25 เมษายน 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า หลังจากเกิดการโจมตีของอิหร่านและสหรัฐฯ-อิสราเอล ได้พุ่งเป้าไปที่โรงงาน และเรือขนส่งน้ำมันในภูมิภาคตะวันออกกลาง โดยผู้เชี่ยวชาญได้เตือนถึงหายนะทางสิ่งแวดล้อมที่กำลังจะเกิดขึ้น

ภาพถ่ายดาวเทียมเผยให้เห็นถึงคราบน้ำมันขนาดใหญ่ที่รั่วไหลกระจายตัวในบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือน้ำมันที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดย ความเสียหายในภูมิภาคนี้ รวมถึงความหลากหลายทางชีวภาพที่เปราะบางบริเวณของอ่าวเปอร์เซีย การรั่วไหลของน้ำมันสร้างความหายนะที่จะส่งผลกระทบต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของผู้คนตามแนวชายฝั่งอ่าว ตลอดจนสิ่งมีชีวิตทางทะเลที่อุดมสมบูรณ์ของภูมิภาคนี้

ดาวเทียม Sentinel-1 ขององค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency - ESA) แสดงให้เห็นคราบน้ำมันที่แผ่ขยายเป็นบริเวณกว้างกว่า 5 ไมล์ในช่องแคบฮอร์มุซ ใกล้เกาะเกชม์ (Qeshm) ของอิหร่าน ในช่วงต้นเดือนเมษายน 2026 ซึ่งเกิดจากการโจมตีกันระหว่างกองกำลังสหรัฐ-อิสราเอล และอิหร่าน สร้างความเสียหายต่อระบบนิเวศอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน

นีน่า โนเอลล์ โฆษกของกรีนพีซเยอรมนี กล่าวว่า เรือชาฮิด บาเกรี (IRIS Shahid Bagheri)ของอิหร่าน ได้เกิดการรั่วไหลของน้ำมันในบริเวณเดียวกัน หลังจากกองกำลังสหรัฐฯ โจมตีเรือลำดังกล่าวเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์

นอกจากนี้ยังมีการปรากฎภาพน้ำมันรั่วไหลรอบเกาะลาวาน  หลังจากที่สื่อของรัฐบาลอิหร่านระบุว่าเป็นการโจมตี "โดยศัตรู" ต่อโรงกลั่นน้ำมันใกล้ชายฝั่งของเกาะเมื่อวันที่ 7 เมษายน โรงกลั่นน้ำมันและสิ่งอำนวยความสะดวกในบริเวณนั้นถูกโจมตีอย่างหนักถึง 5 จุด จนเกิดเพลิงไหม้ขนาดใหญ่และน้ำมันดิบจำนวนมหาศาลไหลลงสู่ทะเลอ่าวเปอร์เซีย

คราบน้ำมันรั่วไหลในอ่าวเปอร์เซีย สามารถมองเห็นได้จากอวกาศ - Photo : Sentinel-2 (ESA)

วิม ซไวน์เนนเบิร์ก ผู้นำโครงการจากองค์กรสันติภาพ PAX จากเนเธอร์แลนด์ ซึ่งติดตามผลกระทบจากการโจมตีรอบอ่าวเปอร์เซีย กล่าวว่า การโจมตีลาแวนเป็น “เหตุฉุกเฉินด้านสิ่งแวดล้อมครั้งใหญ่”

อย่างน้อย 5 จุดบนเกาะลาวาน ได้รับความเสียหายและมีน้ำมันรั่วไหลออกมาทั่วเกาะลาวาน ส่งผลให้น้ำมันไหลลงสู่ทะเล เขากล่าวเสริมว่า "น้ำมันกำลังรั่วไหลไปถึงเกาะชิดวาร์ (Shidvar Island) ด้วย ซึ่งเป็นพื้นที่คุ้มครอง เกาะนี้ไม่มีผู้คนอาศัยอยู่ แต่มีสัตว์ป่าคุ้มครองหลายชนิดอาศัยอยู่"

เกาะชิดวาร์ (Shidvar Island) เป็นเกาะปะการังในอ่าวเปอร์เซีย ห่างจากเกาะลาวันไปทางทิศตะวันออกประมาณ 1 ไมล์ อุดมไป ด้วยสัตว์ป่านานาชนิด รวมถึงเต่าและนกทะเล

ภาพถ่ายดาวเทียมยังแสดงให้เห็นถึงคราบน้ำมันนอกชายฝั่งคูเวตเมื่อวันที่ 6 เมษายน  กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) กล่าวว่า พวกเขาได้โจมตีโรงงานเชื้อเพลิงและปิโตรเคมีในประเทศแถบอ่าว รวมถึงคูเวตในวันนั้น เพื่อตอบโต้การโจมตีโรงงานปิโตรเคมีในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่าน

ในกรณีที่เลวร้ายที่สุดการรั่วไหลของน้ำมันเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อ ผู้คนหลายพันคน โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ตามชายฝั่งของอิหร่าน รวมถึงการปนเปื้อนปลาซึ่งเป็นแหล่งรายได้และอาหารของพวกเขาด้วย 

ยิ่งไปกว่านั้นหากคราบน้ำมันเข้าสู่ "ระบบกรองของโรงงานผลิตน้ำจืด" อาจจะทำให้ผู้คนเกือบ 100 ล้านคนในภูมิภาคนี้ขาดแคลนน้ำดื่มและวิกฤติสาธารณสุขในวงกว้าง

การรั่วไหลของน้ำมันยังคุกคามสิ่งมีชีวิตในทะเลอื่นๆ ด้วย เช่นเต่า โลมา และวาฬ ซึ่งเสี่ยงที่สัตว์เหล่านี้จะกลืนกินน้ำมัน หรือติดอยู่ในคราบเหนียวของน้ำมันได้ 

ในขั้นตอนนี้ ยังยากที่จะประเมินความเสียหายที่เกิดจากการรั่วไหลเหล่านี้ได้ แต่ก็มีความกังวลเกี่ยวกับหายนะทางนิเวศวิทยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากมีเรือลำอื่นได้รับผลกระทบอีก

ข้อมูลจากกรีนพีซเยอรมนี ระบุว่า มีเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ประมาณ 75 ลำอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย ซึ่งบรรทุกน้ำมันดิบรวมกันเกือบ 19 พันล้านลิตร

การรั่วไหลของน้ำมันสามารถส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงและกว้างขวางส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทั้งหมด ตั้งแต่จุลินทรีย์ไปจนถึงปลา นก และเต่าทะเลที่พึ่งพาแหล่งที่อยู่อาศัยของป่าชายเลน

การทำความสะอาดนั้นยากมาก เนื่องจาก โครงสร้างที่ซับซ้อน การเข้าถึงที่จำกัด และสภาพการทำงานที่ท้าทาย พร้อมเสริมว่า ความขัดแย้งที่ดำเนินอยู่ทำให้โอกาสที่จะเข้าถึงอ่าวเพื่อทำความสะอาดนั้นแทบเป็นไปไม่ได้เลย

ภาพถ่ายดาวเทียมเผยให้เห็นคราบน้ำมันลอยอยู่นอกชายฝั่งเกาะลาวาน (Lavan Island) ของอิหร่าน (ทางซ้าย) และกำลังเคลื่อนที่ไปยังเกาะชิดวาร์ (Shidvar Island) (ทางขวา) ซึ่งเป็นพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคุ้มครอง - Photo : Sentinel-2 ESA

.

เรียงเรียงจาก :  CNN

ภาพ : Sentinel-2 ESA