คำถาม การทำปุ๋ยคอกหมัก จากปุ๋ยคอกมูลวัว มีวิธีทำอย่างไรบ้าง และมีประโยชน์อย่างไรบ้างครับ

สายชล ละองทอง

อ.พระพุทธบาท จ.สระบุรี

คำตอบ

ปุ๋ยคอกมูลวัวเป็นปุ๋ยคอกที่หาง่ายและมีปริมาณมากมูลวัวที่ยังเปียกหรือสดอยู่ กว่าจะย่อยสลายเป็นปุ๋ยคอกต้องใช้เวลานาน จึงจะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ปุ๋ยคอกสดๆ ที่นำไปใช้โดยที่ยังไม่ผ่านกระบวนการย่อยสลาย มีธาตุอาหารมากก็จริง แต่พืชจะยังไม่สามารถนำไปใช้ได้ เนื่องจากจุลินทรีย์ในดินจะดึงไนโตรเจนจากพืชมาช่วยในการย่อยสลายปุ๋ยคอก จึงทำให้พืชขาดไนโตรเจนในช่วงนั้น จนเป็นสาเหตุให้
ใบเหลือง วิธีการที่เร็วที่สุดที่จะทำปุ๋ยคอกสดให้ย่อยสลายได้อย่างรวดเร็วคือ การทำปุ๋ยคอกหมัก

การทำปุ๋ยคอกหมัก

1. เตรียมวัสดุส่วนประกอบ ปุ๋ยคอก 1 กระสอบ แกลบ 1 กระสอบ รำข้าว 1 กระสอบ น้ำหมักชีวภาพที่เจือจาง1 ลิตรกากน้ำตาล 1 ลิตรและน้ำสะอาด 25 ลิตรหรือมากกว่า 

2. ขั้นตอนการทำมีดังนี้

1) ขั้นแรก นำปุ๋ยคอกที่ได้มาตากแดดให้แห้งเกลี่ยให้โดนแดดทิ้งไว้ 1-2 แดด ถ้าปุ๋ยคอกที่ได้มาแห้งแล้ว สามารถใช้ได้เลย จากนั้นให้เตรียม
ส่วนผสมให้พร้อม ได้แก่ ปุ๋ยคอก รำข้าวแกลบอัตราส่วน 1:1:1 เทส่วนผสมทั้งหมดลงพื้นใช้จอบเกลี่ยคลุกเคล้าให้เข้ากัน

2) ขั้นที่สอง ให้นำน้ำสะอาดน้ำหมักชีวภาพที่เจือจาง และกากน้ำตาล มาผสมให้เข้ากันแล้วนำไปราดรดที่กองปุ๋ยคอกที่เตรียมไว้ จากนั้นใช้จอบคลุกเคล้าให้เข้ากัน ลองใช้มือบีบดู ต้องไม่แห้งหรือไม่เปียกเกินไป ถ้ายังแห้งอยู่ เพิ่มน้ำอีก แล้วใช้จอบเกลี่ยไปด้วยเรื่อยๆจากนั้นตักใส่กระสอบ ตั้งไว้ในที่อากาศถ่ายเทสะดวก ในวันแรก ให้เปิดปากถุงดู จะพบว่าปุ๋ยคอกร้อนมาก จึงต้องเปิดปากกระสอบไว้ ให้ความร้อนของตัวปุ๋ยระบายออกไป

3) ขั้นตอนที่สาม ให้สังเกตว่า

-เมื่อผ่านไป 2 วัน ตัวปุ๋ยเริ่มหายร้อน และเริ่มย่อยสลาย สังเกตจากมีฝ้าขาวเกิดขึ้นอยู่ทั่วไป

-ผ่านไป 3 วัน บางส่วนเริ่มย่อยสลายแล้ว

-ผ่านไป 5 วัน ลองใช้มือกำบีบดูสังเกตดูว่าจะเป็นขุยเกิดขึ้น

-ผ่านไป 7 วัน จับขึ้นมาบีบดูสังเกตดูว่า ตัวปุ๋ยมีลักษณะแห้งเป็นฝุ่นเกิดขึ้น

3. ขั้นการนำไปใช้หลังจากนั้นไปประมาณ 1 สัปดาห์ สามารถนำไปใช้กับพืชได้แล้ว

ประโยชน์ของปุ๋ยคอกหมักทำให้ดินมีความร่วนซุย จากองค์ประกอบของดินที่มีดิน อินทรียวัตถุ น้ำและอากาศในสัดส่วนที่เหมาะสม ช่วยปรับสภาพ pH ของดิน ให้เหมาะสมกับการปลูกพืช ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ทั้งปริมาณอินทรียวัตถุ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และแร่ธาตุอาหารทำให้ธาตุอาหารถูกพืชนำไปใช้ได้รวดเร็วขึ้น ช่วยในการย่อยสลายซากพืช ซากสัตว์ในดิน ช่วยเพิ่มจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในดินทั้งยังช่วยต้านการแพร่ของจุลินทรีย์ที่ก่อโรคพืชชนิดต่างๆในดินและช่วยดูดซับความชื้นไว้ในดินให้นานขึ้น ทำให้ดินชุ่มชื้นตลอดเวลา