เนื่องในวันช้างไทย 13 มีนาคม องค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลก World Animal Protection เปิดผลรายงาน ‘เกิดมาเพื่อสร้างกำไร’: ความจริงของการทำฟาร์มสัตว์ป่าทั่วโลก (Bred for profit: The truth about global wildlife farming)พบว่ามีสัตว์ป่าที่ถูกแสวงหาประโยชน์ทางการค้าประมาณ5.5 พันล้านตัวมูลค่าธุรกิจรวมหลายหมื่นล้านบาทต่อปีสัตว์ป่าเหล่านี้จะถูกกักขังเพาะพันธุ์เพิ่มจำนวนในลักษณะของการทำธุรกิจ ‘ฟาร์มสัตว์ป่า’จากนั้นก็จะผ่านการทารุณกรรมหลากหลายรูปแบบอาทิการฝึกด้วยวิธีที่โหดร้ายทารุณเพื่อให้ช้างเชื่องพอที่จะมาเป็นสัตว์เลี้ยงหรือใช้เพื่อสร้างความบันเทิงหรือแสดงโชว์ช้าง
ตามสถานที่ท่องเที่ยวในประเทศไทยนอกจากนี้ยังรวมถึงสัตว์ป่าอื่นๆที่ถูกเลี้ยงเพื่อนำชิ้นส่วนอวัยวะมาผลิตเป็นเครื่องประดับวัตถุดิบสำหรับอาหารในจานที่ดูหรูหราพิสดารสินค้าแฟชั่นหรือยาแผนโบราณ

จากข้อมูลพบว่าสัตว์ป่าในฟาร์มจำนวนมากอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ย่ำแย่ต้องทนทุกข์ทรมานจากการขาดสารอาหารโรคภัยไข้เจ็บแสดงพฤติกรรมที่เกิดจากความเครียดได้รับบาดเจ็บและมีบาดแผลที่ติดเชื้ออีกทั้งเมื่อสัตว์ต้องอยู่รวมกันในสถานที่ที่คับแคบไม่ถูกสุขลักษณะก็ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงของการแพร่กระจายเชื้อโรคหรือนำไปสู่การอุบัติโรคระบาดระหว่างคนกับสัตว์ซึ่งไม่ต่างอะไรจากวิกฤตการณ์โควิด-19

นิคสจ๊วร์ตผู้อำนวยการฝ่ายแคมเปญสัตว์ป่าองค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลกเผยว่าสัตว์ป่าได้รับการปฏิบัติเหมือนเป็น ‘สินค้า’หรือเป็นเพียงส่วนหนึ่งในสายการผลิตที่โหดร้ายในอุตสาหกรรมไม่ว่าจะถูกเพาะพันธุ์ให้เป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อใช้ในกิจกรรมล่าสัตว์เพื่อสร้างความบันเทิงในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวนำมาเป็นยาแผนโบราณหรือสินค้าแฟชั่นการทำฟาร์มสัตว์ป่าที่โหดร้ายจะต้องยุติลงตั้งแต่ตอนนี้เราสนับสนุนให้สัตว์ป่ามีชีวิตในถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติกิจกรรมเพื่ออนุรักษ์สัตว์ป่าควรมุ่งไปที่การลดความต้องการใช้สัตว์ป่ายุติการใช้ผลิตภัณฑ์จากสัตว์ป่าและส่งเสริมกิจกรรมที่เป็นมิตรต่อสัตว์ป่าซึ่งทั้งหมดนี้ในทางหนึ่งจะปกป้องเราทุกคนจากความเสี่ยงของโรคติดต่อจากสัตว์ป่าสู่คน

ผลวิจัยพบหลักฐานน้อยมากที่สนับสนุนคำกล่าวอ้างที่ว่าการทำฟาร์มสัตว์ป่าเป็นไปเพื่อตอบสนองความต้องการผลิตภัณฑ์จากสัตว์ป่าและเป็นการอนุรักษ์จำนวนประชากรสัตว์ในป่าในทางตรงกันข้ามกลับเพิ่มความเสี่ยงของการลักลอบจับสัตว์ป่าจากถิ่นที่อยู่ธรรมชาติเพื่อนำมาผสมพันธุ์ส่งขายไปยังอุตสาหกรรมต่างๆและยังเป็นที่น่าตกใจว่าสัตว์ป่าบางสายพันธุ์กลับมีจำนวนประชากรในฟาร์มหรือกรงเลี้ยงมากกว่าที่อยู่ในป่าด้วยซ้ำ

วิกฤตจากฟาร์มสัตว์ป่าที่ต้องแก้ไขอย่างเร่งด่วนได้แก่

• การทำฟาร์มหมีในประเทศจีน – พบว่ามีการกักขังหมี 20,000 ตัวเพื่อเจาะเอาน้ำดีหมีในฟาร์มหลายสิบแห่งเพื่อตอบสนองความต้องการของอุตสาหกรรมน้ำดีหมีในจีนซึ่งมีมูลค่า 3.5 หมื่นล้านบาทเพื่อเป็นยาแผนโบราณ
• การทำฟาร์มสิงโตและเสือในแอฟริกาใต้ - พบว่ามีการเพาะพันธุ์สัตว์ตระกูลเสือสายพันธุ์ต่างๆประมาณ 8,000 ตัวในฟาร์มที่เป็นที่รู้จัก 366 แห่งและใช้เพื่อวัตถุประสงค์ที่หลากหลายรวมถึงเพื่อสร้างความบันเทิงให้กับนักท่องเที่ยวในกิจกรรมล่าสัตว์และการส่งออกชิ้นส่วนของอวัยวะไปยังหลายประเทศในเอเชียเพื่อเป็นยาแผนโบราณซึ่งมีมูลค่ารวมถึง 1.5 พันล้านบาท
• สำหรับการเพาะพันธุ์ช้างในประเทศไทยถูกจัดให้เป็นการทำฟาร์มสัตว์อีกรูปแบบหนึ่งเพราะประเทศไทยมีจำนวนประชากรช้างถูกผสมพันธุ์เชิงพาณิชย์ในสภาพที่ถูกกักขังมีการซื้อขายส่งต่อโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำช้างไปใช้งานสร้างกำไรซึ่งขั้นตอนการผสมพันธุ์ช้างในประเทศไทยโดยทั่วไปเริ่มจากเจ้าของช้างจ่ายเงินเพื่อเช่าช้างพ่อพันธุ์มาผสมพันธุ์กับช้างตัวเมียและหลังจากที่ช้างคลอดลูก 1-2 ปีลูกช้างที่ได้จะถูกนำไปขายหลังจากนั้นช้างตัวเมียก็จะถูกผสมพันธุ์อีกครั้งเป็นวงจรแบบนี้ไปเรื่อยๆประมาณการตัวเลขช้างในธุรกิจท่องเที่ยวของไทยเพิ่มขึ้น 134% จากปี 2553-2563 กล่าวคือมีลูกช้างเกิดขึ้นมาเข้ารับการฝึกด้วยวิธีการที่โหดร้ายทารุณเพื่อให้บริการนักท่องเที่ยวกว่า 1,100  ตัวในช่วงระยะเวลาเพียง 10 ปี

หทัยลิ้มประยูรยงค์ผู้จัดการโครงการสัตว์ป่าองค์กรพิทักษ์สัตว์แห่งโลกประเทศไทยกล่าวว่า “นักท่องเที่ยวจะจ่ายเงินเพื่อทำกิจกรรมใกล้ชิดกับช้างเช่นเล่นกับช้างป้อนอาหารช้างขี่ช้างอาบน้ำช้างหรือดูช้างแสดงพฤติกรรมเลียนแบบมนุษย์ที่ผ่านมาธุรกิจสถานที่ท่องเที่ยวช้างไม่ว่าจะจดทะเบียนในลักษณะของบริษัทหรือมูลนิธิต่างก็ใช้ประโยชน์จากช้างซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้ดูแลสถานที่และสวัสดิภาพช้างอย่างจริงจังจากงานศึกษายังพบว่าสภาพแวดล้อมดังกล่าวมีความเสี่ยงต่อการเป็นจุดแพร่ระบาดของโรคจากคนสู่สัตว์ทั้งวัณโรคหรือแม้แต่โรคฉี่หนูเนื่องจากมีการตรวจพบเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคดังกล่าวในบริเวณพื้นที่ปางช้างดังนั้นนอกจากรัฐจะต้องมีการสร้างกลไกเพื่อตรวจสอบความโปร่งใสของสถานที่เหล่านั้นแล้วยังต้องมีแนวทางควบคุมการผสมพันธุ์ช้างเพื่อหยุดการต่อยอดความทุกข์ทรมานของช้างแบบไม่รู้จบ”

ช้างเป็นสัตว์ที่มีอายุยืนมากเรายังมีเวลาตราบเท่าชีวิตที่เหลืออยู่ของช้างที่จะเริ่มวางแผนเตรียมการเพื่อหยุดวงจรของการนำช้างมาใช้ประโยชน์โดยมองหาช่องทางประกอบอาชีพทางเลือกสำหรับผู้ประกอบการรวมทั้งแรงงานและผู้ที่เกี่ยวข้องในธุรกิจสถานที่ท่องเที่ยวช้างให้มองไปข้างหน้าถึงอนาคตที่คนจะเลิกกักขังและใช้ประโยชน์จากช้างเชิงพาณิชย์

“เนื่องในวันช้างไทย ถึงเวลาแล้วที่เราทุกคนหยุดสนับสนุนกิจกรรมที่ทำร้ายช้าง และผ่านกฎหมายที่ปกป้องช้างอย่างแท้จริง ร่วมแสดงพลังลงชื่อสนับสนุนเพื่ออนาคตที่ดีกว่าของช้างไทยได้ที่ https://noelephantshow.worldanimalprotection.or.th/”รายงาน ‘เกิดมาเพื่อสร้างกำไร’ ความจริงของการทำฟาร์ม์สัตว์ป่าทั่วโลก (Bred for profit: The truth about global wildlife farming) (https://www.worldanimalprotection.or.th/bred-for-profit)