จากนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตร เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับเกษตรกรไทย ข้าวก็เป็นสินค้าเกษตรที่สำคัญชนิดหนึ่งที่จำเป็นต้องยกระดับมาตรฐานการผลิตให้มีคุณภาพและปลอดภัย

นายกฤษณพงศ์ ศรีพงษ์พันธุ์กุล อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า การผลิตข้าวให้ได้มาตรฐานเป็นสิ่งจำเป็นมากในสถานการณ์ปัจจุบัน กรมการข้าวได้ใช้กระบวนการส่งเสริมการผลิตข้าวตามระบบเกษตรดีที่เหมาะสม หรือ มาตรฐาน GAP รวมทั้งมาตรฐานอินทรีย์ เพื่อยกระดับมาตรฐานคุณภาพสินค้าข้าวไทย โดยเฉพาะเรื่องความปลอดภัยด้านอาหาร การปนเปื้อนของสารเคมี สารพิษต่างๆ รวมทั้งยังช่วยลดการนำเข้าสารเคมีจากต่างประเทศ อีกทั้งเป็นการรักษาสมดุลทรัพยากรสิ่งแวดล้อม ที่สำคัญคือสามารถดูแลสุขภาพของประชาชนคนไทยตลอดห่วงโซ่การผลิตและการบริโภค กล่าวคือเกษตรกรปลอดภัยจากสารเคมีเพราะมาตรฐาน GAP คือการทำเกษตรที่ดีและเหมาะสมมีคำแนะนำหรือแนวทางปฏิบัติว่าจะต้องใช้สารเคมีอย่างถูกต้องและจำเป็นเท่านั้น ทำให้ต้นทุนการผลิตลดลง ขณะที่ผู้บริโภคก็ได้สินค้าที่มีคุณภาพและปลอดภัยมากขึ้น

ที่ผ่านมากรมการข้าวได้ขับเคลื่อนการยกระดับการผลิตข้าวมาตรฐาน GAP ผ่านโครงการส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (นาแปลงใหญ่) โดยมีนโยบายที่จะผลักดันให้กลุ่มนาแปลงใหญ่ทุกแปลงต้องผ่านการรับรองมาตรฐาน GAP เพื่อลดต้นทุน เพิ่มผลผลิตต่อไร่ไม่น้อยกว่า 20% ที่สำคัญคือนำไปสู่การเชื่อมโยงตลาดข้าว GAP ครบวงจรได้ ซึ่งในปี 2561 มีเป้าหมายพัฒนากลุ่มชาวนา 2,350 กลุ่ม เป็นกลุ่มนาแปลงใหญ่ต่อเนื่อง จำนวน 1,172 กลุ่ม และกลุ่มใหม่ 1,178 กลุ่ม ขณะเดียวกันก็จะเตรียมความพร้อมของกลุ่มที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมนาแปลงใหญ่ในปีต่อไปอีก 459 กลุ่ม

ขณะนี้ ชาวนาสมาชิกนาแปลงใหญ่ได้ตระหนักและมีการปรับตัวในการผลิตข้าวให้ได้คุณภาพมาตรฐาน GAP หรือมาตรฐานอินทรีย์ เนื่องจากสามารถเพิ่มมูลค่าผลผลิตได้จากการที่ภาครัฐได้ทำโครงการเชื่อมโยงตลาดข้าวครบวงจร โดยข้าวที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน GAP ของกลุ่มนาแปลงใหญ่ และข้าวอินทรีย์ของโครงการส่งเสริมการผลิตข้าวอินทรีย์ จะขายได้ราคาที่สูงกว่าราคาข้าวทั่วไป โดยเฉลี่ย 500 บาทต่อตันหรือตามแต่ข้อตกลงระหว่างกลุ่มเกษตรกรนาแปลงใหญ่กับผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการกำหนด อย่างไรก็ตาม เชื่อมั่นว่าเกษตรกรที่ผลิตข้าวมาตรฐาน GAP ก็ดีหรือมาตรฐานอินทรีย์ก็ดีจะเห็นมูลค่าที่แตกต่างกับข้าวที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐาน เพราะผู้ประกอบการก็อยากได้ข้าวหรือสินค้าข้าวที่มีมาตรฐาน ปลอดภัย สามารถนำไปเพิ่มมูลค่าของตัวสินค้าของเขาได้ โดยเฉพาะสามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่ทุกวันนี้มีแนวโน้มต้องการสินค้าที่มีคุณภาพและปลอดภัย

การเชื่อมโยงตลาดข้าว GAP เป็นมิติใหม่ในการขับเคลื่อนตลาดข้าวครบวงจร ที่สามารถแก้ไขปัญหาการผลิตและการตลาดข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการตลาดนำการผลิต เกษตรกรสามารถผลิตข้าวให้มีมาตรฐานความปลอดภัยด้านอาหารมากขึ้น ซึ่งผลการดำเนินการในปีที่ผ่านมาเห็นชัดว่าเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการให้การตอบรับเป็นอย่างดี เพราะไม่เพียงแต่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิตและคุณภาพข้าวได้ชัดเจน ยังมีตลาดรับซื้อที่แน่นอน เกษตรกรมีรายได้ที่มั่นคงมากขึ้น ฉะนั้นกรมการข้าวจึงมีแผนขับเคลื่อนยกระดับมาตรฐานสินค้าข้าว GAP อย่างเข้มข้นต่อไป

“อยากให้ชาวนาทุกคนนำหลักการ GAP ไปใช้ในการผลิตข้าว เพราะไม่เพียงแต่ชาวนาที่ได้ประโยชน์ ยังก่อให้เกิดอานิสงส์กับประเทศชาติ ทำให้คุณภาพข้าวในภาพรวมของประเทศดีขึ้น อย่างไรก็ตาม อยากขอให้ชาวนาที่ได้ปลูกข้าวตามระบบ GAP อยู่แล้วช่วยเป็นแบบอย่างถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้กับเพื่อนชาวนาท่านอื่นให้เข้าสู่การผลิตข้าวคุณภาพทั้งระบบ เพื่อยกระดับมาตรฐานข้าวไทยให้ดียิ่งขึ้นไปอีก” อธิบดีกรมการข้าว กล่าวทิ้งท้าย