การเป็นคุณแม่มือใหม่แม้จะเป็นเรื่องที่น่ายินดีมาก แต่พบว่าหลายครั้งที่คุณแม่มือใหม่ต้องทนทุกข์ทรมานกับ“ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดบุตร”บางครั้งอาจรุนแรงจนถึงขั้นคิดทำร้ายตัวเองและลูกน้อยโดยองค์การอนามัยโลกพบว่า มีคุณแม่ถึง 20% ประสบปัญหานี้  ซึ่งตัวเลขที่แท้จริงอาจมากกว่านี้ก็เป็นได้ เนื่องด้วยคุณแม่มือใหม่หลายๆ ราย มิได้เข้าพบแพทย์เพื่อทำการรักษา

แพทย์จีนเชน ปรีชาวณิชวงศ์แพทย์แผนจีนประจำหยินหยางคลินิก เปิดเผยว่า “การคลอดบุตรนั้นมีแนวโน้มจะทำให้คุณแม่เสีย “เลือด”มาก และอาจเกิด “เลือดคั่ง” ขึ้นในร่างกาย ซึ่ง “เลือด” ในทางแพทย์จีนไม่ได้หมายถึง เสียเลือดจริงๆ จนต้องให้เลือดเสริม แต่เรามองว่าเป็นการสูญเสีย “พลังงาน” ประเภทหนึ่งในร่างกายไป  ยิ่งถ้าเป็นการผ่าคลอด ร่างกายจะยิ่งสูญเสียและบอบช้ำมาก สาเหตุของการเกิดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดบุตรในทางแพทย์แผนจีนสามารถจำแนกออกมาเป็น 3 ประการดังนี้

1.เลือดหล่อเลี้ยงหัวใจน้อยลง“หัวใจ” ในทางการแพทย์แผนจีน มิใช่เพียงอวัยวะที่ทำหน้าที่ไหลเวียนเลือดอย่างเดียว แต่ยังควบคุมความรู้สึกนึกคิดต่างๆ ด้วย  เมื่อเลือดไปหล่อเลี้ยงหัวใจน้อยลง จิตใจจะกระวนกระวาย อารมณ์แปรปรวน นอนไม่หลับ ฝันบ่อย ขี้หลงขี้ลืม อ่อนเพลีย ใบหน้าซีดเซียว ยิ่งถ้าก่อนมีบุตรตัวคุณแม่เป็นคนที่เจ็บป่วยง่ายเป็นทุนเดิม อาการจะยิ่งเห็นได้ชัด

2.เลือดคั่งอุดกั้น เนื่องจากตอนคลอดบุตรไม่ว่าจะผ่าคลอดหรือคลอดธรรมชาติล้วนทำให้คุณแม่สูญเสียพลังงานไป ทำให้การไหลเวียนเลือดช้าลง หรืออาจเกิดการช้ำในจากตอนทำคลอด จนทำให้เลือดคั่งอุดกั้นขึ้น ส่งผลให้เลือดไปหล่อเลี้ยง“หัวใจ” ไม่เพียงพอ จะมีอาการแสดงออกคล้ายแบบแรก และมีอาการเลือดคั่งเพิ่มเติมขึ้นมา เช่น น้ำคาวปลาออกนาน สีคล้ำ มีลิ่มเลือดเยอะ ใบหน้าหมองคล้ำต่างๆ

3.ลมปราณตับติดขัด เดิมทีคุณแม่อาจเป็นคนคิดมาก อารมณ์อ่อนไหว เครียดง่าย ยิ่งพอตอนคลอดบุตรเสียเลือดที่หล่อเลี้ยงหัวใจ ยิ่งทำให้สภาพร่างกายแย่ลง คุณแม่จะฉุนเฉียว  ซึมเศร้า ขี้ตกใจ ฝันร้าย ลมปราณติดขัดทำให้แน่นหน้าอก ท้องอืด ลมในท้องเยอะ เมื่อได้เรอหรือถอนหายใจ ลมปราณไหลเวียนสะดวกขึ้นจะรู้สึกดีขึ้นเล็กน้อย

ทั้ง 3 สาเหตุของการเกิดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดบุตรนั้นล้วนมีความเชื่อมโยงกัน ส่งผลกระทบต่อกันได้ ดังนั้น การรักษาในทางการแพทย์แผนจีนจึงต้องดูแลในทุกส่วน ไม่ว่าจะเป็นการบำรุงเลือดการไหลเวียนเลือดและลมปราณหลังจากที่แพทย์แผนจีนตรวจหาสาเหตุพบแล้ว จะใช้ยาสมุนไพรจีนและการฝังเข็มเพื่อปรับสมดุลให้กับร่างกายและจิตใจ รวมถึงการให้คำปรึกษาหาทางออกทางอารมณ์ต่างๆ ควบคู่ไปด้วยทั้งนี้ อยากแนะนำให้คุณแม่หลังคลอดบุตร ควรหาเวลาให้กับตนเองและควรมีคนใกล้ชิดคอยพูดคุยและรับฟังปัญหาต่างๆ  หากพบว่าภาวะซึมเศร้านี้ไม่ทุเลา ควรรีบปรึกษาแพทย์อย่างทันท่วงทีครับ”