6 มิ.ย. 59 กำลังกลายเป็นประเด็นร้อนในโลกโซเชียลมีเดีย หลังชาวเน็ตกัมพูชาจำนวนหนึ่ง โพสต์เฟซบุ๊กแสดงความไม่เห็นด้วยเกี่ยวกับกระแสที่ประชุมคณะกรรมการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย เตรียมส่งรายชื่อ โขน ให้ยูเนสโกขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกด้านวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ โดยมีการวิพากษ์วิจารณ์กันอย่างกว้างขวางทั้งชาวกัมพูชาและคนไทย

ก่อนหน้านี้ กระทรวงวัฒนธรรมและศิลปะ ประเทศกัมพูชา มีแถลงการณ์เมื่อวันที่ 3 มิ.ย. เกี่ยวกับการเสนอรายชื่อ โขน ขึ้นเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ที่ของมนุษยชาติ ต่อยูเนสโก อ้างอิงจากเว็บไซต์ : http://www.rfa.org

เกี่ยวกับเรื่องนี้ นายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รมว.กระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า ทราบว่าทางกัมพูชาได้เสนอโขนให้ขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ที่ของมนุษยชาติของยูเนสโกไปแล้ว   ซึ่งก็ต้องขอแสดงความยินดี ถ้าโขนของกัมพูชาได้ขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรม

ส่วนประเทศไทยนั้น มีแผนจะเสนอโขนและมรดกทางวัฒนธรรมอื่น ๆ รวม 5 รายการ ขึ้นทะเบียนเช่นกัน แต่ยังไม่สามารถเสนอได้เพราะประเทศไทยกำลังอยู่ระหว่างสมัครเข้าเป็นสมาชิกภาคีอนุสัญญาว่า การสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของยูเนสโก และการเสนอขอขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมฯ นั้น จะต้องจัดทำเรื่องส่งทางยูเนสโกให้เรียบร้อยก่อน 31 มี.ค. ของทุกปี

นายวีระ กล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตาม การขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมตามอนุสัญญาฯ ไม่ได้พูดถึงความเป็นเจ้าของ แต่เป็นการบอกว่ามรดกทางวัฒนธรรมนั้น ควรค่าการแก่อนุรักษ์ และทางยูเนสโกไม่ได้ห้ามการขึ้นทะเบียน

อย่างไรก็ตาม ทางยูเนสโกไม่ได้ห้ามการขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่คล้ายคลึงกัน ใครขึ้นก่อนก็ได้ เพราะยูเนสโกอยากให้แต่ละประเทศนำวัฒนธรรมดีๆ โดดเด่นของตัวเองมาขึ้นทะเบียนกัน ซึ่งประเทศที่ขอขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่คล้ายคลึงกัน อาจจะขอขึ้นทะเบียนร่วมกัน เช่น อาร์เจนตินาและอุรุกวัย ขอขึ้นทะเบียนท่าลีลาศ "แท็งโก้" เป็นมรดกทางวัฒนธรรมร่วมกัน หรือจะต่างคนต่างขอขึ้นเทียนก็ได้ เช่น เกาหลีเหนือ ขอขึ้นทะเบียนกิมจิ เป็นมรดกวัฒธรรมฯ อีก 2 ปีต่อมา เกาหลีใต้ก็ขอขึ้นทะเบียนกิมจิ เช่นกัน

"การเสนอขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมนั้น สามารถเสนอในเรื่องเดียวกันได้ เพราะจริง ๆ แล้ว วัฒนธรรมก็มีความแตกต่าง คล้ายคลึงกันในหลายประเทศ แสดงให้เห็นว่า วัฒนธรรมสามารถถ่ายทอด แสดงความสัมพันธ์ของแต่ละชนชาติตั้งแต่อดีต วัฒนธรรมร่วมก็มีอยู่หลายอย่าง เช่น รามายณะ ก็มีปลายประเทศที่มี รวมทั้งอินเดีย" นายวีระ กล่าว