22 กุมภาพันธ์ 2569 นายสุรวิชช์ วีรวรรณ รองประธานมูลนิธิยามเฝ้าแผ่นดิน โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า #ถ้าไม่มีกล้าธรรมอนุทินก็ถูกเพื่อไทยขี่คอ

รัฐบาลอนุทิน 2 แม้ในทางตัวเลขจะดูเหมือนตั้งได้สบาย เพราะแค่พรรคภูมิใจไทยที่มีอยู่ราว 193 เสียง รวมกับพรรคเพื่อไทยอีก 74 เสียง ก็เกินกึ่งหนึ่งของสภาแล้ว ยังไม่นับพรรคเล็กพรรคน้อยอีกสิบกว่าพรรคที่พร้อมเข้าร่วม จนเสียงรวมอาจไหลไปแตะเกือบ 300 เสียง จึงดูเหมือนเป็นรัฐบาลที่มั่นคง แข็งแรง และอยู่ยาวได้ไม่ยาก

แต่ถ้ามองลึกลงไปจริง ๆ โครงสร้างรัฐบาลแบบนี้กลับเปราะบางกว่าที่เห็นมาก

เพราะรัฐบาลชุดนี้ “ผูกชีวิต” ไว้กับพรรคเพื่อไทยแทบทั้งหมด ต่อให้มีเสียงเกือบสามร้อย แต่ถ้าเพื่อไทยถอนตัวเพียงพรรคเดียว รัฐบาลก็แทบจบเกมทันที และถึงตอนนั้นแม้จะไปดึง 58 เสียงของธรรมนัสเข้ามาเติม หากเจ้าตัวยอมจริง ราคาทางการเมืองที่ต้องจ่ายก็ย่อมไม่ธรรมดาแน่นอน ไม่ว่าจะเป็นโควตากระทรวง งบประมาณ หรืออำนาจเชิงพื้นที่

พูดง่าย ๆ คือ เสถียรภาพที่เห็น อาจเป็นเพียงเสถียรภาพเชิงตัวเลข แต่ไม่ใช่เสถียรภาพเชิงอำนาจ

ด้วยเหตุนี้ สถานะของพรรคเพื่อไทยในรัฐบาลอนุทิน 2 จึงไม่ได้อยู่ในฐานะ “พรรคร่วม” ธรรมดา แต่กลายเป็นพรรคที่ถือแต้มต่อสำคัญในการต่อรอง

ในขณะที่อนุทินประกาศล่วงหน้าไปแล้วว่า โควตาหลักจำนวนมากจะอยู่ในมือภูมิใจไทย ไม่ว่าจะเป็น สีหศักดิ์ คุมรองนายกฯ และต่างประเทศ เอกนิติ คุมรองนายกฯ และคลัง ศุภจี คุมรองนายกฯ และพาณิชย์ พร้อมกำกับกระทรวงเกษตรฯ อีกชั้นหนึ่ง ขณะที่ตัวอนุทินเองก็จะนั่งควบมหาดไทยแน่นอน

เมื่อจัดวางแบบนี้ คำถามจึงเกิดทันทีว่า แล้วกระทรวงเกรดเอจะเหลืออะไรให้เพื่อไทยบ้าง

คมนาคมจะยอมปล่อยหรือไม่ ทั้งที่เกี่ยวพันกับโครงสร้างขนาดใหญ่และปมเขากระโดง

พลังงานจะให้หรือเปล่า ในเมื่อเก้าอี้นี้ไม่ใช่แค่เรื่องการเมือง แต่ผูกกับกลุ่มทุนพลังงานมหาศาลที่ลงทุนกันไปก่อนหน้าแล้ว และชื่อที่ถูกโยนลงมาจากสื่อบางค่ายอย่างปรีดี ดาวฉาย ก็มีข่าวว่าปฏิเสธไปเรียบร้อย

ถ้าเหลือเพียงกระทรวงรอง ๆ คำถามคือ เพื่อไทยจะยอมจริงหรือ ดังนั้นภาพที่บางคนมองว่าอนุทินเป็นฝ่ายเลือกแจกไพ่ อาจไม่ตรงกับความเป็นจริงนัก เพราะในสมการนี้ เพื่อไทยต่างหากที่ถือ “ไพ่ต่อ” อยู่ในมือ

ด้วยเหตุนี้เอง จึงยังมีความเป็นไปได้ที่ภูมิใจไทยอาจต้องดึงพรรคกล้าธรรมเข้ามาเป็นตัวคาน เพื่อเพิ่มกันชนทางอำนาจให้เสียงรัฐบาลขยับไปแถว 340–350 เสียง เฉลี่ยประมาณสิบที่นั่งต่อหนึ่งเก้าอี้รัฐมนตรี เพื่อลดการพึ่งพาเพื่อไทยมากเกินไป

แต่เงื่อนไขสำคัญคือ อาจต้องเป็นการเข้ามาโดยไม่มีธรรมนัส เพราะดูชัดว่าผู้ใหญ่บางคนยังติดใจกับตัวบุคคลมากกว่าตัวพรรค

ขณะที่สื่อบางสำนักเริ่มสรุปกันไปแล้วว่า เกมจบ พรรคประชาชน พรรคกล้าธรรม และประชาธิปัตย์ จะถูกผลักไปเป็นฝ่ายค้านรวมราวสองร้อยเสียง ส่วนตัวผมยังคิดว่าเร็วเกินไปจะปิดฉาก

การจัดตั้งรัฐบาลไทยไม่เคยจบในยกแรก และอนุทินเองก็ต้องคิดเผื่อความเสี่ยงในระยะยาวถ้าไม่มีพรรคกล้าธรรม เพราะว่าวันหนึ่งหากสมดุลอำนาจเปลี่ยน พรรคร่วมอย่างเพื่อไทยเริ่มต่อรองหนักขึ้น จะไปดึงพรรคประชาธิปัตย์ที่มีแค่ 22 เสียงก็ช่วยไม่ได้ ดังนั้นรัฐบาลที่ดูเสียงล้นวันนี้ อาจกลายเป็นรัฐบาลเสียงข้างน้อยทันที

เกมจัดตั้งรัฐบาลครั้งนี้จึงยังไม่จบ จนกว่าจะถึงยกสุดท้ายจริง ๆ

- 006