เชื่อว่าใครหลายคนที่เติบโตมากับการตื่นเช้าวันหยุด ต้องเคยนั่งเฝ้าหน้าจอทีวีรอดูการ์ตูนเรื่องดังอย่าง "อิคคิวซัง เณรน้อยเจ้าปัญญา" อย่างแน่นอน นอกจากวลีฮิตอย่าง "ใช้หมอง นั่งมาธิ" แล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ติดหูพวกเรามาจนถึงทุกวันนี้คือ "เพลงตอนจบ" ที่มีทำนองน่ารัก ฟังสบาย จนเด็กๆ ในยุคนั้นหลายคนร้องคลอตามได้แม้จะไม่รู้ความหมายภาษาญี่ปุ่นเลยก็ตาม

แต่รู้หรือไม่ว่า บทเพลงที่เราเคยฟังด้วยความรู้สึกสดใสและสนุกสนานในวัยเด็กนั้น แท้จริงแล้วกลับมีความหมายที่เศร้าและสะเทือนอารมณ์กว่าที่พวกเราคิดไว้มาก

จดหมายถึงท่านแม่ (Haha-ue-sama)

เพลงตอนจบของการ์ตูนอิคคิวซัง (ชื่อเพลง Haha-ue-sama) แท้จริงแล้วคือ "เนื้อความในจดหมายที่อิคคิวซังเขียนถึงคุณแม่" หลังจากที่ต้องแยกจากกัน ซึ่งเนื้อหาในจดหมายฉบับนี้เต็มไปด้วยความคิดถึง ความเหงา และความพยายามที่จะเข้มแข็งของเด็กผู้ชายตัวเล็กๆ คนหนึ่ง ดังคำแปลดังนี้

"ท่านแม่ สบายดีไหมครับ

เมื่อวานผมเห็นดวงดาวส่องแสงอยู่นอกหน้าต่าง

ดวงดาวจ้องมองมา อ่อนโยนเหมือนกับท่านแม่

ผมจึงคุยกับดวงดาวนั้นว่า

ผมจะไม่ท้อแท้ เพราะผมเป็นลูกผู้ชาย

ถ้าวันหนึ่งผมเหงาผมจะมาคุยด้วยใหม่นะ

แล้วผมจะเขียนมารบกวนใหม่นะครับ"

เบื้องหลังความเหงาของเณรน้อย

เมื่อเรานำความหมายของเพลงมาประกอบกับเรื่องราวภูมิหลังของอิคคิวซัง จะยิ่งทำให้เรื่องนี้น่าเศร้าขึ้นไปอีก เพราะตามประวัติ (ทั้งในการ์ตูนและประวัติศาสตร์จริง) อิคคิวซังมีสายเลือดของราชวงศ์ชั้นสูง แต่ด้วยเหตุผลความขัดแย้งทางการเมือง ทำให้เขาต้องถูกพรากจากอกแม่ และถูกส่งไปบวชเป็นเณรที่วัดอังโคะกุจิตั้งแต่ยังเล็ก เพื่อหลีกเลี่ยงภัยการเมืองและป้องกันการสืบอำนาจ

การแหงนหน้ามองมองดวงดาวบนท้องฟ้า แล้วจินตนาการว่าเป็นสายตาอันอ่อนโยนของแม่ จึงเป็นเพียงหนทางเดียวที่เด็กชายตัวเล็กๆ จะสามารถส่งผ่านความรักและความคิดถึงไปถึงผู้เป็นแม่ได้ เขาต้องคอยปลอบใจตัวเองว่า "จะไม่ท้อแท้ เพราะเป็นลูกผู้ชาย" เพื่อซ่อนน้ำตาและความโดดเดี่ยวเอาไว้ในใจ

การกลับมารับรู้ความหมายของเพลงนี้อีกครั้งในวันที่เราเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ทำให้เราได้เห็นมุมมองที่เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง จากทำนองเพลงที่เคยทำให้เราอารมณ์ดีตอนเป็นเด็ก กลับกลายเป็นบทเพลงที่ทำให้หลายคนถึงกับน้ำตาซึม เมื่อได้สัมผัสถึงความเข้มแข็งที่แฝงไปด้วยความเปราะบางของเด็กชายที่ชื่อ "อิคคิวซัง"

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า การ์ตูนวัยเด็กหลายๆ เรื่องมักจะซ่อนความจริงของโลกที่ลึกซึ้งเอาไว้รอให้เราเติบโตพอที่จะเข้าใจมัน และเพลงตอนจบของอิคคิวซัง ก็เป็นหนึ่งในผลงานชิ้นเอกที่พิสูจน์ให้เห็นถึงเรื่องนั้นได้อย่างชัดเจนที่สุด