กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2435 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการเปลี่ยนแปลงชื่ออย่างต่อเนื่อง จากกระทรวงเกษตรพนิชการ มาเป็นกระทรวงเกษตราธิการ กระทรวงเกษตรพาณิชยการ กระทรวงเศรษฐการ กระทรวงเกษตราธิการ กระทรวงเกษตร จนมาสู่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในปัจจุบัน มีส่วนราชการในสังกัด จำนวน 22 หน่วยงาน ประกอบด้วย สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมชลประทาน กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กรมส่งเสริมสหกรณ์ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กรมการข้าว กรมหม่อนไหม กรมฝนหลวงและการบินเกษตร องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย องค์การสะพานปลา องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร การยางแห่งประเทศไทย สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) และสำนักงานพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน)

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ดำเนินงานตามวิสัยทัศน์“ภาคเกษตรก้าวไกลด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม ตลาดนำการผลิต ชีวิตเกษตรกรมีคุณภาพ ทรัพยากรการเกษตรมีความสมดุลและยั่งยืน” โดยมุ่งส่งเสริมพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรให้มีความมั่นคง พัฒนาเศรษฐกิจการเกษตรให้เติบโตอย่างมีเสถียรภาพ ส่งเสริมการผลิตสินค้าเกษตรกรที่มีคุณภาพตลอดห่วงโซ่อุปทานให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ส่งเสริมงานวิจัย เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ ตลอดทั้งบริหารจัดการทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน

และในปี 2563 นี้ กระทรวงเกษตรฯ มีอายุครบรอบปีที่ 128 ซึ่งอยู่ในวาระการนำของ นายเฉลิมชัยศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมกับอีก 3 รัฐมนตรีช่วยว่าการ คือ นายประภัตร โพธสุธน, ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า และนางสาวมนัญญา ไทยเศรษฐ์ แม้จะมาจากคนละพรรคการเมือง แต่ต่างพร้อมใจกันประกาศว่าจะมุ่งมั่นดำเนินงานนโยบายสำคัญเพื่อพัฒนาภาคการเกษตรอย่างยั่งยืนยึดผลประโยชน์ของประชาชนและประเทศชาติเป็นที่ตั้ง บนหลักความซื่อสัตย์สุจริต โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ ภายใต้ยุทธศาสตร์ด้านการเกษตร ตามแผนยุทธศาสตร์เกษตรและสหกรณ์ ระยะ 20 ปี โดยมีเป้าหมายให้เกษตรกรหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง สถาบันเกษตรกรมีประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ และสินค้าเกษตรมีคุณภาพตรงตามความต้องการของตลาด โดยมีนโยบายพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาคการเกษตรมาปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมในหลากหลายมิติ อาทิ การปรับปรุงกฎระเบียบด้านการเกษตรให้ทันสมัยสอดคล้องกับสถานการณ์เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง การพัฒนาเกษตรกรสู่การเป็น Smart Farmer การสร้างภูมิต้านทานของเมืองบนฐานแนวคิดเกษตรและพืชสวน นำไปสู่เมืองแห่ง Green-city ส่งเสริมการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การประกันราคาสินค้าเกษตร ส่งเสริมการจำหน่ายสินค้าเกษตรผ่านช่องทางออนไลน์รวมถึงการแก้ไขปัญหาหนี้สินและที่ดินทำกินของเกษตรกร

และในโอกาสที่กระทรวงเกษตรฯ ครบรอบ 128 ปี ในปี 2563 นี้ นายเฉลิมชัยศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มอบนโยบายไว้ว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะมุ่งดำเนินงานนโยบายสำคัญเพื่อพัฒนาภาคการเกษตร อาทิ แนวทางการตลาดนำการผลิต การบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ การบริหารจัดการยางพาราทั้งระบบ การส่งเสริมเกษตรปลอดภัย การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดต้นทุนการผลิต การบริหารจัดการการประมงอย่างยั่งยืน การจัดตั้งศูนย์เทคโนโลยีการเกษตรและนวัตกรรม 77 จังหวัด การจัดทำศูนย์ข้อมูลเกษตรแห่งชาติ การจัดตั้งศูนย์อำนวยการเฉพาะกิจแก้ไขปัญหาวิกฤติภัยแล้งระดับชาติ เพื่อรับเรื่องราวร้องทุกข์และช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกรทั่วประเทศ โดยจะผนึกกำลังกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อแก้ไขปัญหาภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน...

สุธิพงศ์ ถิ่นเขาน้อย