คำถาม ผมปลูกมังคุดครับ ได้ผลผลิตไม่ค่อยดีนัก อยากทราบวิธีปรับดิน และวิธีใช้ปุ๋ยประเภทต่างๆ ที่ถูกต้องด้วยครับ

คำตอบ มังคุด เป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่ตลาดมีความต้องการมาก ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ราคาผลผลิตมังคุดคุณภาพดีมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ คุณภาพที่ตลาดต้องการนั้น ผลมังคุดมีน้ำหนักประมาณ 80 กรัม ผิวมันสดใส ไม่มีร่องรอยการเข้าทำลายของแมลง หรือมีน้อยมาก คุณภาพภายในต้องปราศจากอาการเนื้อแก้ว และยางไหล

มังคุด เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ไม่มีน้ำท่วมขัง ดินมีความอุดมสมบูรณ์สูง ระบายน้ำดี หน้าดินลึกมากกว่า 50 เซนติเมตร ระดับน้ำใต้ดินลึกมากกว่า 75 เซนติเมตร ค่าความเป็นกรดด่างของดิน ระหว่าง 5.5-6.5 ปริมาณน้ำฝนมากกว่า 1,300 มิลลิเมตรต่อปี การกระจายตัวของฝนดีมีช่วงแล้งต่อเนื่อง น้อยกว่า 3 เดือนต่อปี และมีน้ำเพียงพอตลอดทั้งปี (ประมาณ 600-800 ลูกบาศก์เมตรต่อปี)

แนวทางการจัดการดิน เพื่อปลูกมังคุดให้ได้ผลผลิตสูงนั้น จำเป็นต้องยกร่อง ปรับสภาพความเป็นกรดด้วยปูน (ถ้าค่าความเป็น
กรดด่างของดิน ต่ำกว่า 5.5) ให้ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ (ปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยคอก) ร่วมกับปุ๋ยเคมี และน้ำหมักชีวภาพ

การปรับปรุงบำรุงดิน มังคุดจะเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ไม่มีน้ำท่วมขัง ดินมีความอุดมสมบูรณ์สูง และระบายน้ำดี ถ้าดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ เนื้อดินเหนียวแน่น จำเป็นต้องปรับปรุงบำรุงดินให้ดินร่วนซุย สามารถระบายน้ำได้ดี โดยใช้อินทรียวัตถุ ได้แก่ ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก หรือปลูกพืชปุ๋ยสด (พืชตระกูลถั่ว) เช่น ปอเทือง ถั่วพุ่ม และถั่วพร้า เป็นการเพิ่มอินทรียวัตถุ และความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ดินนั้นๆ โดยมีวิธีการที่นักวิชาการเกษตรได้แนะนำไว้ดังนี้

1. การใช้ปุ๋ยพืชสดปรับปรุงบำรุงดิน

-ปลูกพืชปุ๋ยสดเป็นพืชแซม ทำการปลูกพืชปุ๋ยสดแซมระหว่างแถวไม้ผลในช่วงปีแรกๆ เช่น ถั่วเขียว อัตรา 6 กิโลกรัมต่อไร่ ถั่วเหลืองและถั่วพุ่ม อัตรา 8 กิโลกรัมต่อไร่ ถั่วพร้า อัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ (เลือกปลูกชนิดใดชนิดหนึ่ง) เมื่อปลูกพืชปุ๋ยสดครบอายุ 50 วัน หรือเมื่อพืชปุ๋ยสดออกดอกบานเต็มที่ ให้ทำการตัดนำมาคลุมดินหรือสับกลบ เป็นการเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดิน

-ปลูกพืชปุ๋ยสดคลุมดิน เมื่อมังคุดมีอายุมากขึ้น ให้ปลูกพืชตระกูลถั่วคลุมดิน เช่น ถั่วคาโลโปโกเนียม อัตรา 2 กิโลกรัมต่อไร่ หว่านระหว่างแถวไม้ผลจะช่วยป้องกันวัชพืช

2. การใช้ปุ๋ยอินทรีย์จำพวกปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก ใช้ในช่วงที่ไม้ผลเจริญเติบโต ให้ขุดร่องลึก 10 เซนติเมตร ตามแนวทรงพุ่มของต้นพืช แล้วใส่ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก อัตรา 20-25 กิโลกรัมต่อต้น ลงในร่องแล้วกลบด้วยดิน อัตราการใส่จะเพิ่มขึ้นตามอายุ หรือขนาดทรงพุ่ม

3. การใช้น้ำหมักชีวภาพ โดยใช้น้ำหมักชีวภาพที่เจือจางด้วยน้ำ อัตราส่วน 1:500 แล้วฉีดพ่นหรือรดลงโคนต้น ทุกๆ 1 เดือน เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของลำต้นและใบ จนกระทั่งถึงช่วงออกดอก และเมื่อติดผลอ่อน

4. การใช้ปุ๋ยเคมี โดยใช้สูตรและอัตราแตกต่างตามอายุต้นมังคุด และช่วงการเจริญเติบโต

- ช่วงก่อนให้ผลผลิต อายุ 1-2 ปี ใช้ปุ๋ยสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16 อัตรา 0.5-1.0 กิโลกรัมต่อต้น โดยแบ่งใส่ 2 ครั้ง (ต้นฝนกับปลายฝน)

- ช่วงก่อนการออกดอก (ปลายฝน) ใช้ปุ๋ยสูตร 12-24-12 หรือ 8-24-24 หรือ 9-24-24 อัตรา 2-3 กิโลกรัมต่อต้น เพื่อส่งเสริมการออกดอก

- ช่วงหลังดอกบาน ใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16 อัตรา 1-2 กิโลกรัมต่อต้น เพื่อช่วยในการเจริญเติบโตของผล

-ช่วงติดผลแล้ว ประมาณ 4-5 สัปดาห์ ใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 12-12-17 หรือ 13-13-21 อัตรา 1-2 กิโลกรัมต่อต้น เพื่อบำรุงเนื้อและผลให้มีคุณภาพดีขึ้น

- ช่วงหลังการเก็บเกี่ยว ใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 หรือ 16-16-16 อัตรา 2-3 กิโลกรัมต่อต้น เพื่อบำรุงต้นหลังเก็บเกี่ยว

วิธีการใส่ปุ๋ย ในครั้งแรก ใส่ทั้งปุ๋ยคอกและปุ๋ยเคมีรองก้นหลุม ครั้งที่ 2 ใส่ปุ๋ยคอกและปุ๋ยเคมี โดยการโรยรอบต้น ให้ปุ๋ยห่างโคนต้น ประมาณ 30 เซนติเมตร แล้วพรวนดินกลบปุ๋ย การใส่ปุ๋ยครั้งต่อไป ให้โรยปุ๋ยบริเวณรอบขอบของการพรวนดินกลบปุ๋ยในครั้งแรก แล้วพรวนดินกลบปุ๋ยในลักษณะของการขยายวงรอบต้นออกไปนะครับ

นาย รัตวิ