ภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังกังวลว่า วิกฤตรัสเซีย-ยูเครน จะส่งผลกระทบต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจของชาติในภูมิภาคซึ่งพึ่งพาภาคการท่องเที่ยวอย่างมาก ในช่วงเวลาที่นานาชาติกำลังทยอยผ่อนคลายมาตรการจำกัดการเดินทางเพื่อควบคุมการระบาดของโควิด-19 แล้ว

สำนักข่าวอัล-จาซีรา รายงานว่าขณะนี้ ฟิลิปปินส์ ลาว กัมพูชา และไทยได้เปิดประเทศต้องรับนักเดินทางที่ฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ครบแล้ว ส่วนอินโดนีเซียก็ประกาศว่าจะให้นักท่องเที่ยวเดินทางเข้าเกาะบาหลีโดยไม่ต้องกักตัวได้ ภายในวันที่ 14 มีนาคมนี้ และเวียดนามประกาศเปิดรับนักท่องเที่ยวตั้งแต่วันที่ 15 มีนาคม

การสำรวจขององค์การท่องเที่ยวโลกเมื่อไม่นานมานี้พบว่า ผู้ที่ทำงานในภาคการท่องเที่ยวเกือบ 2 ใน 3 คาดหวังว่ารายได้ของพวกเขาจะกลับมาดีขึ้นในปีนี้ จากการที่ชาติต่างๆ เริ่มผ่อนคลายกฎการเข้าเมืองและตัวเลขการท่องเที่ยวฟื้นตัวดีขึ้นเมื่อปีที่แล้ว โดยรายได้ในภาคการท่องเที่ยวของโลกในปี 2021 อยู่ที่ 1.9 ล้านล้านดอลลาร์ หรือเกือบ 61 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2020 ที่ราว 19% ส่วนจำนวนผู้โดยสารทั่วโลกเพื่อขึ้นราว 8%

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์สู้รบในยูเครน กำลังส่งผลต่อการคาดการณ์การเติบโตของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งมีชาวรัสเซียเป็นนักท่องเที่ยวกลุ่มใหญ่สุด และใช้จ่ายมากสุดแทนที่นักท่องเที่ยวชาวจีนที่ไม่สามารถเดินทางออกนอกประเทศได้ในช่วงสถานการณ์ระบาดของโควิด-19

บิล บาร์เน็ตต์ ผู้อำนวยการของ C9 Hotelworks บริษัทที่ปรึกษาในจังหวัดภูเก็ตบอกกับอัล-จาซีรา ว่า วิกฤตรัสเซีย-ยูเครนเริ่มส่งผลกระทบต่อไทยแล้วเช่นกัน เพราะได้รับแจ้งจากผู้ประกอบการโรงแรมเรื่องการยกเลิกการเดินทาง เพราะจำนวนเที่ยวบินลดลงขณะที่การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเผยว่า ชาวรัสเซียมาเที่ยวที่เกาะภูเก็ตระหว่างเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้วถึงกุมภาพันธ์ปีนี้ มีจำนวนกว่า 51,000 คนจากนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เข้ามาทั้งหมด 278,000 คน ส่วนที่บาหลีนักท่องเที่ยวรัสเซียกลายเป็นนักท่องเที่ยวกลุ่มหลัก แทนที่ออสเตรเลียเช่นกัน หลังออสเตรเลียมีมาตรการคุมเข้มการเดินทางเพื่อป้องกันโรคระบาด โดยในปี 2020 มีชาวรัสเซียเดินทางไปที่เกาะบาหลีแล้วราว 68,000 คน การใช้จ่ายของชาวรัสเซียทำให้เศรษฐกิจของเกาะหมุนเวียน เพราะการท่องเที่ยวคิดเป็นสัดส่วนรายได้ถึง 60% ของจีดีพีเกาะในช่วงก่อนเกิดการระบาด

อย่างไรก็ดี ด้วยสถานการณ์คว่ำบาตรต่อรัสเซีย และค่าเงินรูเบิลร่วงลงอย่างหนัก จึงคาดว่าจะส่งผลต่อศักยภาพในการเดินทางออกนอกประเทศของชาวรัสเซียด้วย ประกอบกับจำนวนเที่ยวบินระหว่างรัสเซียกับนานาชาติก็ลดลงเช่นกัน

ไม่ใช่แค่นักเดินทางจากรัสเซียและยูเครน ที่จะเผชิญความท้าทายในการเดินทางมายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพราะรัสเซียเป็นผู้จัดหาน้ำมันดิบราว 10% ให้แก่โลก ทำให้โลกกำลังจะเผชิญภาวะหยุดชะงักอย่างรุนแรง เป็นผลมาจากมาตรการคว่ำบาตร และอาจนำไปสู่การตอบโต้จากรัสเซียเช่นกัน โดยเมื่อวันพุธที่ผ่านมา ราคาน้ำมันโลกพุ่งไปอยู่ที่ 115 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลถือเป็นราคาที่พุ่งสูงเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2014

บาวเออร์แมนกล่าวว่า หากทิศทางราคาน้ำมันยังสูงเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หรือมากกว่านั้นต่อไป ราคาเชื้อเพลิงของเครื่องบินก็จะสูงทะลุเพดานเช่นกัน ซึ่งตามปกติแล้วในช่วงสถานการณ์ระบาดของโควิด-19 สายการบินต่างๆ จะออกแคมเปญลดราคามากมายเพื่อดึงดูดให้คนกลับมาเดินทาง แต่ด้วยราคาเชื้อเพลิงที่พุ่งสูง การลดราคาตั๋วจึงไม่น่าเป็นไปได้ขณะเดียวกัน สายการบินต่างๆ จะเผชิญปัญหาในการหาน้ำมันเชื้อเพลิงให้เพียงพอ โดยเฉพาะสำหรับเที่ยวบินระยะไกลด้วย

ปัจจัยเหล่านี้ ยังไม่รวมถึงการแบนเครื่องบินของรัสเซียจากน่านฟ้าสหรัฐฯ สหภาพยุโรป สหราชอาณาจักร และแคนาดา ในขณะที่รัสเซียมีมาตรการแบนน่านฟ้าตอบโต้กลับเช่นกัน

เป็นที่ทราบกันดีว่า รัสเซียคือประเทศที่มีพื้นที่มากที่สุดในโลก เชื่อมเอเชียกับยุโรป การต้องบินอ้อม จะทำให้ต้นทุนเที่ยวบินเพิ่มสูงขึ้น ราว 11,000-20,000 ดอลลาร์ต่อหนึ่งชั่วโมง เที่ยวบินที่จะได้รับผลกระทบในทันทีและมากที่สุดจากวิกฤตนี้คือเที่ยวบินระหว่างยุโรปกับเอเชียตะวันออก โดยสายการบินฟินแอร์ และ JAL ได้ยกเลิก หรือเปลี่ยนเส้นทางในจุดหมายปลายทางสำคัญไปแล้ว เช่น โตเกียว โซล เซี่ยงไฮ้ และลอนดอน

การแบนน่านฟ้าของแต่ละฝ่าย จึงยิ่งทำให้หนทางที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งพึ่งพาการท่องเที่ยวอย่างสูงจะฟื้นตัวได้นั้นไม่ราบรื่นไปยิ่งไปอีกนั่นเอง