การตรวจคัดกรองมะเร็ง เป็นการตรวจความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งในอนาคตว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่ ซึ่งอาจจะยืนยันไม่ได้ 100% แต่มีประโยชน์มากในการวางแผนรักษาหรือป้องกันตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและการตรวจบางอย่างก็สามารถทำได้ง่ายๆ เหมือนกับการตรวจสุขภาพประจำปีเลย ซึ่งการตรวจมีด้วยกันหลายวิธีเช่นกัน

พญ.กฤดากร เกษรคำ แพทย์ American Board of Anti-Aging Medicineจาก Addlife Anti-Aging Center ชั้น 2 ไลฟ์เซ็นเตอร์ (คิวเฮ้าส์ ลุมพินี) ให้ข้อมูลว่า วิธีการตรวจ ได้แก่ การตรวจจากสารบ่งชี้มะเร็ง หรือ Tumor marker ซึ่งเป็นสารโปรตีนที่ตรวจพบได้ปกติในร่างกาย หากแต่คนที่มีความเสี่ยงมะเร็ง หรือมีภาวะบางอย่างอาจทำให้ค่าเหล่านี้สูงขึ้นกว่าปกติได้ เช่น AFP (Alpha-fetoprotein) บ่งชี้มะเร็งตับ CEA (Carcinoembryonic antigen) บ่งชี้มะเร็งลำไส้ใหญ่หรือมะเร็งตับ PSA (Prostate-specific antigen) บ่งชี้มะเร็งต่อมลูกหมาก

การตรวจจากยีน เป็นการตรวจหาพันธุกรรมที่มีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็ง เช่น ตรวจจากยีน BRCA1 และ BRCA2 สำหรับมะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ วิธีนี้เป็นการตรวจคัดกรองมะเร็งที่กำลังได้รับความนิยมในปัจจุบัน เนื่องจากสามารถตรวจเจอได้ตั้งแต่ระยะเริ่มและช่วยให้วางแผนป้องกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังตรวจได้ง่าย สามารถตรวจได้ทุกปีเหมือนการตรวจสุขภาพประจำปีด้วยค่ะ

การตรวจคัดกรองทางรังสี เช่น การตรวจ X-Ray, MRI, CT Scan เพื่อตรวจหาก้อนเนื้อ หรือความผิดปกติที่แต่ละอวัยวะ ได้ตั้งแต่เริ่มต้น หรือมีขนาดของเนื้องอกเพียงเล็กน้อย ก่อนที่จะแสดงอาการ ซึ่งปัจจุบันสามารถตรวจคัดกรองได้ทุกปีเช่นเดียวกับการตรวจสุขภาพประจำค่ะ

การตรวจอื่นๆ ตามความจำเพาะ เช่น การตรวจส่องกล้องทางเดินอาหารและลำไส้ การตรวจอัลตร้าซาวด์และแมมโมแกรมเพื่อตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ด้วยวิธี Pap smear หรือ HPV Testing

ใครบ้างควรตรวจคัดกรองมะเร็ง??

ผู้ที่ควรตรวจคัดกรองมะเร็ง ได้แก่ อายุ 50 ปีขึ้นไป มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็ง สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ อยู่ในภาวะแวดล้อมที่เสี่ยงต่อการได้รับสารพิษและสารเคมี น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหรือลดลงผิดปกติ โดยไม่มีสาเหตุ อันที่จริงแล้วทุกคนสามารถตรวจคัดกรองความเสี่ยงมะเร็งได้ โดยอาจเลือกวิธีที่ทำได้ง่าย ปลอดภัย เช่น การตรวจคัดกรองจากพันธุกรรม หรือการตรวจด้วย MRI, CT Scan ที่สามารถทำพร้อมการตรวจสุขภาพประจำปีได้

อย่างไรก็ดี การตรวจคัดกรองมะเร็ง เป็นข้อมูลเบื้องต้นว่ามีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งมากน้อยแค่ไหน ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นมะเร็งอย่างแน่นอน แต่มีประโยชน์อย่างยิ่งในการวางแผนการดูแลสุขภาพ เพื่อป้องกันและติดตามผล เพื่อการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น