สมาคมไทยรับสร้างบ้าน (THBA) เปิดเผยผลการสำรวจจำนวนผู้ประกอบการรับสร้างบ้านทั่วประเทศ ว่า ปัจจุบันมีผู้ประกอบการทั้งรายเล็กและรายใหญ่ที่แข่งขันอยู่ในตลาดรวมทั้งสิ้น 493 ราย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของจำนวนคู่แข่งในตลาด และสะท้อนการขยายตัวของตลาดรับสร้างบ้านที่เติบโตต่อเนื่องตามความต้องการของผู้บริโภค แต่ในอีกด้านหนึ่งกลับเป็นสัญญาณเตือนภัยถึงภาวะการแข่งขันที่รุนแรงจนเข้าขั้นวิกฤต

โดยจากการสำรวจเชิงลึกพบว่า พื้นที่กรุงเทพฯและปริมณฑล เป็นทำเลทองที่มีการแข่งขันกระจุกตัวอยู่หนาแน่นที่สุด มีผู้ประกอบการรวมกันสูงถึง 200 ราย หรือคิดเป็นกว่า 40% ของผู้ประกอบการทั้งหมด ในจำนวนดังกล่าว แบ่งเป็นในกรุงเทพฯ 87 ราย และปริมณฑล 113 ราย ขณะที่แบรนด์รับสร้างบ้านชั้นนำของประเทศกว่า 20 ราย ต่างเลือกปักหมุดแข่งขันในตลาดเดียวกัน ส่งผลให้พื้นที่ดังกล่าวมีความเข้มข้นด้านการแข่งขันสูงที่สุด

ในขณะที่ภาคกลาง มีผู้ประกอบการรวม 80 ราย มากเป็นอันดับ 2 ของประเทศ โดยเป็นพื้นที่ที่ได้รับความสนใจจากผู้ประกอบการรายใหญ่จากกรุงเทพฯ เช่น พีดีเฮ้าส์, แลนดี้โฮม, รอแยลเฮ้าส์, ซีคอน ที่ขยายสาขาเข้ามารุกตลาดอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ผู้ประกอบการในพื้นที่กว่า 60% ยังเป็นหน้าใหม่หรือรายเล็ก ส่งผลให้โครงสร้างตลาดมีการแข่งขันทั้งในด้านราคาและความน่าเชื่อถือของแบรนด์

ภาคเหนือ มีผู้ประกอบการ 67 ราย โดยพิษณุโลกมีการแข่งขันสูงสุดในภาคเหนือ ด้วยจำนวนผู้ประกอบการ 24 ราย สะท้อนศักยภาพของหัวเมืองเศรษฐกิจรองที่เริ่มมีบทบาทเพิ่มขึ้นในตลาดรับสร้างบ้าน ส่วนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีผู้ประกอบการ 60 ราย ซึ่งอุดรธานีถูกมองเป็นตลาดที่มีลักษณะเฉพาะ จากกำลังซื้อที่เชื่อมโยงกับชาวต่างชาติ ทำให้ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับมาตรฐานวัสดุและคุณภาพงานก่อสร้างในระดับสากลมากขึ้น

ภาคใต้และภาคตะวันตก มีผู้ประกอบการรวม 49 ราย แบ่งเป็นภาคใต้ 35 ราย ภาคตะวันตก 14 ราย โดย อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา มีการแข่งขันสูงสุดในภาคใต้ ขณะที่ภาคตะวันตก บ้านราคาไม่เกิน 5 ล้านบาท ยังคงเติบโตได้ดี แต่พบผู้ประกอบการบางส่วนไม่มีสำนักงานหรือสถานประกอบการชัดเจน โดยมีการใช้สื่อสังคมออนไลน์เป็นช่องทางหลักในการหาลูกค้า ดังนั้นผู้บริโภคควรเพิ่มความระมัดระวังในการเลือกผู้รับสร้างบ้าน ส่วนภาคตะวันออก มีผู้ประกอบการ 37 ราย แม้การแข่งขันด้านจำนวนผู้ประกอบการจะไม่สูง แต่ส่วนใหญ่ยังดำเนินธุรกิจในรูปแบบผู้รับเหมาทั่วไป และมีข้อจำกัดด้านการบริหารจัดการ รวมถึงการนำเทคโนโลยีมาใช้ ส่งผลให้เผชิญปัญหาขาดแคลนแรงงานและข้อจำกัดด้านประสิทธิภาพการดำเนินงาน

นายนิรัญ โพธิ์ศรี นายกสมาคมไทยรับสร้างบ้าน (THBA) และกรรมการบริหาร บริษัท ปทุมดีไซน์ ดีเวลลอป (กรุงเทพ) จำกัด เปิดเผยว่า แม้ภาพรวมตลาดรับสร้างบ้านจะมีการขยายตัว ซึ่งเป็นผลมาจากพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ ที่หันมาเลือกใช้บริการบริษัทรับสร้างบ้านแทนการจ้างผู้รับเหมาทั่วไป แต่ในขณะเดียวกันปริมาณผู้ประกอบการรายใหม่ๆ ทั้งทุนท้องถิ่นและทุนส่วนกลาง ที่เข้ามาแข่งขันในธุรกิจนี้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว กำลังทำให้โครงสร้างการแข่งขันเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ 

โดยสิ่งที่น่ากังวลที่สุดต่อจากนี้คือ “สงครามราคา” (Price War) กำลังจะเริ่มต้นเปิดฉากอย่างรุนแรงและดุเดือดขึ้นเรื่อยๆ ผู้ประกอบการหลายรายเริ่มใช้กลยุทธ์หั่นราคาเพื่อดึงดูดลูกค้า ซึ่งในมุมของผู้บริโภคอาจมองว่าเป็นประโยชน์ แต่ในระยะยาวอาจส่งผลกระทบต่อมาตรฐานการก่อสร้างและเสถียรภาพของธุรกิจ ดังนั้นผู้ประกอบการจำเป็นต้องเร่งปรับตัว สร้างความแตกต่างด้วยคุณภาพและนวัตกรรม สะท้อนภาพลักษณ์ความเป็นมืออาชีพ มากกว่าการลงไปเล่นเกมราคาเพียงอย่างเดียว ซึ่งปรากฏการณ์ดังกล่าวทำให้สถานะของตลาดรับสร้างบ้านในปัจจุบันไม่ได้อยู่ใน “น่านน้ำสีคราม” (Blue Ocean) อีกต่อไป แต่ได้กลายเป็น “เรดโอเชียน” (Red Ocean) หรือ “น่านน้ำสีเลือด” อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้