ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ประธานกรรมการมูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ เป็นประธานและมอบรางวัลในงาน

เพื่อระลึกถึงและสืบทอดเจตนารมณ์ในการอนุรักษ์ และเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรม มูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ถือเอาวันที่ 20 เมษายนของทุกปีซึ่งเป็นวันคล้ายวันเกิดของ ศาสตราจารย์ พลตรีม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช จัดงาน “วันคึกฤทธิ์” พร้อมจัดงานประกาศเกียรติคุณบุคคลทางด้านศิลปะของไทย ด้วยการจัดพิธีมอบรางวัลคึกฤทธิ์และประกาศเกียรติคุณให้แก่ศิลปินมีฝีมือในทุกๆ ปี

รางวัลคึกฤทธิ์เริ่มต้นขึ้นในปี 2537ในรูปแบบของโครงการอนุเคราะห์ศิลปินสืบเนื่องจาก ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้ตั้งปณิธานที่จะช่วยเหลือศิลปินสูงอายุผู้ตกทุกข์ได้ยาก ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นเพื่อที่จะได้มีโอกาสถ่ายทอดและเผยแพร่ความรู้ของตนสู่ชนรุ่นหลังต่อไป จนกระทั่งปี 2553 ได้ปรับเปลี่ยนเป็น “รางวัลคึกฤทธิ์” เพื่อเชิดชู ยกย่องศิลปินที่มีคุณงามความดีและคุณประโยชน์แก่วงการศิลปินไทยในสาขาต่างๆ มาจนถึงปัจจุบัน

ณรงค์ โรจนทรัพย์ สาขานาฏศิลป์

ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ประธานกรรมการมูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ กล่าวถึงงานนี้ว่า “วันคึกฤทธิ์ ครั้งนี้เราจัดขึ้นเป็นปีที่ 9 ในทุกๆ ปี นอกจากการจัดงานขึ้นเพื่อแสดงความระลึกถึงที่มีต่อบุคคลสำคัญระดับโลกอย่างอาจารย์หม่อมคึกฤทธิ์ ทางมูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ ก็สืบทอดเจตนารมณ์ที่ต้องการจะส่งเสริม รักษาและเผยแพร่เกียรติคุณ ของศิลปินผู้มีผลงานด้านนาฏศิลป์-การละคร ดุริยางคศิลป์ คีตศิลป์ และศิลปะการแสดงแขนงอื่นๆ ในเมืองไทย เพื่อเป็นกำลังใจและเป็นพลังที่จะทำให้ศิลปะของชาติมีคนที่ดูแลให้เป็นสมบัติที่จะคู่กับชาติไทยต่อไปอย่างยาวนาน ซึ่งนับถึงปัจจุบัน มูลนิธิฯ ได้ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ “ศิลปินคึกฤทธิ์” ไปแล้ว รวม 27 ท่าน และสำหรับปีนี้ทางมูลนิธิฯ ได้คัดเลือกศิลปินที่มีผลงานเป็นที่ประจักษ์จนได้รับรางวัลคึกฤทธิ์ในปี 2561 คือ นายประพันธ์ สุคนธชาติ สาขาคีตศิลป์, นายณรงค์ โรจนทรัพย์ สาขานาฏศิลป์, นายสำราญ ทรัพย์นิรันดร์ สาขาวรรณศิลป์ และหม่อมหลวงพันธุ์เทวนพ เทวกุล สาขาศิลปะการแสดง”

หนึ่งในศิลปินคึกฤทธิ์ของปีนี้ ครูณรงค์ โรจนทรัพย์ เข้ารับราชการโดยเป็นครูโขนยักษ์ยุคบุกเบิกของโขนธรรมศาสตร์ จนกระทั่งลาออกจากราชการก่อนกำหนดเพื่อเดินทางไปใช้ชีวิตอยู่ในสหรัฐอเมริกากว่า 30 ปี แต่ครูณรงค์ก็ยังคงความเป็นครู โดยยังเปิดการสอนนาฏศิลป์ไทยให้กับเยาวชนที่วัดไทยในนครลอสแองเจลิสมาตลอดเวลาที่ใช้ชีวิตอยู่ที่นั่น

“ผมคิดว่าการสืบทอดศิลปะไทยของเรานั้นเป็นเรื่องสำคัญ ผมเริ่มต้นจากเด็กที่ไม่ได้รักศิลปะ คือเด็กๆ ยากจนให้ทำอะไรได้ตังค์ก็ทำ ต้องเรียนว่ามีความกดดันจนมีความพยายาม เข้าถึงเนื้อ เข้าถึงหัวใจของนาฏศิลป์โขน เด็กยุคนี้ไม่เหมือนกันไม่ต้องปากกัดตีนถีบเหมือนยุคก่อน การฝึกก็ยาก ความอดทนต้องมาอันดับหนึ่ง พอความพยายามมันไม่เหมือนกัน งานหนักเลยกลับมาตกที่ครูอีแต่ผมจะคิดอยู่ตลอดเวลาถ้ามีโอกาสสอนต้องสอนไปอาศัยอยู่อเมริกาหลายสิบปีก็ใช้เวลาเสาร์-อาทิตย์ ไปสอนเยาวชนที่วัดไทยโดยไม่ได้ค่าจ้างสอน เพราะตอนนั้นผมคิดว่า ถ้ารุ่นอย่างเราไม่พยายามที่จะสืบทอด ส่งต่อศิลปะโขนให้อยู่ในตัวเด็กรุ่นหลังๆมันก็จะค่อยๆ จากหายไป” 

หม่อมหลวงพันธุ์เทวนพ เทวกุล สาขาศิลปะการแสดง

ส่วนอีกหนึ่งครูของวงการแสดงที่เป็นทั้งผู้กำกับภาพยนตร์ ละครโทรทัศน์และละครเวทีและยังเป็นครูสอนการแสดงระดับสากล หม่อมหลวงพันธุ์เทวนพ  เทวกุล พูดถึงการได้รับรางวัลนี้ว่า

“รู้สึกภาคภูมิใจ ต้องบอกว่าศิลปะถูกส่งต่อกันผ่านตัวหนังสือ ผ่านภาพยนตร์ ผ่านละคร กันได้ผมอาจไม่ได้เป็นครูในวิชาชีพแต่สิ่งที่เราได้เห็นได้รับมาก็ตั้งใจส่งต่อออกไปในวิธีการและมุมมองของเราให้มันมีคุณค่าต่อคนรุ่นต่อๆ ไป เหมือนอย่างที่ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ทำ อยากดำเนินตามเงาของท่าน อย่างน้อยนิดนึงก็ยังดี”  

ครูวรยศ ศุขสายชล

สำหรับบรรยากาศในงานวันคึกฤทธิ์ จัดให้มีการแสดง เดี่ยวซอ โดย ครูวรยศ ศุขสายชล สุดยอดฝีมือซอคนหนึ่งของเมืองไทย ฟังรสมือละเอียดลึกล้ำกับการเดี่ยวซอสายลวด ผ่านบทเพลง “บุพเพสันนิวาส”, การแสดงชุมนุมฉุยฉาย พระนาง พราหมณ์ ยักษ์ ลิง และการแสดง โขน ชุด ศึกกุมภกรรณ ตอน พิเภกห้ามทัพ

ผู้ที่สนใจหรือต้องการทราบรายละเอียดเกี่ยวกับโครงการต่างๆ ของมูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ เช่น การเรียนศิลปะไทย, การเยี่ยมชมห้องสมุด, ห้องชมนิทรรศการ, ศูนย์ศิลปะการแสดง, คณะโขนสถาบันคึกฤทธิ์ ฯลฯ สามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ ที่  FB : kukritinstitute