16 พฤษภาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า เสร็จสิ้นแล้วสำหรับภารกิจเยือนแผ่นดินจีนอย่างเป็นทางการครั้งแรกในรอบกว่าทศวรรษของ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ และได้หารือหลายเรื่องกับประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีน ทั้งเรื่อง สงครามการค้า ปมไต้หวัน อิหร่าน บรรยากาศเต็มไปด้วยความชื่นมื่น 

โดยสิ่งที่โลกให้ความสนใจกับการพบกันครั้งนี้ คือเปิดการหารือทวิภาคี ที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง กล่าวว่า "ทั่วโลกกำลังจับตามองการประชุมของเรา ในขณะนี้การเปลี่ยนแปลงที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในรอบศตวรรษกำลังรุดหน้าอย่างรวดเร็วทั่วโลก และสถานการณ์ระหว่างประเทศมีความผันผวนและปั่นป่วน โลกมาถึงทางแยกใหม่แล้ว จีนและสหรัฐฯ จะสามารถก้าวข้าม กับดักของธูซิดิดิส (Thucydides Trap) และสร้างแบบแผนความสัมพันธ์ใหม่ได้หรือไม่

ซึ่งทั่วโลกได้ตั้งคำถามถึง กับดักธูซิดิดิส (Thucydides Trap) ว่าคืออะไรทำไม สี จิ้นผิง ถึงยกคำนี้ขึ้นมาพูดกับทรัมป์ โดย 'สี จิ้นผิง' กำลังกล่าวถึง ธูซิดิดิส (Thucydides) นักประวัติศาสตร์ และแม่ทัพชาวเอเธนส์โบราณ ผู้เขียนหนังสือประวัติศาสตร์สงครามเพโลปอนเนเซียน

ซึ่งเล่าถึงความขัดแย้งที่กินเวลานานเกือบสามทศวรรษระหว่างนครรัฐเอเธนส์และสปาร์ตาในอดีต ในบันทึกของเขา เขาเขียนว่า “การเติบโตของอำนาจของเอเธนส์ และความหวาดระแวงที่เกิดขึ้นในลาเซเดมอน (สปาร์ตา) ทำให้สงครามเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้”

แม้ว่าการถกเถียงเรื่องความถูกต้องของการแปลจะยังคงดำเนินต่อไป แต่สาระสำคัญก็ยังคงอยู่  ความ หลีกเลี่ยงไม่ได้ ของความขัดแย้งเมื่อมหาอำนาจที่กำลังเติบโตคุกคามมหาอำนาจที่มีอยู่เดิมนั้น 

ต่อมา ศาสตราจารย์เกรแฮม อัลลิสัน (Graham Allison) นักวิทยาศาสตร์การเมืองชาวอเมริกัน ได้นำมาเผยแพร่ในวงกว้างในต้นทศวรรษ 2010 ในชื่อ "กับดักธูซิดีดิส" แต่ในบริบทสมัยใหม่ จีนเปรียบ เสมือนเอเธนส์ ที่ท้าทาย สหรัฐอเมริกา ซึ่งเปรียบเสมือนสปาร์ตาในปัจจุบัน

ในปี 2012 อลิสันเขียนบทความลงในหนังสือพิมพ์ไฟแนนเชียลไทมส์ ว่า "คำถามสำคัญเกี่ยวกับระเบียบโลกในอีกหลายทศวรรษข้างหน้าคือ จีนและสหรัฐอเมริกาจะหลุดพ้นจากกับดักของธูซิดีดิสได้หรือไม่"

'เกรแฮม อัลลิสัน' ได้ขยายความแนวคิดเรื่อง "กับดัก" นี้เพิ่มเติมในหนังสือของเขาในปี 2017 ชื่อ Destined for War: Can America and China Escape Thucydides’s Trap? ซึ่งกล่าวว่าทั้งสองประเทศ "กำลังมุ่งหน้าสู่สงคราม เว้นแต่ทั้งสองฝ่ายจะดำเนินการที่ยากลำบากและเจ็บปวดเพื่อหลีกเลี่ยง" 

เกรแฮม อัลลิสัน ยกตัวอย่างกรณีทางประวัติศาสตร์ 16 กรณีของมหาอำนาจทางภูมิรัฐศาสตร์ที่กำลังเติบโตและที่ตั้งมั่นแล้ว ซึ่งเผชิญกับ “กับดัก” นี้ โดย 12 กรณีจบลงด้วยสงคราม

การที่ สี จิ้นผิง อ้างถึง 'กับดักของธูซิดิดิส ' (Thucydides Trap) เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ความตึงเครียดระหว่างมหาอำนาจคู่แข่งอาจปะทุขึ้นได้ในหลายประเด็น ตั้งแต่การค้า ปัญญาประดิษฐ์ ไปจนถึงไต้หวัน

ซึ่งนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ สี จิ้นผิง พูดถึง 'กับดักของธูซิดีดิส' นี้ นับตั้งแต่มีการใช้คำนี้ในความหมายสมัยใหม่ ประธานาธิบดีจีนได้ใช้คำนี้เพื่ออธิบายถึงการดำเนินความสัมพันธ์กับสหรัฐฯ ในหลายโอกาส

เรียบเรียงจาก : theguardian , time