นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันนิยมนำผลงานเพลงอันมีลิขสิทธิ์มาใช้ร่วมกับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อสร้างสรรค์ผลงานหรือเนื้อหารูปแบบใหม่ เช่น การเปลี่ยนเสียงศิลปินในเพลงต้นฉบับด้วย AI การรีมิกซ์เพลงด้วย AI การสร้างเพลงใหม่ด้วย AI และเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ Youtube TikTok Facebook ซึ่งการกระทำดังกล่าวอาจเข้าข่ายการละเมิดกฎหมายลิขสิทธิ์ และจะต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์ให้แก่เจ้าของผลงาน

    ทั้งนี้รูปแบบการละเมิดลิขสิทธิ์ เช่น การนำเพลงต้นฉบับ ซึ่งยังได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์มาใช้เป็นข้อมูลให้ AI เปลี่ยนเสียงศิลปิน โดยยังคงองค์ประกอบสำคัญของเพลง เช่น ทำนอง คำร้อง หรือดนตรีไว้ การดำเนินการดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับการทำซ้ำ และ/หรือ การดัดแปลงงานอันมีลิขสิทธิ์ เนื่องจากระบบ AI อาจต้องมีการทำสำเนาหรือประมวลผลไฟล์เพลงในระหว่างกระบวนการทำงาน ดังนั้นหากไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ และไม่เข้าข้อยกเว้น อาจเข้าข่ายเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์

โดยกรณีนำไปรีมิกซ์เพลงด้วย AI ซึ่งเป็นการนำองค์ประกอบของเพลงต้นฉบับ เช่น เสียงร้อง ดนตรี ทำนอง หรือองค์ประกอบอื่นของเพลง มาเรียบเรียงหรือปรับเปลี่ยนใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนจังหวะ คีย์ แนวดนตรี หรือโครงสร้างของเพลง จนเกิดเป็นผลงานในรูปแบบใหม่ หากมีการนำสาระสำคัญของผลงานเดิมมาใช้ ก็อาจเข้าลักษณะเป็นการทำซ้ำ และ/หรือ การดัดแปลงงานอันมีลิขสิทธิ์

ส่วนการสร้างเพลงใหม่ด้วย AI โดยใช้ผลงานเพลงที่ยังได้รับความคุ้มครองเป็นต้นแบบหรือข้อมูลอ้างอิง อาจก่อให้เกิดประเด็นเกี่ยวกับการทำซ้ำหรือการดัดแปลงงานอันมีลิขสิทธิ์ ซึ่งหากผลลัพธ์ของเพลงที่ได้ ยังคงมีการนำสาระสำคัญหรือองค์ประกอบอันเป็นลักษณะเฉพาะของผลงานเดิมมาใช้ จนสามารถรับรู้ถึงความเชื่อมโยงกับผลงานต้นฉบับอยู่

“การพิจารณาว่าเข้าข่ายเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่ จำเป็นต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและลักษณะของผลงานที่สร้างขึ้นเป็นรายกรณี แต่กรมฯขอแนะนำว่าการใช้เทคโนโลยี AI สร้างสรรค์ผลงานเพลง ควรระมัดระวังและเคารพสิทธิ์ของเจ้าของลิขสิทธิ์ โดยควรตรวจสอบสถานะของลิขสิทธิ์ที่แท้จริง แต่การนำผลงานเพลงมาใช้ร่วมกับ AI ไม่ได้หมายความว่าจะต้องชำระค่าลิขสิทธิ์ในทุกกรณี ขึ้นอยู่กับว่าการใช้ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการทำซ้ำ การดัดแปลง การเผยแพร่ต่อสาธารณชน หรือสิทธิ์อื่นๆ หรือไม่ หากเกี่ยวข้องต้องขออนุญาต และอาจต้องชำระค่าตอบแทนตามที่ตกลงกันไว้”นางอรมน กล่าว

ทั้งนี้การนำผลงานเพลงมาใช้ โดยไม่ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ก็ต่อเมื่อผลงานเพลงสิ้นสุดอายุการคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์แล้ว โดยผลงานดังกล่าวจะตกเป็นสาธารณสมบัติ ซึ่งบุคคลทั่วไปนำไปใช้ประโยชน์ได้โดยไม่ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์เดิม แต่การใช้ประโยชน์ดังกล่าว ยังต้องคำนึงถึงสิทธิ์อื่นที่อาจยังคงได้รับความคุ้มครองด้วย เช่น สิทธิในสิ่งบันทึกเสียง งานดัดแปลง หรือผลงานอื่นที่มีการสร้างสรรค์ขึ้นใหม่จากผลงานเดิมและอาจยังอยู่ภายในอายุความคุ้มครองได้