25 พฤษภาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กล่าวว่า ข้อตกลงที่เป็นไปได้ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน เพื่อยุติสงครามที่ยืดเยื้อมาหลายเดือนนั้น "ได้เจรจาเสร็จสิ้นไปแล้วเป็นส่วนใหญ่" ซึ่งก่อให้เกิดความหวังว่าความตึงเครียดในภูมิภาคอาจคลี่คลายลงได้ หลังจากมีการริเริ่มทางการทูตอย่างเร่งด่วนโดยหลายประเทศ

โดยรายงานระบุว่า บันทึกความเข้าใจ (MoU) ที่ขยายเวลาหยุดยิง 60 วัน รวมถึงแผนงานและทิศทางหลังสงครามนับต่อจากนี้ ที่เสนอมานั้นรวมถึงการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญสำหรับน้ำมันดิบ และก๊าซ ตลอดจนการเจรจาเพื่อยุติสงครามระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่านอย่างเป็นทางการ

ซึ่งต่อมาเจ้าหน้าที่อิหร่าน กล่าวว่า ยังคงมีความขัดแย้งสำคัญอยู่โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นสถานะของช่องแคบฮอร์มุซ โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน และความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านในเลบานอน

ตามรายงานของสื่อต่างประเทศนั้นได้ระบุรายละเอียดของข้อตกลงในครั้งนี้ว่า จะไม่มีการเก็บค่าผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ประเด็นสำคัญอย่างการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ และแร่ยูเรเนียมต้องผ่านการลงนามบันทึกความเข้าใจอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะเป็นขั้นตอนหารือต่อไปในอนาคต

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้กล่าวในแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียของเขาว่า ข้อตกลงหยุดยิงสันติภาพระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน รวมถึงประเทศอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น กลุ่มประเทศอ่าวใกล้ได้ข้อสรุปแล้ว ข้อตกลงได้รับการเจรจาไปเป็นส่วนใหญ่แล้ว โดยอยู่ในขั้นตอนสุดท้ายระหว่างสหรัฐฯ กับ อิหร่าน รวมถึงประเทศอื่นๆ อีกหลายประเทศ อีกทั้งมีข้อตกลงที่เสนอจะรวมถึงการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งปิดให้บริการแก่เรือส่วนใหญ่มาตั้งแต่สงครามระหว่างสหรัฐฯ และ อิสราเอล กับอิหร่าน

เขายังอธิบายข้อเสนอดังกล่าวว่าเป็น "บันทึกความเข้าใจเกี่ยวกับสันติภาพ" และกล่าวว่าการหารือครั้งนี้เกี่ยวข้องกับซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กาตาร์ ปากีสถาน ตุรกี อียิปต์ จอร์แดน และบาห์เรน

เขาบอกอีกว่า เขาได้พูดคุยกับนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลด้วย และ "เป็นไปด้วยดีมาก"

โดยแหล่งข่าวเปิดเผยกับ สำนักข่าวรอยเตอร์สว่า กรอบความร่วมมือที่เสนอจะดำเนินการเป็นขั้นตอน 1. การยุติสงครามอย่างเป็นทางการ , 2. การคลี่คลายวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ , 3. ขยายการเจรจาเป็นเวลา 30 วันเพื่อมุ่งสู่ข้อตกลงสันติภาพที่ยั่งยืนในวงกว้าง (เวลาไม่ตายตัว)

ด้านสำนักข่าว Axios รายงานว่า วอชิงตันและเตหะรานใกล้บรรลุข้อตกลงกันแล้ว ซึ่งระบุว่า  ข้อตกลงดังกล่าวจะไม่มีการเก็บค่าธรรมเนียมเพื่อผ่านช่องแคบฮอร์มุซ และอิหร่านต้องเก็บกู้ทุ่นระเบิดทะเลที่เคยติดตั้งไว้ เพื่อให้เรือสินค้าผ่านได้อย่างเสรี แลกกับการที่สหรัฐฯ จะยุติการปิดล้อมท่าเรืออิหร่าน และออกข้อยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันบางส่วน ขณะที่อิหร่านจะสามารถขายน้ำมันได้อย่างเสรี

สำนักข่าวของสหรัฐฯ รายงานโดยอ้างเจ้าหน้าที่สหรัฐฯว่า ในทางกลับกัน สหรัฐฯจะยกเลิกการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่าน และยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่านบางส่วน นอกจากนี้ ร่างข้อตกลงยังรวมถึงคำมั่นสัญญาจากอิหร่านว่าจะไม่แสวงหาอาวุธนิวเคลียร์ด้วย

หนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ รายงานว่า ร่างข้อตกลงดังกล่าวรวมถึง "คำมั่นสัญญาที่ชัดเจน" จากอิหร่านที่จะส่งมอบยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงที่สะสมไว้

รายงานดังกล่าวซึ่งอ้างถึงเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ สองคนที่ไม่เปิดเผยชื่อ ระบุว่ารายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการที่อิหร่านจะถ่ายโอนหรือส่งมอบวัสดุดังกล่าว จะถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในขั้นตอนต่อไปของการเจรจา

สำนักข่าวทัสนิมของอิหร่านรายงานว่า บันทึกความเข้าใจระหว่างอิหร่าน และสหรัฐ รวมถึงแผนการยุติสงครามในทุกแนวรบ โดยสหรัฐฯ ยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่านระหว่างการเจรจา 

ซึ่งอิหร่านยังไม่ยอมรับมาตรการใดๆ เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตน โดยระบุว่า ข้อตกลงที่อาจเกิดขึ้นนี้กำหนดเวลา 30 วันสำหรับขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับช่องแคบฮอร์มุซ และ 60 วันสำหรับการเจรจานิวเคลียร์

ขณะเดียวกัน สำนักข่าวฟาร์ส ซึ่งเป็นสื่อที่เชื่อมโยงกับรัฐบาลอิหร่าน รายงานเมื่อเช้าวันอาทิตย์ว่า ข้อตกลงดังกล่าวจะอนุญาตให้อิหร่านบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซ และคำกล่าวอ้างของทรัมป์เกี่ยวกับเส้นทางเดินเรือสำคัญนี้ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันเกือบหนึ่งในห้าของโลกนั้น "ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง"

อย่างไรก็ตามประเด็นเรื่องการปลดอายัดทรัพย์สิน และการยกเลิกคว่ำบาตรถาวรยังคงเป็นจุดขัดแย้ง โดยสื่ออิหร่านอย่างทัสนิม รายงานว่า มีข้อเรียกร้องให้ปล่อยทรัพย์สินที่ถูกอายัดทันทีในขั้นตอนแรกนี้ทันที แต่ฝั่งเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ยืนกรานว่า การผ่อนปรนจะเกิดขึ้นตามความคืบหน้าของการเจรจาเท่านั้น

เรียบเรียงจาก : Aljazeera