3 สิงหาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า จากกรณีที่ ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ เปิดเผยว่า การเจรจาเพื่อคลี่คลายความขัดแย้งกับอิหร่านมีกำหนดเริ่มต้นในวันที่ 3 สิงหาคมนี้ โดยมีแนวโน้มใช้ประเทศตัวกลางเป็นผู้ประสาน พร้อมแสดงความเชื่อมั่นว่าทั้งสองฝ่ายมีโอกาสบรรลุข้อตกลงในสองประเด็นสำคัญ ได้แก่ การเปิดเสรีการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ และ การลดความตึงเครียดด้านโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

ล่าสุดสำนักข่าว อัลจาซีรา รายงานว่า การเจรจาสันติภาพระหว่างสหรัฐฯ และ อิหร่าน ในครั้งนี้นั้นมีแนวโน้มที่จะต่อยอดจากบันทึกความเข้าใจ (MoU) ที่ลงนามกันไว้ในเดือนมิถุนายน และการเจรจาอาจพยายามรื้อฟื้นประเด็นบางประเด็นที่เคยตกลงกันไว้แล้ว

ศาสตราจารย์สุลต่าน บารากัต นักวิชาการที่มีชื่อเสียงระดับโลก จากมหาวิทยาลัยฮาหมัด บิน คาลิฟา ในประเทศกาตาร์ ได้อธิบายถึงกลไกเบื้องหลังที่อาจเกิดขึ้นในข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯและอิหร่าน โดยระบุว่า ทั้งสองฝ่ายดูเหมือนจะเห็นพ้องกันในบางประเด็นในบันทึกความเข้าใจอย่างน้อยที่สุด 'อิหร่าน' ควรมีบทบาทบางอย่างในอนาคตของช่องแคบฮอร์มุซและการเจรจานิวเคลียร์ควรถูกเลื่อนออกไปก่อน 

การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านและการปฏิบัติตามคำร้องขอค่าเสียหาย 300 พันล้านดอลลาร์ของอิหร่านอาจเป็นประเด็นที่ยากกว่า แต่ปัญหาที่แท้จริงอยู่ที่สไตล์การเจรจาของ 'ทรัมป์' ซึ่งดูเหมือนเขาจะประกาศจุดหมายปลายทางก่อนที่จะลงทุนในเส้นทางที่จะไปถึงที่นั่นเสมอ โดยชี้ให้เห็นว่าแม้ 'ทรัมป์' จะดูมั่นใจเกี่ยวกับข้อตกลง แต่อิหร่านกลับปฏิเสธการเจรจาโดยตรงกับสหรัฐฯ มาโดยตลอด

ประเทศในอ่าวเปอร์เซียไม่ต้องการให้สถานการณ์บานปลายต่อไปหลังจากได้รับความเสียหายอย่างมาก และมีความเป็นไปได้ที่สงครามจะขยายวงกว้างออกไปนอกภูมิภาค ส่งผลให้ซาอุดีอาระเบียเข้ามามีบทบาทในการกดดันสหรัฐฯ ถึงแม้ว่ากระบวนการสันติภาพจะล้มเหลวหลายครั้ง แต่ก็ยังไม่ชัดเจนว่า 'ทรัมป์' ได้ตกลงที่จะใช้กลไกการดำเนินการที่ชัดเจนซึ่งจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยั่งยืนหรือไม่

โดย "บันทึกความเข้าใจ" (Memorandum of Understanding - MOU) ที่พวกเขาร่างร่วมกับอิหร่านและจะมีการลงนามผ่านทางอิเล็กทรอนิกซ์อย่างเป็นทางการแล้วเมื่อเดือดมิถุนายน เอกสารดังกล่าวมีชื่อหัวข้อว่า "บันทึกความเข้าใจอิสลามาบัดระหว่างสหรัฐอเมริกาและสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน" ประกอบด้วยข้อกำหนด 14 ข้อ (อ่านรายละเอียด)