วันนี้ 24 เมษายน 2569 ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์ อาจารย์ประจำคณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ได้ออกมาโพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัวเปิดพิมพ์เขียว "นิติวิทยาศาสตร์ข้อมูล" เพื่อจัดการขบวนการโกงสอบ จนกลายเป็นประเด็นร้อนแรงบนโลกออนไลน์สำหรับดราม่าการสอบแข่งขันบุคคลเข้ารับราชการส่วนท้องถิ่นปี 2568 โดยระบุว่า "ลอกคราบ 4,500 ล้าน โกงสอบท้องถิ่น 68: พิมพ์เขียว "นิติวิทยาศาสตร์ข้อมูล" ดำเนินคดีคนผิด คืนความธรรมให้เด็กสุจริต โดยไม่ต้องยกเลิกการสอบทั้งหมด รศ.ดร. อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์ สาขาวิชาปัญญาและการวิเคราะห์ธุรกิจ สาขาวิชาวิทยาการประกันภัยและการบริหารความเสี่ยง สาขาวิชาสถิติศาสตร์ คณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

1. บทนำ: ถอดบทเรียนความมั่นคงการทดสอบระดับโลก สู่ "การปล้นระบบ" ในประเทศไทย ในฐานะ Psychometrician (นักจิตมิติ-การวัดผลทางจิตวิทยา) ที่ทำงานวิจัยด้าน Test Security (ความมั่นคงปลอดภัยของการทดสอบ) มาตลอดผลงานวิจัยชิ้นสำคัญของผมและ Howard Wainer ที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Journal of Educational and Behavioral Statistics (JEBS) เรื่อง "Scoring Tests With Contaminated Response Vectors" (2020) เกิดขึ้นจากการถอดบทเรียนวิกฤตข้อสอบรั่ว (Item Pilfering) ในการสอบใบประกอบโรคศิลปะของแพทย์ในสหรัฐอเมริกา (USMLE) และ FBI เข้าบุกจับกุมโรงเรียนติวที่ขโมยข้อสอบออกไป ทำให้ได้รายชื่อผู้เข้าสอบที่รับการติวข้อสอบที่รั่ว และทราบว่าข้อสอบข้อใดรั่วไปจากธนาคารข้อสอบบ้างอย่างชัดเจน

ในครั้งนั้น ต้องถือว่าอเมริกาเผชิญกับการทุจริตจาก "ภายนอก" (External Breach) ที่สถาบันกวดวิชาแฝงตัวเข้าไปขโมยข้อสอบ แต่ระบบฐานข้อมูลกลางและเจ้าหน้าที่จัดสอบยังคงความซื่อสัตย์ (Integrity) เราจึงพัฒนาแบบจำลองสถิติขั้นสูงขึ้นมาคัดแยกเวกเตอร์คำตอบที่ปนเปื้อนเพื่อตัดสิทธิเฉพาะคนโกงได้ และให้คะแนนสอบที่บริสุทธิ์ยุติธรรมได้ด้วยวิธีการทางสถิติขั้นสูง โดยไม่จำเป็นต้องทราบด้วยซ้ำว่า ผู้เข้าสอบคนใดที่เข้าถึงข้อสอบรั่วข้อใดบ้าง (ไม่ต้องทราบว่าใครเข้าถึงข้อสอบรั่ว และไม่ต้องทราบว่าข้อสอบข้อใดรั่ว)

แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในการสอบแข่งขันบุคคลเข้ารับราชการส่วนท้องถิ่นปี 2568 ของประเทศไทย มีระดับความร้ายแรง (Degree of Severity) ที่หนักหนาและอำมหิตต่อระบบคุณธรรมราชการไทยกว่ากรณี USMLE หลายเท่าตัว เพราะนี่คือ "การทุจริตเชิงนโยบายจากภายใน" (Inside Job & Institutional Corruption) ที่ผู้ถือกลไกอำนาจรัฐระดับสูงใน กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) ตั้งใจตุกติกทางเมืองและวางแผนแทรกแซงผลการสอบตั้งแต่ต้น โดยละเมิดมาตรการความปลอดภัยและหักหลังความตั้งใจของประชาชนร่วมแสนคน

2. แฉแผนประทุษกรรม: "ตัดตอนผลสถิติ ปลอมแปลงคะแนนในดิสก์" พยานหลักฐานล่าสุดจาก ขอบเขตของงาน (TOR) โปรดอ่านได้จากบทความเปิดทีโออาร์ ‘มศว.’ จัดสอบ ‘ข้าราชการท้องถิ่น’ มาตรการรักษาความปลอดภัยเข้ม-ลับที่สุด https://www.isranews.org/.../147531-isranews-1000-1000... ประกอบกับเอกสารชี้แจงอย่างเป็นทางการของ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) วันที่ 23 มิถุนายน 2569 ได้เปิดโปงภาพความจริงทั้งหมดว่า กระบวนการ "ฝนกระดาษคำตอบใหม่ในรังลับ" นนทบุรีที่ถูกตำรวจจับกุมนั้น เป็นเพียง "ละครตบตา" ที่ทำขึ้นเพื่อปริ้นท์ภาพภาพจำลอง (Image) ออกมาเตรียมยันหากมีการตรวจสอบย้อนหลัง โปรดอ่านข่าว สถ.ชี้แจงกระดาษคำตอบเก็บอยู่ในห้องมั่นคง ของมหาวิทยาลัย ผู้รับจ้างตาม TOR https://www.thaipbs.or.th/news/content/507415

แต่ความจริงในเชิงกายภาพคือ

1. กระดาษคำตอบดินสอ 2B ตัวจริงของผู้เข้าสอบทุกคน ถูกจัดเก็บอย่างแน่นหนาและปลอดภัยสูงสุดภายใต้การล็อกกุญแจ 3-4 ดอกที่ต้องเปิดพร้อมกัน ในห้องมั่นคง กระดาษตัวจริงเหล่านี้ "ยังไม่เคยถูกแก้ไขใดๆ ทั้งสิ้น"

2. การโกงที่แท้จริงเกิดขึ้นที่ กรม สถ. หลังจาก มศว. ดำเนินการตรวจกระดาษคำตอบด้วยเครื่องสแกน OMR และนำส่งไฟล์ข้อมูลผลคะแนนดิบที่ถูกต้องและบริสุทธิ์ 100% ทั้งในรูปแบบ Excel (.xlsx) และ PDF (.pdf) ส่งมอบในระดับ "ลับที่สุด" ให้แก่ประธาน กสถ. เรียบร้อยแล้ว ได้มีกลุ่มอิทธิพลภายใน กรม สถ. นำไฟล์คะแนนดิบดิจิทัลดังกล่าวไป "ดัดแปลงแก้ไขตัวเลขโดยมิชอบ" ก่อนทำการประกาศผลสอบสู่สาธารณะ โดยที่ มศว. ไม่มีส่วนรับรู้เห็นชอบด้วย

3. ยุทธวิธี "9 ด่านนิติวิทยาศาสตร์การวัดผล" เพื่อคัดแยกปลาออกจากน้ำ

ในทางทฤษฎีจิตมิติ (Psychometric theory) และนิติวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Forensic data sciences) เรามีอาวุธในการสืบสวนและแสวงหาหลักฐานเพื่อดำเนินคดีอาญาผู้ว่าจ้างโกง (ที่มีโทษจำคุกในฐานะผู้สนับสนุนเจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบตาม ม.157) และคัดแยกคนผิดออกจากคนดีได้ถึง 9 วิธีการ ภายใต้ 3 กลุ่มหลักฐาน ดังนี้:

กลุ่มที่ 1: พยานหลักฐานเด็ดขาดเชิงประจักษ์ (Hard Evidence) – น้ำหนักสูงสุด

• วิธีที่ 1: ไฟล์คะแนนดิบและภาพสแกนต้นฉบับ (Original Master Files) ข้อมูลดิบที่ถูกบันทึกลง Flash Drive ส่งมอบให้ประธาน กสถ. ในระดับ "ลับที่สุด" ซึ่ง มศว. ถือสำเนาที่ถูกต้องไว้ หากนำมา match แล้วไม่ตรงกันกับประกาศผลการสอบคัดเลือกของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ย่อมถือเป็นหลักฐานสำคัญยิ่งในการยกเลิกผลการสอบ และไล่ออกจากราชการ สำหรับผู้ผ่านการคัดเลือกบรรจุเข้ารับราชการเป็นข้าราชการท้องถิ่นด้วยวิธีการอันไม่สุจริต

• วิธีที่ 2: เส้นทางการเงิน (Financial Money Trail) ประวัติโอนเงินสดหัวละ 3.5 - 8 แสนบาท จากผู้สมัครสอบไปยังบัญชีม้าของขบวนการ ซึ่ง ปปช. สามารถขอให้ ปปง. และ ITMX ตรวจสอบเส้นทางการเงินได้ โดยต้องพิสูจน์เส้นทางการเงินตลอดจนอายัดเงินของผู้รับจ้างในการแก้ไขคะแนนสอบคัดเลือกบรรจุเป็นข้าราชการท้องถิ่น

• วิธีที่ 3: พยานดิจิทัลจากอุปกรณ์สื่อสาร (Chat Logs & GPS) ข้อความแชทไลน์สั่งงาน และพิกัดตำแหน่งของขบวนการรับจ้าง ซึ่งปปช. สามารถขอให้กสทช. ทำหน้าที่ตรวจหรือหน่วยงานการข่าวความมั่นคงที่มีอุปกรณ์ในการตรวจสอบร่องรอยดิจิทัล (Digital traces) เหล่านี้

กลุ่มที่ 2: พยานแวดล้อมเชิงพฤติกรรมและบุคคล (Corroborative Evidence) – น้ำหนักสูง

• วิธีที่ 4: บัญชีมรณะและคำซัดทอดจากคนรับจ้างโกง รายชื่อผู้สมัครสอบ 3,000 รายใน "ใบสั่งงานแก้ไขคะแนน" ที่ บช.ก. (CIB) และ ป.ป.ช. บุกยึดได้จากของกลางคอมพิวเตอร์ 18 ชุดในรังลับ ที่จังหวัดนนทบุรี ถือว่ามีน้ำหนักสูงมาก

• วิธีที่ 5: ภาพจากกล้องวงจรปิด (CCTV) และ Log คีย์การ์ดห้องมั่นคง ประวัติการเข้า-ออกคลังจัดเก็บข้อสอบตามมาตรการรักษาความปลอดภัยของ TOR หากไม่มีการเข้าออกห้องมั่นคงเลย ย่อมแสดงให้เห็นได้ชัดเจนว่า สำนักทดสอบทางการศึกษา ของ มศว. ไม่น่าจะมีส่วนร่วมใด ๆ ในการโกงการสอบคัดเลือกบรรจุข้าราชการท้องถิ่นในครั้งนี้เลย

• วิธีที่ 6: คลิปเสียงปฏิบัติการสายลับ/ล่อซื้อ และข้อมูลนกต่อ (Whistleblower) หลักฐานการันตีผลสอบผ่านล่วงหน้าแลกเงินสด หากมีผู้ที่จ่ายสินบน (Bribery) ได้แอบบันทึกเอาไว้ หรือตำรวจได้ดำเนินให้พนักงานสืบสวนบันทึกเอาไว้หรือล่อซื้อ
กลุ่มที่ 3: พยานหลักฐานทางเทคนิคและการวิเคราะห์พฤติกรรมสถิติ (Forensic Evidence)

• วิธีที่ 7: แบบจำลอง Person Misfit ตามหลักของทฤษฎีการตอบสนองข้อคำถาม IRT (Item Response Theory) การพิสูจน์แพทเทิร์นการตอบที่บิดเบี้ยวผิดธรรมชาติมนุษย์ (ทำข้อยากถูกหมด ข้อง่ายผิดหมด) เราสามารถใช้ทฤษฎีการตอบสนองข้อคำถามวิเคราะห์ด้วยหลักการทางสถิติชั้นสูงเพื่อหา Aberrant pattern ของการตอบข้อคำถาม วิธีการนี้เป็นวิธีการที่ในสหรัฐอเมริกานิยมใช้กันแพร่หลายและ legally defensible พอสมควรสำหรับการยกเลิกคะแนนสอบและให้สอบใหม่ สำหรับผู้เข้าสอบบางคนที่น่าสงสัยว่าจะมีการเข้าถึงข้อสอบโดยไม่สุจริต เช่น ข้อสอบรั่ว หรือมีการลอก หรืออื่น ๆ แต่ต้องใช้ Hard evidence ประกอบ แต่สำหรับกรณี สถ. ไม่มีความจำเป็นต้องใช้ เนื่องจากหลักฐานกลุ่มที่ 1 และ 2 หนักแน่นเพียงพอและเป็น hard evidence อย่างชัดเจน มีลำดับความน่าเชื่อถือว่าหลักฐานทางสถิติ (Statistical evidence) ที่จับแพทเทิร์นผิดปกติ อันเป็นเพียงข้อสงสัยที่มีความเป็นไปได้สูงมาก ต้องไปประกอบกับ hard evidence อีกครั้งหนึ่ง

• วิธีที่ 8: ดัชนีเวลาการทำข้อมูล (Response Time Metadata ใน Teradata) การตรวจจับพฤติกรรมการแก้ไขข้อมูลในลักษณะ "คีย์รัวส่งผ่านระบบแบบ Bulk Update" นอกเวลาทำการปกติ ซึ่งเป็นเทคนิคเดียวกับที่ผมเคยใช้จับทุจริตพนักงานภาคสนามสร้างข้อมูลสำรวจได้อย่างเด็ดขาด ซึ่งในกรณีนี้ไม่จำเป็นต้องใช้เลย

• วิธีที่ 9: การตรวจคราบแกรไฟต์และรอยกดซ้อนทับ (Graphite Residual): การพิสูจน์ทางกายภาพบนเนื้อกระดาษ (แต่วิธีนี้มีน้ำหนักต่ำสุดในชั้นศาลเนื่องจากมีอัตรา False Positive สูงจากคนสุจริตที่ลบและเปลี่ยนใจปกติ) ในกรณีของ สถ. ไม่มีความจำเป็นต้องใช้วิธีการนี้ เพราะกระดาษคำตอบทั้งหมดที่ฝนดินสอ 2B ยังถูกรักษาไว้ที่ห้องมั่นคง ภายใต้การดูแลของ มศว.

4. บทสรุปเชิงนโยบาย สมการคณิตศาสตร์ข้อเดียวที่ ป.ป.ช. ต้องทำ
เมื่อพิจารณาจากพยานวัตถุที่กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ยึดได้ ผนวกกับข้อมูลของกลางที่แท้จริงจาก มศว. "เกมโกงครั้งนี้จึงถูกปิดลงอย่างสมบูรณ์แบบ โดยแท้จริงแล้วไม่มีความจำเป็นต้องใช้สูตรสถิติชั้นสูงหรือการพิสูจน์ทางเทคนิคใดๆ ให้ซับซ้อนเลย"ในเมื่อ "กระดาษคำตอบตัวจริงยังไม่ถูกทำลาย" และ "ไฟล์คะแนนดิบที่บริสุทธิ์ 100% ยังถูกเก็บรักษาไว้อย่างปลอดภัยที่ มศว."

สมการเดียวที่สำนักงาน ป.ป.ช. ต้องทำในเวลานี้ในฐานะเจ้าของสำนวนคดีอาญามาตรา 157 คือ

1. สั่ง Match ข้อมูลดิจิทัลทันที นำไฟล์ประกาศผลสอบของ กรม สถ. มาวางเทียบกับไฟล์ผลคะแนนดิบ (Master File) ที่ มศว. ถืออยู่ รายชื่อใดที่ตัวเลขคะแนนกระโดดจากหน้ามือเป็นหลังมือ (จากสอบตกกลายเป็นสอบผ่าน 60%) คนๆ นั้นคือ "ผู้ว่าจ้างทุจริต" ที่มีความผิดฐานเป็นผู้สนับสนุนเจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ มีโทษทางอาญาและต้องถูกขับออกจากระบบราชการย้อนหลังทันที

2. คืนสิทธิโดยไม่ต้องยกเลิกทั้งสนาม สำหรับผู้เข้าสอบที่สุจริต คะแนนของพวกเขาในไฟล์มาสเตอร์ของ มศว. คือคะแนนที่แท้จริงจากสติปัญญา รัฐบาลและ กสถ. มีหน้าที่เพียงแค่ "นำไฟล์ที่ถูกต้องจาก มศว. มาประกาศทดแทนผลสอบที่ปนเปื้อน" เพื่อสถาปนาความยุติธรรมคืนให้แก่เด็กไทยสุจริตทุกคนได้ในทันที

3. เรียกผู้สอบคัดเลือกโดยสุจริตและผ่านเกณฑ์การคัดเลือก มารายงานตัวแทน ผู้ที่ถูกไล่ออก ที่เป็นผู้ว่าจ้างทุจริตในการสอบ อันเป็นการคืนความยุติธรรมให้กับผู้เข้าสอบที่โดยความรู้ความสามารถอันบริสุทธิ์ สามารถผ่านการสอบคัดเลือกเข้ารับราชการเป็นข้าราชการท้องถิ่นได้ด้วยความสามารถของตนเอง ให้เรียกไปจนกว่าจะหมดผู้ที่สอบผ่านการคัดเลือกและทดแทนตำแหน่งที่ถูกไล่ออกจากการเป็นผู้ว่าจ้างทุจริตในครั้งนี้ได้

4. ดำเนินคดีอาญากับทั้งผู้ว่าจ้างทุจริต และผู้รับจ้างทุจริต ก่อนที่จะไหวตัวทันแล้วหนีออกนอกประเทศไปเพื่อหนีคดี ขบวนการทุจริตเชิงนโยบายและผู้ซื้อตำแหน่ง 3,000 คนในบัญชีต้องเดินเข้าคุกและหมดอนาคต โดยที่ "ปลาดี" ในระบบไม่ต้องถูกเหวี่ยงแหทำลายไปด้วยความมักง่ายของคนโกงอีกต่อไป ผู้เข้ารับการทดสอบคัดเลือกบรรจุโดยสุจริต ต้องได้รับความยุติธรรม และไม่ควรต้องมาสอบใหม่ซ้ำอีกครั้ง

รายการอ้างอิง Wainer, H., & Sakworawich, A. (2020). Scoring Tests with Contaminated Response Vectors. Journal of Educational and Behavioral Statistics, 45(1), 3-20."

หลังจากโพสต์ของ ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์ เผยแพร่ออกไป ชาวเน็ตต่างแห่เข้ามาแสดงความคิดเห็นอย่างล้นหลาม โดยส่วนใหญ่เห็นด้วยกับแนวทางนี้และเรียกร้องความยุติธรรมให้กับผู้เข้าสอบที่ทำด้วยความสามารถจริง เช่น

"สร้างความ ถูกต้อง คืนความยุติธรรม ให้คนดีคนเก่งมีที่ยืนในสังคมด้วยความภาคภูมิใจ แล้วสังคม จะได้มีบุคลากรที่มีคุณภาพต่อไปค่ะ"

"รู้สึกมีความหวังแทนผู้สอบได้โดยสุจริตครับv

"เห็นด้วยกับแนวทางที่ต้องคัดกรองรายชื่อผู้เกี่ยวข้องกับขบวนการทุจริตออกมาก่อน จากนั้นตรวจสอบเส้นทางการเงิน ขยายผลถึงนายหน้าและเครือข่ายย้อนหลังให้ครบถ้วน หากพบว่ามีการทุจริตจริงก็ควรดำเนินการตามกฎหมายและวินัยราชการอย่างเด็ดขาด ไม่ว่าจะเป็นผู้สอบ ผู้ช่วยเหลือ หรือตัวการใด ๆ ทั้งนี้ควรให้ความเป็นธรรมกับผู้สอบโดยสุจริต โดยพิจารณาสิทธิของผู้ที่ได้ลำดับถัดไปตามหลักเกณฑ์ของทางราชการต่อไป เพื่อรักษาความศักดิ์สิทธิ์ของระบบราชการและความเชื่อมั่นของประชาชน"

"ถ้าเล่นเรื่องงบอุดหนุนท้องถิ่นในปี70ที่จะนำเข้าไปในส่วนพิจารณาสภาผู้แทน.ของกรมนี้เพิ่มขึ้นอีกเมื่อใด.ประชาชนจะเห็นภาพนักการเมืองและข้าราชการท้องถิ่นชัดขึ้น555555"

"ถ้าทำเคสนี้ตามที่อ.อานนท์เสนอ (+เปิดเผยกระบวนการแต่ละขั้นตอนพร้อมระบุผู้รับผิดชอบ) ผมว่าประเทศไทยยังมีทางรอดครับ"

"จะเอาคุกที่ไหนขัง ที่นี่ไทยแลนด์ มากสุด จำคุก รอลงอาญา ..คุกทิพย์"

"เห็นด้วยกับอาจารย์ค่ะ ขอความยุติธรรมให้กับคนที่สอบได้โดยสุจริตด้วย"

"อ่านจบแล้วมีกำลังใจค่ะอาจารย์ ได้แต่หวังว่า เขา..... จะไม่เหมายกเข่ง"

"ขอความยุติธรรมให้คนสอบโดยสุจริตด้วยค่ะ"

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก เฟซบุ๊ก Arnond Sakworawich