‘สมชัย’เสนอ3ทางออก-งัดม.44แก้‘กก.สภามหา’ลัย’แห่ลาออก หนีแจ้งทรัพย์สิน

9 พ.ย.61 นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รักษาการแทนคณบดี สำนักวิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เปิดเผยว่า เป็นไปตามคาดหมายว่าประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ที่ออกมาเมื่อวันที่ 1 พ.ย. 2561 ได้สร้างความปั่นป่วนให้แก่สภามหาวิทยาลัยทั้งประเทศ กรรมการสภาที่มาจากผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกที่เป็นภาคเอกชน ข้าราชการเกษียณ นักวิชาการอาวุโส คงทยอยการลาออก เพราะแม้อยากจะช่วยมหาวิทยาลัย และไม่มีทรัพย์สินมากมายที่จงใจจะปกปิด แต่กฎระเบียบที่เป็นภาระ ถึงขนาดต้องไปตามแจ้งทรัพย์สินทุกรายการของคู่สมรส ไม่ว่าจะจดทะเบียนหรือไม่จดทะเบียน และประกาศต่อสาธารณะ ในวัยที่ตนไม่มีคนช่วยจัดเก็บและกรอกข้อมูล และหากไม่ครบ อาจโดนคดีอาญาเรื่องจงใจปกปิดทรัพย์สิน คงจะเป็นการเสียสละเกินกำลัง

นายสมชัย กล่าวอีกว่า ป.ป.ช. เอง แม้จะถูกกดดันจากกรณีดังกล่าว แต่คงอยู่ในภาวะ “ไม่ทำไม่ได้” เพราะเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ป.ป.ช. ที่ระบุให้ ป.ป.ช.มีหน้าที่ออกประกาศระบุตำแหน่งเจ้าหน้าที่ของรัฐระดับสูงที่ต้องยื่นบัญชีทรัพย์สิน อีกทั้งมีแนวคำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุดที่ชี้ไว้ชัดเจนแล้วว่า กรรมการสภามหาวิทยาลัย เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ เนื่องจากมีอำนาจในทางปกครอง ให้คุณให้โทษต่อบุคคลในมหาวิทยาลัย และ อำนาจในการอนุมัติงบประมาณ

“แต่หากเรื่องนี้จบลงด้วยการลาออกขนานใหญ่ของกรรมการสภามหาวิทยาลัย สิ่งที่เกิดขึ้นกับวงการศึกษาไทยในระยะสั้น คือ การหยุดชะงักของการบริหารงานมหาวิทยาลัยทั้งประเทศ เนื่องจากไม่สามารถประชุมสภามหาวิทยาลัยได้อย่างน้อย 2-3 เดือน จนกว่าจะสรรหาคนใหม่มาทดแทน เรื่องหลักสูตร เรื่องขออนุมัติปริญญา เรื่องขออนุมัติใช้งบประมาณ  เรื่องการขอจ้างอาจารย์ในกรณีพิเศษ  เรื่องการกำกับดูแลการบริหารงานของอธิการบดี  คงค้างอยู่ในวาระจนกว่าจะสามารถประชุมสภามหาวิทยาลัยได้” นายสมชัย กล่าว

นายสมชัย กล่าวอีกว่า ในระยะยาว แม้หาคนมาเป็นกรรมการสภามหาวิทยาลัยที่พร้อมจะแจ้งบัญชีทรัพย์สินได้ แต่โอกาสที่คนระดับมันสมอง คนที่เป็นปราชญ์ชาวบ้านปราชญ์แผ่นดิน คนที่ประสบความสำเร็จในทางบริหาร ในทางธุรกิจ จำนวนหนึ่ง คงขอโอกาสไปสนับสนุนมหาวิทยาลัยในทางอื่น ซึ่งหมายความว่าวงการศึกษาทั้งประเทศคงอยู่ในภาวะการกำกับดูแลที่ขาดมุมมองที่เป็นประโยชน์เหล่านี้ไป

นายสมชัย ระบุว่า วันนี้ทางออกของการแก้ไขคงเป็นไปได้ 3 ทาง คือ 1.การชะลอการบังคับใช้ประกาศ 2.การแก้ไขกฎหมายที่นำไปสู่การแก้ประกาศ และ 3.การใช้อำนาจพิเศษเพื่อยกเว้นการบังคับใช้ประกาศบางมาตรา

ทางแรก การชะลอการใช้ประกาศ  จากที่จะมีผลตั้งแต่ 1 ธันวาคม 2561 ออกไปอีกระยะหนึ่ง อาจจะ 3 เดือน 6 เดือน ช่วยได้ในการบรรเทาอาการตื่นตระหนกการลาออกแบบกะทันหัน จนเป็นเหตุให้ไม่สามารถประชุมสภามหาวิทยาลัยในช่วงนี้ได้   สามารถทำให้กรรมการสภาจำนวนหนึ่งมีเวลาในการตระเตรียมเอกสาร และประเมินความพร้อมของตนว่าจะลาออกหรือไม่  ในขณะที่ผู้บริหารมหาวิทยาลัยก็สามารถเตรียมทาบทามบุคคลอย่างไม่เป็นทางการมาเป็นกรรมการสภา  เพื่อให้กระบวนการสรรหาคนใหม่ หลังจากการลาออกมีช่องว่างของเวลาน้อยที่สุด  ในกรณีนี้สามารถแก้ปัญหาระยะสั้นได้  แต่ต้องประเมินถึงผลกระทบระยะยาว

ทางที่สอง การแก้ไขกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย ปปช. ให้มีความชัดเจนเกี่ยวกับนิยามคำว่า “เจ้าหน้าที่ของรัฐ” และ “ผู้บริหารระดับสูง” ว่ามีความหมายครอบคลุมหรือไม่ครอบคลุมยังตำแหน่งลักษณะใดบ้าง ซึ่งเป็นหน้าที่ที่ฝ่ายคณะรัฐมนตรีในฐานะผู้ใช้อำนาจบริหารต้องปรึกษาหารือกับ ป.ป.ช. เพื่อให้ ป.ป.ช.เสนอเรื่องผ่าน ครม. นำเข้าสภานิติบัญญัติ ก่อนประกาศใช้เป็นกฎหมาย หลังจากนั้น ป.ป.ช.จึงออกประกาศแก้ไขประกาศของตน กระบวนการดังกล่าวน่าจะต้องใช้เวลาประมาณ 6 เดือน ซึ่งอาจไม่ทันในรัฐบาลนี้  และกว่าจะดำเนินการได้  กรรมการสภาคงลาออกทั้งประเทศแล้ว

ทางที่สาม การใช้อำนาจพิเศษ ม.44 ของ คสช. ในการประกาศให้ยกเว้นการบังคับใช้ประกาศของ ป.ป.ช. ในตำแหน่งบางตำแหน่ง  ซึ่งสามารถทำได้เลย  แต่ต้องทำก่อนวันที่ 1 ธันวาคม 2561  ซึ่งเป็นวันที่ประกาศ ป.ป.ช. มีผลใช้บังคับ  ซึ่งจะช่วยยุติปัญหาดังกล่าวได้  แต่ต้องยอมให้สังคมวิพากษ์วิจารณ์ว่า ร่างกฎหมายไม่รอบคอบจนเป็นปัญหา ทำให้ต้องใช้อำนาจพิเศษอยู่ร่ำไป

“ทุกทางขึ้นอยู่กับใจของ คสช. ครม. และ ป.ป.ช. ว่าจะเห็นปัญหาและเห็นว่าจะใช้แนวทางใดในการแก้ไข  ส่วนประชาชนอย่างเราแค่ทำใจ ส่วนผมหากประกาศมีผลใช้บังคับ คงเตรียมใจเป็นกรรมการสภา หากมีการทาบทามมา เพราะผมพร้อมยื่นทรัพย์สิน” นายสมชัย กล่าว