ภาวะผมร่วง ผมบางเป็นปัญหาหนึ่งที่พบได้บ่อยและสร้างความกังวล และความไม่มั่นใจแก่ผู้ที่มีอาการเป็นอย่างยิ่ง รศ.ดร.พญ.รัชต์ธร ปัญจประทีป แพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาวิชาตจวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย เผยถึง ภาวะผมร่วงเป็นปัญหาหนึ่งที่พบได้บ่อยแบ่งได้ตามอาการ และสาเหตุออกได้เป็น3 ชนิดหลักคือ ผมบางจากพันธุกรรม ผมร่วงเป็นหย่อมๆ และผมร่วงทั่วไปทั้งศีรษะ

ผมบางจากพันธุกรรม (androgeneticalopecia) พบบ่อยทั้งในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง ในผู้ชายผมจะเริ่มจากแนวผมด้านหน้าเถิกร่นหรือผมบางบริเวณกระหม่อมด้านหลัง ผู้ชายผมจะเริ่มบางเมื่อเข้าสู่อายุ 30-35 ปี และบางลงเรื่อยๆ เมื่ออายุมากขึ้นส่วนผู้หญิงผมจะร่วงจากบริเวณแสกกลางของศีรษะผู้ป่วยส่วนใหญ่มักจะมีประวัติของคนในครอบครัวมีภาวะผมบางร่วมด้วยมาก่อน โดยคำแนะนำของโรคผมบางจากพันธุกรรมนี้เป็นโรคเรื้อรังที่รักษาไม่หายขาด ยิ่งอายุมากขึ้น ยิ่งเห็นเด่นชัดแต่การรักษาแต่เนิ่นๆ จะสามารถช่วยชะลอการหลุดร่วงของเส้นผมและทำให้ผมขึ้นกลับมาได้ ด้วยการใช้ยาทา ยารับประทานหรือการใช้แสงเลเซอร์ความเข้มข้นต่ำ แต่ถ้าปล่อยไว้นานอาจต้องรักษาโดยการผ่าตัดปลูกผมร่วมไปด้วย คำแนะนำ คือควรมาพบแพทย์แต่เนิ่นๆ เพื่อให้ทำการรักษาต่อไปในระยะยาว

ผมร่วงเป็นหย่อม (alopecia areata: AA) พบได้ทุกส่วนของร่างกายที่มีผมหรือขนอาจเกิดผมร่วงหย่อมเดียวหรือหลายๆ หย่อมรวมกันหรือผมร่วงเป็นทั้งศีรษะ เรียกว่าalopecia totalis เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ที่ไปทำลายเส้นผมตัวเอง โดยคำแนะนำของโรคผมร่วงเป็นหย่อม ควรรีบมาพบแพทย์ ถ้าผมร่วงเป็นหย่อม แต่จำนวนไม่มาก 1-3 หย่อม แพทย์มักจะให้การรักษาด้วยยาทา หรือฉีดยาเฉพาะที่ที่หนังศีรษะ โดยโรคผมร่วงเป็นหย่อม แบบไม่กี่หย่อมนี้ผู้ป่วยร้อยละ 30-50 สามารถหายได้เองภายใน 1 ปี แต่ถ้าผมร่วงเป็นหลายหย่อมหรือลามไปทั้งศีรษะควรมาพบแพทย์โดยด่วน

ผมร่วงทั่วๆ อย่างฉับพลัน (Telogen effluvium) ลักษณะของผมร่วงชนิดนี้ผู้ป่วยจะมีอาการผมร่วงมากผิดปกติ มากกว่า 100 เส้นต่อวันหรืออาจสูงถึง 1,000 เส้น ลักษณะร่วงทั่วศีรษะ แต่จะเห็นเด่นชัดบริเวณขมับผมร่วงชนิดนี้ส่วนใหญ่จะเกิดตามหลังภาวะการเจ็บป่วย ไม่สบาย หลังมีไข้สูง เช่น ไข้มาลาเรีย ไข้เลือดออก ไข้หวัดใหญ่ ปอดอักเสบ ภาวะช็อกได้รับการผ่าตัดใหญ่ หลังคลอดบุตรผู้ที่ลดน้ำหนักอย่างฉับพลัน โรคเจ็บป่วยเรื้อรังโรคความผิดปกติของไทรอยด์ หรือฮอร์โมน ภาวะขาดสารอาหาร ขาดวิตามิน ธาตุเหล็ก หรือโปรตีน มีความเครียดจัด หรือผิดหวังอย่างรุนแรง รวมไปถึงตามหลังการได้รับยาบางชนิดเป็นต้น โดยคำแนะนำปกติแล้วโรคนี้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ผมจะขึ้นใหม่ได้เองหลังที่สาเหตุหรือปัจจัยกระตุ้นหมดไป ยาทาในกลุ่มminoxidil ทำให้ผมที่ร่วงไปขึ้นมาใหม่และแข็งแรงขึ้น ผู้ป่วยสามารถช่วยดูแลตัวเองโดยการทานอาหารให้ครบห้าหมู่ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อาจทานวิตามินเสริมในรายที่ทานน้อย หรือไม่ครบในรายที่ผมร่วงต่อเนื่องนานเกิน 3 เดือน หรือยังไม่ดีขึ้น แนะนำให้มาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังและเส้นผม