ปวดศีรษะ อีกโรคยอดฮิตของหลายคนที่เมื่อเกิดขึ้นแล้วสร้างความรำคาญได้ไม่น้อยและถ้ารุนแรงก็สร้างความทรมานให้กับร่างกายได้ ซึ่งหากเกิดอาการดังกล่าวบ่อยครั้งอย่านิ่งนอนใจ หรือปล่อยไว้จนเกิดอาการเรื้อรังเพราะอาจส่งผลเสียต่อร่างกายของเราได้

นพ.ชยานุชิต ชยางศุ แพทย์เฉพาะทางด้านโรคระบบสมอง ศูนย์โรคระบบสมองโรงพยาบาลนวเวช ย่านเกษตรนวมินทร์ รัชดา-รามอินทรา ให้ข้อมูลว่า อาการปวดศีรษะที่ควรรีบมาพบแพทย์ มีดังนี้ 1.อาการปวดศีรษะที่เป็นแบบเฉียบพลัน รุนแรง โดยเฉพาะความรู้สึกว่าอาการปวดเป็นการปวดที่สุดในชีวิตที่เคยเป็นมา 2.มีอาการร่วมโดยเฉพาะ มีไข้ หรือมีคอแข็ง (ก้มศีรษะแล้วรู้สึกตึงหรือปวดบริเวณคอ) 3.มีอาการชัก ซึม สับสน หรือหมดสติร่วมด้วย 4.ปวดศีรษะแบบเฉียบพลันรุนแรงทันทีหลังการออกกำลังกาย หรือมีการกระทบกระแทกบริเวณศีรษะ 5.ไม่เคยปวดศีรษะเป็นประจำมาก่อน แล้วมีอาการเฉียบพลันขึ้นมาโดยเฉพาะในคนที่อายุมากกว่า 40 ปี, หรือปวดศีรษะรุนแรงในขณะกำลังตั้งครรภ์ 6.มีอาการแขนขาอ่อนแรง ชา ตามองเห็นภาพซ้อน หรือมองไม่เห็น (อาการเห็นภาพซ้อน หรือมองไม่เห็นนี้อาจเกิดขึ้นได้ในคนที่เป็นไมเกรน แต่มักจะหายไปในเวลาไม่นาน) อย่างไรก็ตาม ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยควรมาพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยแยกโรคก่อน 6.มีความกังวล หรือไม่แน่ใจว่าอาการปวดศีรษะอาจเป็นจากโรคร้ายแรงอย่างอื่น โดยเฉพาะถ้าปวดศีรษะบ่อยๆ หรือรุนแรง

วิธีการดูแลรักษาเบื้องต้นเมื่อมีอาการปวดศีรษะ คือ ทานยาแก้ปวดเมื่อมีอาการปวดศีรษะ อย่ารอจนอาการเป็นรุนแรง ยาที่ทานเป็นตัวแรกแนะนำ Paracetamol (ถ้าไม่เคยแพ้Paracetamol) , ทานยาตามที่แพทย์สั่งถ้าเคยมาพบแพทย์แล้ว นอนพัก หรือถ้าหลับได้จะทำให้อาการดีขึ้นเร็ว พยายามหาที่มีแสงน้อยเงียบ เย็น จะทำให้อาการดีขึ้นได้

สำหรับวิธีปฏิบัติตนเพื่อหลีกเลี่ยงอาการปวดศีรษะ แนะนำให้หาปฏิทินเพื่อจดอาการปวดศีรษะ (Headache calendar) จดรายละเอียดเกี่ยวกับการปวดศีรษะ ทั้งวันที่เป็น เวลา สิ่งที่ทำก่อนที่จะมีอาการ อาหารที่ทานก่อนที่จะมีอาการ ยาที่ทานหรือสิ่งที่ทำให้อาการดีขึ้น สิ่งต่างๆ เหล่านี้จะช่วยในการวินิจฉัยของแพทย์หรือแม้กระทั่งเตือนความจำของตัวเราเองว่าอะไรควรทำหรือไม่ควรทำ

ปัจจัยที่เป็นสาเหตุกระตุ้นอาการปวดศีรษะที่พบได้บ่อย คือ Stress ทุกอย่างที่ทำให้ร่างกายอยู่ในภาวะ stress ไม่ใช่เฉพาะความเครียดอย่างเดียว รถติด อากาศร้อน แสงจ้า กลิ่นบางชนิด เช่น ควันบุหรี่ ควันรถยนต์ กลิ่นน้ำหอม ช่วงมีประจำเดือน, ไม่ได้ทานอาหาร โดยเฉพาะมื้อเช้า หรือทานเลยเวลามากเกินไป, ได้รับ Caffeine มากหรือน้อยเกินไป มากเกินไป เช่น กาแฟวันละเกิน 3 แก้วขึ้นไป หรือน้อยเกินไป เช่น คนที่ดื่มกาแฟเป็นประจำทุกวันแล้วไม่ได้ดื่ม, นอนไม่พอ หรือนอนมากเกินไป นอนไม่หลับ นอนกรน หรือหยุดหายใจขณะหลับ, ดื่ม Alcohol รวมทั้งอาหารบางชนิด เช่น ชา กาแฟ ชีส ช็อกโกแลต ผงชูรส อาจเป็นสาเหตุกระตุ้นการปวดศีรษะ

อย่างไรก็ตาม ปกติอาการปวดศีรษะรักษาได้ด้วยยา ปัจจุบันมียาหลายชนิด ตั้งแต่ยาเบื้องต้นที่แนะนำทั่วไปอย่าง Paracetamol จนถึงยาฉีดเพื่อรักษาอาการปวดศีรษะ สิ่งสำคัญคือการตรวจวินิจฉัยแยกโรคหรือภาวะอื่นๆ ที่ทำให้ปวดศีรษะออกไป ซึ่งทำได้ด้วยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย หรือบางกรณีอาจจะต้องทำการตรวจ CT scan หรือ MRI ก่อน, การรักษาโดยการซื้อยารับประทานเองโดยเฉพาะถ้ามีอาการปวดเป็นประจำ มีผลทำให้ติดยาได้ อาจทำให้การปวดศีรษะรุนแรงขึ้น ถี่ขึ้น โดยเฉพาะถ้าเป็นโรคอื่นๆ แล้วทำให้มีอาการปวดศีรษะอาจมีความเสี่ยงทำให้ไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที