ผ่านพ้นเข้าสู่เดือนที่ 3 สำหรับการทดลองนโยบายปลดล็อกให้จำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในช่วงเวลา 14.00 - 17.00 น. (เริ่มตั้งแต่วันที่ 3 ธ.ค. 2568) ซึ่งรัฐบาลมุ่งหวังให้เป็นกลไกกระตุ้นเศรษฐกิจในช่วงทดลอง 180 วัน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเชิงประจักษ์จากโครงการวิจัยภายใต้การสนับสนุนของ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) กลับสะท้อนภาพลักษณ์ที่สวนทางกับความคาดหวัง

รศ.ดร.นพ.พลเทพ วิจิตรคุณากร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เปิดเผยผลการศึกษาเบื้องต้นจากการลงพื้นที่สำรวจผู้ประกอบการ 23 ร้าน ใน 4 จังหวัด (ขอนแก่น, เชียงราย, ฉะเชิงเทรา และสุราษฎร์ธานี) พบข้อมูลที่น่าสนใจว่า ร้อยละ 74 ของร้านค้าไม่ทราบหรือไม่มั่นใจในนโยบายนี้ ทำให้ส่วนใหญ่ยังคงยึดเวลาขายเดิม (11.00–14.00 น. และหลัง 17.00 น.) เนื่องจากกังวลความเสี่ยงทางกฎหมาย เช่น การถูกล่อซื้อหรือตรวจจับ

ภาพประกอบไม่เกี่ยวข้องกับข้อมูล / ภาพสร้างจาก AI

"กำไรขวดละไม่กี่บาท รายได้เพิ่มขึ้นเพียงหลักร้อยหลักพันต่อวัน แต่ถ้าตีความกฎหมายผิดอาจถูกปรับหลักหมื่น ไม่คุ้มเสี่ยง" คือเสียงสะท้อนจากผู้ประกอบการรายย่อย ที่มองว่ากำไรที่เพิ่มขึ้นไม่คุ้มกับความเสี่ยงดำเนินคดี นอกจากนี้พฤติกรรมผู้บริโภคยังเป็นเพียงการ “โยกย้ายเวลาซื้อ” จากช่วงเย็นมาเป็นช่วงบ่ายแทน ทำให้ยอดขายรวมไม่ได้เพิ่มขึ้นจริง

ด้าน นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ ผู้อำนวยการ สวรส. ระบุถึงภาวะ “ช่องว่างระหว่างนโยบายกับการปฏิบัติจริง (Policy–Practice Gap)” ว่าแม้นโยบายจะประกาศใช้ระดับประเทศ แต่ขาดการสื่อสารที่ชัดเจนในระดับพื้นที่ ส่งผลให้ร้านค้าเลือกแนวทางป้องกันความเสี่ยงด้วยการไม่ขายในช่วงเวลาดังกล่าว นโยบายเศรษฐกิจนี้จึงอาจไม่สร้างผลลัพธ์ตามเป้าหมายหากขาดระบบติดตามและกลไกสนับสนุนที่ชัดเจน

ขณะที่ ผศ.ดร.จรวยพร ศรีศศลักษณ์ รองผู้อำนวยการ สวรส. ย้ำว่าการกำหนดนโยบายสาธารณะที่ยั่งยืนต้องไม่มุ่งเพียงตัวเลขเศรษฐกิจระยะสั้นจนละเลยต้นทุนทางสุขภาพและสังคม พร้อมเสนอแนะให้คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ประเมินผลช่วงทดลอง 180 วันอย่างรอบคอบ โดยอ้างอิงหลักฐานทางวิชาการ (Evidence-based) เป็นหลัก เพื่อสร้างความสมดุลระหว่าง 'สุขภาพ-สังคม-เศรษฐกิจ' ก่อนตัดสินใจในระยะยาว

ทั้งนี้ผลการวิจัยฉบับสมบูรณ์ที่ประเมินผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบ จะมีการเปิดเผยอย่างเป็นทางการหลังสิ้นสุดระยะเวลาทดลอง 180 วัน (นับจาก 3 ธ.ค. 2568) เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลสำคัญในการกำหนดทิศทางนโยบายแอลกอฮอล์ของประเทศต่อไป

ขอขอบคุณข้อมูลจาก คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์