ดร.พจน์ อร่ามวัฒนานนท์ ประธานกรรมการหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย กล่าวว่า แม้การนำเข้าจะขยายตัวสูงกว่าการส่งออก ส่งผลให้ไทยขาดดุลการค้าในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2569 แต่การประเมินสถานการณ์ไม่ควรมองเฉพาะตัวเลขขาดดุล แต่ต้องวิเคราะห์คุณภาพของการค้า และโครงสร้างการนำเข้าและส่งออกควบคู่กัน เพราะจะสะท้อนทิศทางเศรษฐกิจที่แท้จริงมากกว่า ซึ่งพบว่าการนำเข้าของไทยกว่า 72% อยู่ในกลุ่มสินค้าวัตถุดิบและกึ่งสำเร็จรูป ขณะที่สินค้าอุปโภคบริโภคมีสัดส่วนเพียง 9% สะท้อนว่าการนำเข้าที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่เชื่อมโยงกับการลงทุน มากกว่านำเข้าเพื่อการบริโภคเพียงอย่างเดียว

“ภาพรวมดังกล่าวสะท้อนว่าเศรษฐกิจโลกกำลังเปลี่ยนผ่านจากห่วงโซ่มูลค่าโลก(Global Value Chain) ไปสู่ห่วงโซ่มูลค่าระดับภูมิภาค(Regional Value Chain) จากผลของความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ มาตรการกีดกันทางการค้า และการปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานของภาคธุรกิจโลก ไทยจึงไม่ได้แข่งขันเฉพาะการส่งออกอีกต่อไป แต่กำลังแข่งขันเพื่อเป็นฐานการผลิต ลงทุน และศูนย์กลางห่วงโซ่มูลค่าในภูมิภาค” ดร.พจน์ กล่าว

ดร.พจน์ กล่าวว่า ตัวเลขขาดดุลการค้าอาจเป็นภาพที่ต้องติดตามในระยะสั้น แต่สิ่งที่ตัวเลขกำลังสะท้อนในระยะยาว คือ การเปลี่ยนผ่านของโครงสร้างเศรษฐกิจไทย ทั้งด้านตลาดส่งออก โครงสร้างสินค้า และการลงทุน โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการทำให้ตัวเลขดุลการค้ากลับมาเป็นบวก แต่คือการรักษาและยกระดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในระยะยาว

ดร.พจน์ กล่าวว่า ในช่วงที่เศรษฐกิจโลกกำลังปรับโครงสร้าง ไทยควรเร่งสร้างแต้มต่อ โดยเร่งเดินหน้าการเจรจาข้อตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) กับสหรัฐ และการเจรจาความตกลงการค้าเสรี(FTA) โดยเฉพาะ ไทย-สหภาพยุโรป(EU) และไทย-สหราชอาณาจักร(UK) เพื่อเปิดตลาดใหม่ และลดอุปสรรคทางการค้า พร้อมเดินหน้าดึงดูดการลงทุนคุณภาพสูงผ่านมาตรการส่งเสริมการลงทุนของ BOI ในอุตสาหกรรมเป้าหมาย เพื่อสร้างเครือข่ายการผลิต การจัดหาวัตถุดิบ และการเข้าถึงตลาดในระดับภูมิภาค ซึ่งจะช่วยยกระดับบทบาทของประเทศไทยใน Regional Value Chain และเสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศในระยะยาว