เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา กลายเป็นประเด็นร้อนในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของไทย เมื่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา หรือ DIP ออกมาเปิดเผยความคืบหน้าของโครงการ Trademark Monitor ในไตรมาสแรกของปี 2569 พบเคสใหญ่ที่ทำเอาผู้ประกอบการไทยต้องสะดุ้ง เมื่อเครื่องหมายการค้าที่มีลักษณะคล้ายกับ เต่าบิน เครื่องดื่มแบรนด์ตู้กดน้ำอัจฉริยะชื่อดังของไทย ถูกยื่นจดทะเบียนโดยมิชอบในประเทศเวียดนาม

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (นางศุภจี สุธรรมพันธุ์) ได้ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการดูแลปกป้องผู้ประกอบการ SMEs ไทย โดยมอบหมายให้กรมฯ ขับเคลื่อนมาตรการเชิงรุกด้านทรัพย์สินทางปัญญาอย่างต่อเนื่อง เพื่อสนองต่อนโยบาย 10+ ของรัฐบาล ทั้งนโยบาย SMEs Plus ด้านการค้าที่มุ่งสร้างความสามารถในการแข่งขันและโอกาสให้กับผู้ประกอบการไทย ผ่านการปกป้องคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาทั้งในและต่างประเทศ ควบคู่กับนโยบาย Trade Plus ที่เร่งเสริมสร้างสถานะและความเชื่อมั่นต่อไทยในเวทีโลก โดยยกระดับความมั่นคงทางเศรษฐกิจผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศและการป้องปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา

กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ขานรับนโยบายดังกล่าวและเดินหน้าโครงการ Trademark Monitor อย่างเข้มข้น โดยเฝ้าระวังการนำเครื่องหมายการค้าของคนไทยไปจดทะเบียนในต่างประเทศโดยมิชอบ มุ่งเป้าในตลาดจีนและอาเซียนซึ่งเป็นคู่ค้าสำคัญของไทย โดยมีการตรวจสอบในขั้นการประกาศโฆษณา ซึ่งเป็นขั้นตอนการเผยแพร่ข้อมูลคำขอต่อสาธารณะก่อนรับจดทะเบียนของสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาต่างประเทศ โดยจะมีระยะเวลาให้ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับการรับจดทะเบียนเครื่องหมายการค้านี้ ยื่นคัดค้านได้ภายใน 60 - 90 วัน ตามกฎหมายของแต่ละประเทศ หากตรวจพบการนำเครื่องหมายการค้าที่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายของผู้ประกอบการไทยไปจดทะเบียนในประเทศเหล่านี้ กรมฯ จะแจ้งเตือนเพื่อให้เจ้าของเครื่องหมายดำเนินการยื่นคัดค้านการจดทะเบียนภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด เพื่อดูแลปกป้องผลประโยชน์และเป็นที่พึ่งให้กับผู้ประกอบการไทยท่ามกลางภาวะการแข่งขันทางการค้าที่เข้มข้นในปัจจุบัน

นางอรมน กล่าวเพิ่มเติมว่า กรมฯ ได้ดำเนินโครงการ Trademark Monitor ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 โดยมีผู้ประกอบการไทยให้ความสนใจเข้าร่วมโครงการมากกว่า 100 ราย เพื่อรับบริการเฝ้าระวังและแจ้งเตือนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในต่างประเทศตลอดระยะเวลา 1 ปี โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งปีนี้กรมฯ ได้เริ่มโครงการมาตั้งแต่เดือนธันวาคม 2568 ทั้งนี้ ผลจากการดำเนินงานในช่วงไตรมาสแรก ปี 2569 มีการตรวจพบผู้ประกอบการต่างชาติยื่นคำขอจดเครื่องหมายการค้าที่คล้ายกับเครื่องหมายการค้า เต่าบิน ของบริษัท ฟอร์ท คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ของไทย ในประเทศเวียดนาม โดยเป็นการจดทะเบียนในกลุ่มรายการสินค้าเครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติและเครื่องดื่มไร้แอลกอฮอล์ กรมฯ จึงได้เร่งแจ้งให้เจ้าของเครื่องหมายการค้าทราบเพื่อดำเนินการยื่นคัดค้านการจดทะเบียนก่อนวันครบกำหนดการใช้สิทธิตามกฎหมาย พร้อมมีผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายให้คำแนะนำเกี่ยวกับกระบวนการคัดค้านดังกล่าวอย่างใกล้ชิด

ทั้งนี้จากสถิติในปี 2568 ตลาดส่งออกเครื่องดื่มไร้แอลกอฮอล์ไทยในกลุ่มประเทศ CLMV มีมูลค่ากว่า 1,705 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยตลาดเวียดนามมีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 24 ของตลาดส่งออกที่มีศักยภาพของไทย สะท้อนให้เห็นว่าโครงการ Trademark Monitor ไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงที่ผู้ประกอบการไทยจะถูกละเมิดเครื่องหมายการค้าและสูญเสียตลาดในต่างประเทศเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการเสริมพลังให้ภาคธุรกิจไทยสามารถขยายตลาดในประเทศเป้าหมายได้อย่างมั่นใจอย่าง เหมือนกับกรณี เต่าบิน เครื่องดื่มแบรนด์ตู้กดน้ำอัจฉริยะชื่อดังของไทย กรมทรัพย์สินทางปัญญาจึงมุ่งมั่นดำเนินโครงการนี้อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ประกอบการหรือเจ้าของเครื่องหมายการค้าไทยได้รับความคุ้มครองทางการค้าในต่างประเทศอย่างมีประสิทธิภาพ และสนับสนุนการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยสู่เวทีการค้าโลกได้อย่างเข้มแข็ง

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก กรมทรัพย์สินทางปัญญา