ปัญหาของผู้ที่มีน้ำหนักเกินมาตรฐานหรือโรคอ้วน ส่งผลให้มีความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆ ตามมา ในปัจจุบันที่ยังมีการระบาดของไวรัส COVID-19 ยังไม่มีข้อมูลสรุปแน่ชัดว่าผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานและโรคอ้วนมีโอกาสติดเชื้อไวรัสนี้ได้มากกว่าคนทั่วไปหรือไม่ แต่ในผู้ป่วยที่ไม่สามารถคุมน้ำตาลให้อยู่ในระดับที่ปกติได้เมื่อติดเชื้อแล้วมีโอกาสที่จะมีอาการรุนแรงหรือมีผลข้างเคียงได้มากกว่าคนปกติ การรู้เท่าทันความเสี่ยงเป็นสิ่งสำคัญที่ควรตระหนักอยู่เสมอ

นายแพทย์โองการ สาระสมบัติ อายุรแพทย์ผู้ชำนาญการโรคเบาหวาน ต่อมไร้ท่อ และเมตาบอลิสม โรงพยาบาลกรุงเทพ
กล่าวว่า ผู้ป่วยโรคเบาหวาน หรือโรคอ้วนที่มีโรคร่วม ยิ่งมีโรคร่วมมากเท่าใดก็จะยิ่งมีโอกาสที่จะมีผลข้างเคียงหากติดเชื้อไวรัสCOVID-19 ได้มากขึ้นเท่านั้น ยกตัวอย่างในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่สามารถคุมระดับน้ำตาลได้ ซึ่งมักจะมีโรคร่วมอื่นๆ ด้วย เช่น ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน หรือมีโรคที่เป็นผลข้างเคียงจากเบาหวานร่วมด้วย เช่น โรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจ ผู้ป่วยเหล่านี้เมื่อได้รับเชื้อมีโอกาสที่จะมีอาการรุนแรง โดยผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมน้ำตาลได้ไม่ดีมีโอกาสเกิดผลข้างเคียงจากการติดเชื้อไวรัสCOVID-19 เนื่องจากระดับน้ำตาลที่สูงกว่าค่าปกติจะส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานลดลงทำให้ร่างกายต่อสู้กับเชื้อไวรัสได้ไม่ดี ไวรัสสามารถเติบโตและกระจายตัวได้ง่ายขึ้น ปฏิกิริยาการอักเสบจากการติดเชื้อไวรัส ทำให้การควบคุมเบาหวานทำได้แย่ลง ร่างกายจะมีปฏิกิริยาต่อต้านไวรัสและเกิดการอักเสบ ปฏิกิริยาการอักเสบจะยิ่งทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ซึ่งจะมีผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ทั้งนี้ ปัจจัยที่มีผลต่อความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับ อายุ ระดับน้ำตาลในเลือด โรคร่วม หรือผลข้างเคียงจากโรคเบาหวานที่ผู้ป่วยเป็น ไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่า เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 หรือชนิดที่ 2

ผู้ป่วยโรคอ้วน มักจะมีโรคร่วมหรือผลข้างเคียงจากโรคอ้วนร่วมด้วยเสมอซึ่งถ้ามีการติดเชื้อไวรัส COVID-19 มีโอกาสที่จะเกิดผลข้างเคียงคล้ายคลึงกับโรคเบาหวานคนที่มีโรคอ้วน โดยเฉพาะคนที่มีดัชนีมวลกาย (Body Mass Index : BMI) สูงอาจมีผลทำให้การขยายตัวของปอดทำได้จำกัด ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงมากขึ้นเมื่อมีการติดเชื้อไวรัสที่ปอด ยิ่งไปกว่านั้นเมื่อผู้ป่วยโรคอ้วนมีอาการป่วยหนักและต้องเข้ารักษาในห้องภาวะวิกฤติ (ICU) อาจจะมีปัญหาในการใส่ท่อช่วยหายใจ หรือการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่อาจจำกัดขนาดและน้ำหนักของผู้ป่วยอีกด้วย

วิธีดูแลสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานและผู้ป่วยโรคอ้วน นอกจากการล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการจับใบหน้า หลีกเลี่ยงการติดต่อกับผู้ที่มีประวัติเสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัส COVID-19 และการพยายามเว้นระยะห่างทางสังคมแล้ว ควรหมั่นดูแลตัวเองดังนี้ 1) คุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ วัดระดับน้ำตาลปลายนิ้วอย่างสม่ำเสมอตามคำแนะนำของแพทย์ผู้ดูแล 2) ดูแลสุขภาพกายใจ ผู้ป่วยเบาหวานควรออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ถูกสุขอนามัย และลดความเครียด การมีสุขภาพกายและใจที่ดีจะเป็นส่วนช่วยในการป้องกันการติดเชื้อได้อีกทางหนึ่ง 3) ดื่มน้ำแต่ละวันให้ได้ปริมาณที่เพียงพอ โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อน เนื่องจากผู้ป่วยเบาหวานหากขาดน้ำจะส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดยิ่งสูงขึ้น 4) เตรียมอาหารจำพวกแป้งและน้ำตาล(คาร์โบไฮเดรต) ให้เพียงพอที่บ้าน เนื่องจากในกรณีที่เกิดภาวะน้ำตาลต่ำจะสามารถแก้ไขระดับน้ำตาลได้ทันที 5) เตรียมยาประจำตัวให้เพียงพอ โดยเฉพาะในกรณีที่จำเป็นต้องกักกัน (Quarantine) ตัวเองอยู่ที่บ้าน 2-3 สัปดาห์ 6) บันทึกเบอร์โทรศัพท์สำคัญ ทั้งเบอร์โทรศัพท์ของโรงพยาบาล ของแพทย์ที่ทำการรักษา เพื่อให้สามารถติดต่อขอความช่วยเหลือได้ทันทีในกรณีฉุกเฉิน และควรให้คนใกล้ชิดบันทึกเบอร์โทรศัพท์ไว้ด้วย7) หมั่นสังเกตอาการตนเอง หากมีอาการติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น ไข้ หายใจหอบเหนื่อยไอ น้ำมูก เจ็บคอควรปรึกษาแพทย์ทันที

นอกจากนี้ หากมีอาการที่เป็นผลจากระดับน้ำตาลที่ผิดปกติ เช่น หน้ามืด ใจสั่นมือสั่น มึนงง เหงื่อออกมาก คลื่นไส้ อาเจียน ความรู้สึกตัวลดลง หรือวัดระดับน้ำตาลที่บ้านแล้วค่าระดับน้ำตาลต่ำหรือสูงกว่าภาวะปกติ ควรรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็ว ทั้งนี้โรงพยาบาลกรุงเทพ ขอร่วมฝ่าฟันสถานการณ์ COVID-19 นี้ไปพร้อมกับคนไทยทุกคน สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์เบาหวาน ไทรอยด์ และต่อมไร้ท่อ โทร.02-7551129-30