31 กรกรฎาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า นางซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ประกาศปรับลดอัตราภาษีการบริโภค  (VAT) หมวดอาหาร และเครื่องดื่มจากปัจจุบัน 8% เหลือ 1% เป็นเวลา 2 ปี โดยจะเริ่มในเดือนเมษายน 2570 ถือเป็นการลดภาษีในกลุ่มนี้ครั้งแรกตั้งแต่เริ่มบังคับใช้ในปี 2532 

โดยนอกจากรัฐบาลญี่ปุ่นจะปรับลดอัตราภาษีหมวดอาหาร-เครื่องดื่ม เหลือ 1% แล้ว รัฐบาลจะแจกเงินสดแก่ผู้มีรายได้น้อยถึงปานกลาง ภายใต้วงเงินปีละ 6 แสนล้านเยน เพื่อชดเชยส่วนที่เหลือ ทำให้ลดภาระภาษีลงจนเท่ากับ 0% ในทางปฏิบัติ เหตุผลที่รัฐบาลปรับลดภาษีการบริโภคสำหรับอาหารและเครื่องดื่มลงเหลือ 1% แทนที่จะเป็น 0% ตามที่เคยหาเสียงไว้นั้น เป็นเพราะการปรับระบบแคชเชียร์ของร้านค้าปลีกให้รองรับอัตรา 0% ต้องใช้เวลานาน จึงเปลี่ยนมาใช้อัตรา 1% ร่วมกับการแจกเงินสดแทน

นายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ยืนยันว่า การลดภาษีนี้เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว เพื่อรอการเปลี่ยนผ่านไปสู่ระบบสวัสดิการเชื่อมโยงกับรายได้แบบใหม่ ที่จะเริ่มใช้ในปีงบประมาณ 2572 และสัญญาว่าจะปรับภาษีกลับมาเป็น 8% ตามเดิมในปี 2572

มาตรการนี้ทำให้เกิดความกังวลและความท้าทายหลายอย่างที่รัฐบาลต้องเผชิญ โดยเฉพาะเรื่องการสูญเสียรายได้มหาศาลถึงประมาณ 10 ล้านล้านเยนในช่วงเวลา 2 ปีที่การลดภาษีบังคับใช้ ซึ่งส่งผลต่อความมั่นคงทางการคลังและงบประมาณด้านสวัสดิการสังคม

มาตรการนี้ยังถูกตั้งคำถามถึงที่มาของงบประมาณรองรับที่ไม่ชัดเจน โดย นายกฯทาคาอิจิ ระบุว่าจะหาเงินจากการ ปฏิรูปทางการคลัง  โดยไม่ใช้วิธีออกพันธบัตรชดเชยการขาดดุล แต่ยังไม่ได้ระบุแหล่งเงินทุนที่แน่ชัด

สมาชิกบางคนของพรรคเสรีนิยมประชาธิปไตย (LDP) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลของญี่ปุ่น คัดค้านแผนการดังกล่าว โดยนาย ทาโระ โคโนะ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศเตือนว่า ไม่มีอะไรรับประกันว่าราคาอาหารจะลดลงจริง และราคาสินค้าอาจพุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรงเมื่อครบกำหนด 2 ปีแล้วปรับภาษีกลับขึ้นมา

ส่วนทางด้าน ยูกะ โอบุจิ อดีตหัวหน้าฝ่ายยุทธศาสตร์การเลือกตั้งของ LDP ตัดสินใจลาออกจากตำแหน่งในคณะทำงานด้านภาษีเพื่อประท้วงแผนนี้ของรัฐบาล