ตอนนี้วัคซีนป้องกันโควิด-19 เป็นเรื่องที่อยู่ในความสนใจของพวกเราทุกคน เพราะเป็นความหวังว่าจะช่วยให้การระบาดของโรคที่ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของคนทั้งโลกดีขึ้น “ไขปัญหากับอายุรแพทย์ โดยราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย” จึงขอมาไขข้อสงสัยในเรื่องนี้โดยเริ่มจากวัคซีนของไฟเซอร์ Pfizer-BioNTech (BNT162b2) ซึ่งตอนนี้เป็นชนิดเดียวที่ได้มีการรับรองให้ใช้แบบฉุกเฉินโดยองค์การอนามัยโลก โดยเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2564 องค์การอนามัยโลก ได้มีคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับวัคซีนชนิดนี้ วันนี้มาดูกันว่า 6 ใน 12 คำถาม....คำตอบ เกี่ยวกับวัคซีนชนิดนี้มีอะไรบ้าง

1. อายุเท่าไหร่ฉีดได้.....ตั้งแต่ 16 ปีขึ้นไป

2. ฉีดยังไง.....ฉีด 2 เข็ม เข้ากล้ามเนื้อต้นแขน 2 เข็ม ห่างกัน 21-28 วัน ถ้าเข็มที่ 2 ฉีดเร็วกว่า 21 วัน ไม่ต้องฉีดซ้ำ หรือถ้าเลย 28 วันไปแล้ว ให้ฉีดเร็วที่สุดที่ทำได้ ในกรณีที่วัคซีนขาดหรือไม่พอ หรือวัคซีนมาช้า ยังไม่มีข้อมูลว่าฉีด 1 เข็ม ได้หรือไม่ ในการศึกษาวิจัยมีคนที่ได้ 2 เข็ม ห่างกันมากที่สุด 42 วัน

3. สามารถเปลี่ยนยี่ห้อของวัคซีนได้หรือไม่ เช่น เข็มแรกยี่ห้อนึง เข็มที่ 2 อีกยี่ห้อนึง.....ยังไม่มีข้อมูลว่าเข็มที่ 1 และ 2เป็นคนละยี่ห้อ หรือเป็นวัคซีนคนละชนิดได้ แนะนำให้ฉีดวัคซีนทั้ง 2 เข็มที่เป็นวัคซีนเดียวกัน

4. ให้พร้อมกับวัคซีนอื่นได้หรือไม่.....ควรให้ห่างจากวัคซีนอื่นอย่างน้อย 14 วัน จนกว่าจะมีข้อมูลมากกว่านี้ว่าฉีดพร้อมกับวัคซีนอื่นได้

5. มีข้อห้ามอะไรบ้าง.....ห้ามฉีดในคนที่เคยมีประวัติแพ้วัคซีนอย่างรุนแรงหรือแพ้ส่วนประกอบอื่นๆ ในวัคซีน เช่นโพลีเอทิลีนไกลคอล (PEG)

6. มีข้อควรระวังอะไรบ้าง.....มีรายงานการเกิดการแพ้ที่รุนแรงหรือแอนาฟิแล็กซิส (anaphylaxis) หลังฉีดวัคซีนได้คนที่มีประวัติว่าเคยเกิดการแพ้ที่รุนแรงหลังการฉีดวัคซีนอื่นมาก่อน และเป็นกลุ่มเสี่ยงสามารถฉีดวัคซีนได้เมื่อพิจารณาว่าได้ประโยชน์มากกว่าความเสี่ยง โดยให้สังเกตอาการอย่างน้อย 30 นาทีหลังฉีดวัคซีน ควรฉีดวัคซีนในสถานพยาบาลที่มีความพร้อมที่จะช่วยเหลือได้ ในคนที่เกิดการแพ้ที่รุนแรงหลังการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ของไฟเซอร์เข็มแรก เมื่อพิจารณาว่าได้ประโยชน์มากกว่าความเสี่ยง สามารถรับวัคซีนเข็มที่ 2 ได้โดยให้สังเกตอาการอย่างน้อย 15 นาทีหลังฉีดอย่างใกล้ชิด

อย่าลืมติดตาม “ไขปัญหากับอายุรแพทย์ โดยราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย” ในวันอังคารหน้า เราจะมาไขข้อสงสัยอีก 6 ข้อของวัคซีนป้องกันโควิด-19 ของไฟเซอร์กันต่อ

โดย ศ.พญ.ศศิโสภิณ เกียรติบูรณกุล

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย