สำนักงานทรัพยากรธรณีเขต 4 สุราษฎร์ธานี ระบุ "โตนเกือก" ที่อำเภอปลายพระยา จังหวัดกระบี่ เกิดจากการเคลื่อนไหวของเปลือกโลกทำให้ชั้นหินเกิดการบีบอัด เกิดโครงสร้างทางธรณีวิทยา คล้ายกับพระเครื่องดัง

วันนี้ (31 พ.ค.65) นายนิวัฒน์ วัฒนยมนาพร กรรมการที่ปรึกษาหน่วยอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่น จ.กระบี่ กล่าวว่า จากกรณีสมาชิกชมรมคนรักถ้ำกระบี่ ได้เข้าสำรวจ พื้นที่บริเวณคลองเขาเขน ซอยหินสามก้อน ม.12 บ้านศรีพระยา ต.ปลายพระยา อ.ปลายพระยา จ.กระบี่ ที่ชาวบ้านเรียกกันว่า โตนเกือก เป็นสายน้ำไหลผ่านสองจังหวัดจาก ต.เขาเขน อ.ปลายพระยา จ.กระบี่ ลงสู่คลองโตนเกือก บ้านศรีพระยา ผ่านไปทางคลองอิปัน บ้านปากน้ำ ไหลต่อออกแม่น้ำตาปี จ.สุราษฎร์ธานี 

เป็นหนานหินธรรมชาติจากน้ำไหลผ่านเซาะจนเป็นรูปร่างแปลกตา คล้ายรองเท้าเป็นคู่ บางรูปคล้ายพระเครื่องดัง พระนางพญา พระสมเด็จ พระซุ้มกอ บางอันก็คล้ายกับรอยเท้าขนาดใหญ่ทำให้คิดไปถึงเรื่องของรอยพระพุทธบาท ชาวบ้านถึงเรียกว่าโตนเกือก (โตน=น้ำตกเล็กๆ เกือก=รองเท้า) ซึ่งไม่เคยพบเห็นที่ไหนมาก่อน น้ำในบริเวณใสสะอาด เย็นสบาย เหมาะที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนของ อ.ปลายพระยาได้

โดยล่าสุดทางสำนักงานทรัพยากรธรณี เขต 4 สุราษฎร์ธานี ให้คำตอบทางวิชาการของการเกิดแผ่นหินลักษณะโตนเกือกว่า พื้นที่บริเวณนี้เป็นหมวดหินลำทับจัดอยู่ในกลุ่มหินทุ่งใหญ่ ประกอบด้วยหินทราย หินทรายแป้ง หินดินดาน หินกรวดมน ชั้นหนาปานกลางถึงหนามาก มีรอยแตกเรียบหลายทิศทางและรอยแตกเรียบอย่างเป็นระบบ เรียกว่าระบบรอยแตกเรียบวางตัวตัดกัน 2 แนวในบริเวณหินที่ผุพังอยู่กับที่ คล้ายพระเครื่อง เกิดจากการเคลื่อนไหวของเปลือกโลกทำให้ชั้นหินบริเวณนี้เกิดการบีบอัด 

หินที่มีคุณสมบัติแข็งเปราะ ปริแตก เกิดโครงสร้างทางธรณีวิทยา เช่น รอยแตก เกิดรอยแตกเรียบ รอยเลื่อน นอกจากนี้ ยังพบปรากฏเป็นระบบรอยแตกเรียบวางตัวติดกัน 2 แนว  น้ำที่มีแร่ละลายซึมเข้าไปตามรอยแตก หลังจากนั้นน้ำได้ระเหยไป ได้ทิ้งแร่ธาตุ ไว้ในหิน  มีลักษณะเป็นเส้นต่อเนื่องอยู่ภายในระบบรอยแตกเรียบ โดยเส้นเหล่านั้นจะไม่ติดกัน เรียกว่า fake contuer  ซึ่งลักษณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นซ้ำๆกันหลายๆ รอบ  โดยภายในหินที่มีแร่ซึมอยู่จะมีความทนทานก่อการผุกร่อนมากกว่าหินบริเวณรอบข้าง - 003