ใครๆ ก็รู้ว่า “หัวใจ” เป็นอวัยวะสำคัญที่เราก็ต้องคอยดูแลรักษา แต่คุณรู้หรือไม่ว่าในแต่ละปีประเทศไทยมีผู้ป่วยเป็นโรคหัวใจเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสาเหตุของโรคหัวใจส่วนใหญ่แล้วเกิดขึ้นจากพฤติกรรมในการใช้ชีวิตที่หักโหม จมอยู่กับภาวะความเครียด ความกดดัน การเร่งรีบแข่งขัน ไม่ดูแลตัวเองให้เหมาะกับวัย รวมไปถึงเรื่องของโภชนาการและอาหารการกินที่ไม่ดีต่อสุขภาพ โดยเฉพาะอาหารฟาสต์ฟู้ด อาหารเร่งด่วน การรับประทานประเภทแป้ง น้ำตาล ไขมันมากเกินความต้องการ รับประทานผักผลไม้น้อย เป็นต้น

ข้อมูลจาก ผศ.ดร.นพ.เทพ เฉลิมชัย อายุรแพทย์ เปิดเผยว่า เราควรหันมาดูแลและป้องกันการเกิดโรคหัวใจก่อนที่จะสายเกินไป เพียงแค่ให้ความสำคัญกับการเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์ด้วยวิธีง่ายๆ โดยเริ่มจากพฤติกรรมต่างๆ ดังนี้

เลือกรับประทานอาหารให้ถูกหลัก หลักสำคัญในการถนอมหัวใจคือการปรับเปลี่ยนบริโภคนิสัยให้ถูกหลักโภชนาการ เน้นการรับประทานจำพวกผัก ผลไม้ และธัญพืช ที่อุดมไปด้วยใยอาหาร บริโภคปลาทะเลให้ได้อย่างน้อยสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง หลีกเลี่ยงอาหารประเภทที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะอาหารที่มีไขมันชนิดอิ่มตัวและคอเลสเตอรอลสูง อาหารประเภทไขมันที่มาจากสัตว์ อาหารที่มีไขมันทรานส์ ขณะเดียวกันการหันมาเสริมโดยการรับประทานปลาทะเลน้ำลึกหรือน้ำมันปลาซึ่งมีส่วนช่วยยับยั้งในการเกาะตัวของเกล็ดเลือดและลดไขมันในเลือด ช่วยป้องกันการอุดตันของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงส่วนต่างๆ โดยเฉพาะหัวใจและสมอง

ลดน้ำหนักส่วนเกิน ความอ้วนและน้ำหนักส่วนเกิน เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ อีกทั้งยังส่งผลที่ไม่ดีต่อสุขภาพหัวใจ เพราะน้ำหนักเกินเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ผู้ที่อ้วนลงพุงมีความเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง และโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งทั้งสามโรคนี้เป็นสาเหตุสำคัญที่นำไปสู่โรคหัวใจ ดังนั้นถ้าอ้วนต้องลดน้ำหนัก ด้วยการเลือกรับประทานอาหารประเภทแป้งแต่พอควร บริโภคน้ำตาลและไขมันให้น้อยลง และควรงดเครื่องดื่มประเภทน้ำหวานและน้ำอัดลม

อย่าอยู่เฉยๆ เพราะการไม่ค่อยได้เคลื่อนไหวร่างกาย อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ การปรับพฤติกรรมด้วยการเคลื่อนไหวตัวเองให้มากขึ้น เช่น เดินขึ้น-ลงบันไดแทนการใช้ลิฟต์ จอดรถไกลจากออฟฟิศไปสักหน่อย หรือลองลุกขึ้นมายืดเส้นยืดสายจากเก้าอี้ทำงานแทนการนั่งนานๆ ทั้งวันดูบ้าง โดยทำ
ควบคู่กับการแบ่งเวลามาออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เช่น การเดินเร็วๆ วิ่ง ขี่จักรยาน เต้นแอโรบิก เป็นต้น วันละ 20-30 นาที อย่างน้อย3-4 ครั้งต่อสัปดาห์ จะช่วยให้เลือดไหลเวียนดี ลดการการเกิดความผิดปรกติของความดันโลหิตและลดระดับคอเลสเตอรอล อีกทั้งยังช่วยในการควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างที่หลายๆ คนทราบว่า การพักผ่อนน้อยย่อมส่งผลต่อภาวะทางสุขภาพหลายๆ ด้านนั้น เพื่อผลที่ดีต่อสุขภาพและหัวใจของคุณ คุณควรจัดเวลานอนให้ตนเองได้นอนหลับอย่างน้อย 7-9 ชั่วโมงต่อวัน หรือหากคุณมีปัญหาด้านการนอนหลับ เช่น นอนไม่หลับ รู้สึกนอนหลับไม่สนิท หรือรู้สึกง่วงนอนอยู่ตลอดเวลา แม้จะนอนเพียงพอแล้ว คุณควรไปพบแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับเพื่อหาสาเหตุของอาการที่เกิดขึ้น และหาวิธีการรักษาต่อไป

จัดการความเครียดให้อยู่หมัด เมื่อไรที่เราเครียด หัวใจเราจะทำงานหนักและเต้นเร็วขึ้นความดันโลหิตสูง จนอาจเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และยังเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดปัญหาแทรกซ้อนขึ้นในผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจอยู่แล้ว เมื่อรู้ตัวว่ากำลังเครียด ต้องรีบปรับเปลี่ยนอารมณ์ โดยไม่ยึดติดกับความเครียดนานจนเกินไป ด้วยการหาวิธีผ่อนคลาย ไม่ว่าจะเป็น ออกไปท่องเที่ยว ดูหนัง ฟังเพลง หรือทำกิจกรรมที่ชอบ รวมถึงการฝึกสมาธิ หัดมองโลกในแง่ดี เพียงเท่านี้ก็จะส่งผลดีทั้งต่อสุขภาพกายและสุขภาพใจ

ห่างไกลแอลกอฮอล์ บางครั้งการสังสรรค์และการเข้าสังคมก็ต้องมีการดริ๊งค์บ้างเป็นธรรมดา แต่หากมากไปคงไม่ใช่เรื่องดี เพราะการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากนั้นจะส่งผลกระทบต่อระบบต่างๆ ภายในร่างกาย รวมถึงการทำให้หัวใจทำงานไม่ปกติ อาทิ หัวใจเต้นเร็วขึ้นหรือผิดจังหวะ หัวใจบีบตัวมากขึ้น กล้ามเนื้อหัวใจทำงานไม่เต็มประสิทธิภาพ ทางที่ดีคุณควรหลีกเลี่ยงหรือจำกัดปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์ให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม

บอกลาบุหรี่ การสูบบุหรี่ไม่ว่าจะมากหรือน้อยมีผลต่อหลอดเลือดหัวใจและความเสี่ยงต่อโรคหัวใจเท่ากัน เนื่องจากสารนิโคตินและก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ในควันบุหรี่ และสารอื่นๆ ในบุหรี่ มีผลทำให้หลอดเลือดแข็งตัวผนังเส้นเลือดหนา เกิดคราบหินปูนเกาะบริเวณหลอดเลือด เส้นเลือดเกิดความอ่อนแอเสื่อมสภาพก่อนวัยอันควร เลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่เพียงพอ การหยุดสูบบุหรี่จึงเป็นการป้องกันโรคหัวใจได้เป็นอย่างดี

เพียงแค่เริ่มต้นหันมาปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์และให้เวลากับการดูแลตัวเองสักหน่อยคุณก็จะห่างไกลโรคหัวใจได้ไม่ยาก

สำหรับผู้ที่รักสุขภาพ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ ร่วมกับ ชมรมโภชนวิทยามหิดล จะจัดคอร์สอบรมความรู้เรื่องการส่งเสริมสุขภาพและชะลอวัยด้วยอาหาร โภชนาการและสมุนไพร ครั้งที่ 3 โดยมีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางเพื่อให้ครบทั้งเรื่องอาหารโภชนาการและสมุนไพร เช่น ผศ.นพ.พันธ์ศักดิ์ ศุกระฤกษ์,รศ.ดร.สุรพจน์ วงศ์ใหญ่, รศ.ดร.เรวดี จงสุวัฒน์,ผศ.ดร.เอกราช บำรุงพืชน์, ผศ.ดร.ชนิดาปโชติการ, อ.ศัลยา คงสมบูรณ์เวช, รศ.ดร.พัชราณี ภวัตกุล, ผศ.ดร.พร้อมลักษณ์สรรพ่อค้า, อ.อรุณศรี ตั้งวงศ์วิวัฒนา และพล ตัณฑเสถียร อบรมเสาร์-อาทิตย์ 2 ครั้ง(4 วัน) คือวันที่ 21-22 และ 28-29 พ.ย. 2563 สำหรับผู้ผ่านการอบรมจะได้รับประกาศนียบัตร Certificate Program in Food, Nutrition and Herb for Health Promotion and Anti-Aging รายละเอียดที่086-3100047 หรือ www.facebook.com/pg/DDseminarThai

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ