“สหรัฐฯ-อิหร่าน” ตกลงกรอบเจรจา 60 วัน หลังถกวุ่นทั้งคืน ดีลหวิดล่ม เหตุทรัมป์ขู่เตหะราน ระวังเจอถล่มซ้ำถ้าผลหารือไม่ถูกใจ ก่อนปิดฉากคุยระดับสูง ไฟเขียวตั้งคณะทำงานตรวจสอบควบคุมการหยุดยิง จากนี้เป็นการหารือระดับจนท.เทคนิคคุยต่อ ด้านรมว.ตปท.อิหร่านเผยสหรัฐฯผ่อนปรนคว่ำบาตรน้ำมัน-คลายล็อกทรัพย์สิน

เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานผลการเจรจาระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่านวันแรกผ่านพ้นไปด้วยดี มีความคืบหน้ามากในประเด็นการยุติความขัดแย้งในเลบานอน แม้การเจรจาเกือบสะดุดตั้งแต่เริ่มประชุมช่วงแรก หลังอิหร่านไม่พอใจคำขู่ของผู้นำสหรัฐฯ จนถึงขั้นเดินออกจากห้องประชุม

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า การเจรจาระดับสูงรอบแรกระหว่างสหรัฐฯกับอิหร่าน ที่เมืองเบือร์เกินชต็อค เมืองรีสอร์ตในสวิตเซอร์แลนด์ได้ข้อสรุปแล้ว หลังใช้เวลาพูดคุยตลอดทั้งคืนที่ผ่านมา (21 มิ.ย.) ซึ่งการหารือเริ่มต้นอย่างตึงเครียด เมื่อประชุมผ่านพ้นไปเพียง 80 นาที เนื่องจากคณะผู้แทนอิหร่านไม่พอใจคำขู่ของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯที่ว่าพร้อมกลับมาโจมตีอิหร่านอย่างหนักอีกครั้ง ถ้ายังไม่ยุติการสนับสนุนกลุ่มฮิซ บอลเลาะห์ ที่กำลังปะทะกับอิสราเอลทางตอนใต้ของเลบานอน เป็นเหตุให้คณะผู้แทนอิหร่านเดินออกจากสถานที่จัดการเจรจาในเวลาต่อมา

ขณะที่โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่านและหัวหน้าผู้เจรจาของอิหร่านครั้งนี้ ยืนยันไม่สนคำขู่พร้อมเตือนว่า สหรัฐฯควรระมัดระวังคำพูดของตัวเอง และย้ำว่าการเจรจาในประเด็นอื่นจะไม่คืบหน้าหากการสู้รบในเลบานอนไม่ยุติลงอย่างถาวร

ต่อมาตัวแทนปากีสถานและกาตาร์ ชาติตัวกลางผู้ไกล่เกลี่ย ออกมาแถลงผลการประชุมว่า มีความคืบหน้าที่น่ายินดีในการเจรจาวันแรก สหรัฐและอิหร่านตกหลงในหลักการเกี่ยวกับโรดแมป เห็นชอบในแผนการ เพื่อบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายที่สมบูรณ์ร่วมกันในกรอบเวลา 60 วันข้างหน้า เห็นชอบให้จัดตั้งกลไกและคณะทำงานเพื่อตรวจสอบและควบคุมให้เกิดการหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอนอย่างยั่งยืน พร้อมเปิดช่องทางสื่อสารสายตรงระหว่างกัน เพื่อหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้าทางทหาร และรับรองความปลอดภัยให้เรือพาณิชย์ที่สัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซ

ด้านนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน หนึ่งในคณะเจรจาของอิหร่านบอกด้วยว่า อิหร่านจะได้รับการยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันและปิโตรเคมีชั่วคราว ยกเลิกการปิดกั้นทางทะเลและท่าเรือ อิหร่านจะได้รับการทยอยคืนสินทรัพย์ที่ถูกอายัดไว้ในต่างประเทศ และบรรลุข้อตกลงในการตั้งจัดตั้งคณะกรรมการระดับสูงเพื่อกำกับดูแลด้านการเมือง และขับเคลื่อนคณะทำงานเฉพาะกิจด้านนิวเคลียร์และมาตรการคว่ำบาตร ยืนยันว่าภารกิจของคณะผู้แทนทีมเจรจาของอิหร่านในสวิตเซอร์แลนด์เสร็จสิ้นลงแล้ว หลังจากนี้ ทีมงานด้านเทคนิคจะดำเนินการต่อ ซึ่งจะเป็นการหารือลงลึกรายะเอียดเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซ รวมถึงโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน การเจรจาทางเทคนิคจะดำเนินต่อไปช่วงที่เหลือของสัปดาห์นี้ ที่เมืองบือร์เกนชต็อก รีสอร์ตบนภูเขาในสวิตเซอร์แลนด์

นายอารักชีระบุผ่านแพลตฟอร์ม X ว่า นอกจากการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรแล้ว ยังได้เริ่มแผนฟื้นฟูและพัฒนาประเทศอิหร่านครั้งใหญ่อีกด้วย อย่างไรก็ตาม เขาไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ได้รับการปลดล็อก หรือเนื้อหาของแผนดังกล่าว

“บททดสอบแรกที่แท้จริงของข้อตกลงครั้งนี้คือ การจัดตั้งกลไกประสานงานเพื่อลดความขัดแย้งในเลบานอน (Lebanon de-confliction cell) ซึ่งกาตาร์และปากีสถานในฐานะผู้ไกล่เกลี่ยระบุว่า สหรัฐฯ และอิหร่านได้ตกลงร่วมกันแล้ว กลไกดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อช่วยลดความตึงเครียดทางทหารในเลบานอน และถือเป็นหนึ่งในมาตรวัดสำคัญของความคืบหน้ากระบวนการสันติภาพระหว่างสองประเทศในระยะต่อไป”อารักชีระบุเพิ่มเติม

ขณะเดียวกัน สำนักข่าว CNN รายงานว่า ได้ติดต่อทำเนียบขาวเพื่อขอความเห็นเกี่ยวกับผลการเจรจา แต่ยังไม่ได้รับคำตอบอย่างเป็นทางการ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า แม้การหารือทางเทคนิคที่สวิตเซอร์แลนด์จะมีความคืบหน้าอย่างชัดเจนเกี่ยวกับการยุติสงครามในเลบานอน แต่อิสราเอล คัตซ์ รัฐมนตรีกลาโหมอิสราเอล ยืนยันล่าสุดว่า กองทัพอิสราเอลจะยังคงอยู่ในเลบานอนตอนใต้ต่อไปตราบเท่าที่จำเป็น ขณะที่กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ก็แถลงโต้ว่าพร้อมเผชิญหน้าและโต้กลับต่อการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงใดๆที่เกิดขึ้น

นายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู ผู้นำอิสราเอล แถลงยืนยันล่าสุดด้วยว่า อิหร่านจะไม่มีวันได้ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ตราบใดที่เขายังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอิสราเอล

รายงานข่าวแจ้งว่า การเจรจาสันติภาพระหว่างสหรัฐและอิหร่านที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ตึงเครียด ในระยะแรก โดยอิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ ขู่ว่าจะกลับมาโจมตีอิหร่านอีกหากสถานการณ์ไม่เป็นไปตามที่วอชิงตันต้องการ ทั้งนี้ แหล่งข่าวจากสหรัฐและอิหร่านให้รายละเอียดเกี่ยวกับการเจรจาในสวิตเซอร์แลนด์ที่แตกต่างกันมาก

สำนักข่าวทัสนิมของอิหร่าน ซึ่งเป็นสื่อกึ่งทางการของอิหร่านอ้างแหล่งข่าวว่า หลังจากคำขู่ของทรัมป์ถูกเผยแพร่ออกสู่สาธารณะ คณะผู้แทนอิหร่านปฏิเสธที่จะกลับเข้าไปในห้องเจรจา แม้ว่าทั้งสองฝ่ายยังคงส่งข้อความผ่านผู้ไกล่เกลี่ยจากปากีสถานและกาตาร์ก็ตาม

แหล่งข่าวของสำนักข่าวทัสนิมระบุเจ้าหน้าที่อิหร่านกล่าวว่า พวกเขาจะเริ่มการเจรจาเรื่องนิวเคลียร์ก็ต่อเมื่อสหรัฐปฏิบัติตามข้อตกลงส่วนอื่นก่อน เช่น สินทรัพย์อิหร่านที่ถูกอายัด และสหรัฐยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรอนุญาตให้อิหร่านส่งออกน้ำมันได้ ขณะที่นักการทูตสหรัฐรายหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาเผยกับรอยเตอร์ว่า อิหร่านไม่เคยจากไปไหน พวกเขายังอยู่ที่นี่และเจรจากันต่อเนื่องจนดึกดื่นตลอดทั้งคืน การเจรจาระดับสูงสิ้นสุดวันเดียวกันนี้ (22 มิถุนายน) โดยเจ้าหน้าที่ด้านเทคนิคของทั้งสองฝ่ายจะยังคงอยู่ เพื่อหารือรายละเอียดต่างๆเพิ่มเติมต่อไป

ระหว่างการหารือในสวิตเซอร์แลนด์ แวนซ์พยายามลดทอนความสำคัญของเหตุรุนแรงในเลบานอนที่การโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนยังไม่ยุติลง โดยกล่าวว่ามีความคืบหน้าในการยุติการสู้รบแล้ว อย่างไรก็ตาม แม้ทรัมป์จะส่งคำขู่ดังกล่าว แวนซ์กลับพยายามประนีประนอม โดยบอกกับผู้สื่อข่าวว่า ประธานาธิบดีขอให้เราต้นใหม่ เพื่อเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐกับประชาชนอิหร่าน