หลายคนความหวังพังทลายหลังจากลงทะเบียนคนไทยไม่ทิ้งกัน เพื่อขอรับเงินเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 เดือนละ 5,000 บาท เป็นเวลา 3 เดือน แต่ปรากฏว่าระบบส่งข้อความแจ้งกลับมาว่า มีอาชีพเกษตรกรรม ทำเอาหลายคนถึงกับงงงวย ไปไม่เป็นกันเลยทีเดียว เพราะบางคนยืนยันว่าตัวเองไม่เคยเป็นเกษตรกร หรือบางคนเคยเป็นแต่ก็เลิกทำไปนานแล้ว ทำเอากระทรวงการคลัง ต้องออกมาชี้แจงถึงกรณีดังกล่าวว่า เนื่องจากเกษตรกรจะมีการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมทุกปีกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การขึ้นทะเบียนจะเป็นรายครอบครัวโดยให้หัวหน้าครอบครัวเป็นคนมาขึ้นทะเบียน ในการกรอกรายละเอียดสมาชิกในครอบครัวให้ระบุด้วยว่ามีสมาชิกในครอบครัวกี่คนเป็นใครบ้าง และสมาชิกในครอบครัวที่ช่วยทำเกษตรกรรมมีกี่คน ใครบ้าง ดังนั้น ครอบครัวที่ขึ้นทะเบียนผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและสมาชิกในครอบครัวเฉพาะที่ช่วยทำเกษตรกรรม ระบบจะคัดกรองว่าประกอบอาชีพเกษตรกร และไม่ผ่านเกณฑ์มาตรการเยียวยา 5,000 บาท และที่ผ่านมา รัฐบาลก็ใช้ฐานข้อมูลเกษตรกรชุดเดียวกันนี้ในการให้ความช่วยเหลือเกษตรกรอยู่แล้ว แต่ก็จะมีมาตรการเยียวยาอื่นๆ ตามมา....อย่างไรก็ดี จากกรณีดังกล่าว ได้สร้างความสงสัยให้แก่ประชาชนเป็นอย่างมาก ถึงระบบการตรวจสอบ คัดกรองสิทธิ์ของรัฐบาล ว่าเหตุใดผลจึงออกมาเป็นเช่นนี้

จากประเด็นที่ว่า ตกลงใครคือเกษตรกรตัวจริงเสียงจริงและได้ลงทะเบียนไว้กับกรมส่งเสริมการเกษตรกรไว้แล้วนั้น ทางส่งเสริมการเกษตรกร ก็ได้ออกมาไขข้อข้องใจไว้ว่า ทะเบียนเกษตรกร หรือ ทบก. คือข้อมูลของครัวเรือนผู้ประกอบการเกษตรที่แสดงถึงสถานภาพและการประกอบอาชีพการเกษตรของครัวเรือน ซึ่งเกษตรกรต้องมายื่นแบบ ทบก.01 เพื่อขึ้นทะเบียนเกษตรกร สำหรับเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนเกษตรกร สามารถเข้าร่วมโครงการช่วยเหลือและได้รับสิทธิ์ต่างๆ ตามมาตรการของรัฐ ส่วนหลักเกณฑ์การขึ้นทะเบียนเกษตรกรคือบุคคลในครัวเรือนคนใดคนนึงหรือ หลายคนที่ประกอบการเกษตร ซึ่งฐานทะเบียนเกษตรกร กำหนดให้1 ทะเบียนบ้าน = 1 ครัวเรือน (ตั้งแต่ ต.ค.2556 เป็นต้นมา) ต้องประกอบกิจกรรม ดังนี้ 1) การทำนาหรือทำไร่อย่างใดอย่างหนึ่งหรือ รวมกัน บนเนื้อที่ตั้งแต่ 1 ไร่ขึ้นไป 2) การปลูกผักหรือการปลูกไม้ดอกไม้ประดับ หรือการเพาะเห็ด หรือการปลูกพืชอาหารสัตว์อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือรวมกัน บนเนื้อที่ตั้งแต่ 1 งานขึ้นไป 3) การปลูกไม้ผลไม้ยืนต้น หรือการปลูกสวนป่า หรือปลูกป่าเศรษฐกิจแบบสวนเฉพาะอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือรวมกัน บนเนื้อที่ตั้งแต่ 1 ไร่และมีจำนวนต้นตั้งแต่ 15 ต้นขึ้นไป 4) การปลูกไม้ผล หรือไม้ยืนต้นแบบสวนผสม อย่างใดอย่างหนึ่งหรือรวมกัน บนเนื้อที่ตั้งแต่ 1 ไร่ และมีจำนวนต้นตั้งแต่ 15 ต้นขึ้นไป 5) การเลี้ยงแม่โคนม ตั้งแต่ 1 ตัวขึ้นไป 6) การเลี้ยงโคหรือกระบือ อย่างใดอย่างหนึ่งหรือรวมกัน ตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไป 7) การเลี้ยงสุกร แพะ หรือแกะ อย่างใดอย่างหนึ่งหรือรวมกัน ตั้งแต่ 5 ตัวขึ้นไป 8) การเลี้ยงสัตว์ปีก ตั้งแต่ 50 ตัวขึ้นไป9) การเลี้ยงสัตว์น้ำ หรือการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ อย่างใดอย่างหนึ่งหรือรวมกัน10) การทำนาเกลือสมุทร บนเนื้อที่ตั้งแต่ 1 ไร่ขึ้นไป 11) การปลูกหม่อน การเลี้ยงไหม อย่างใดอย่างหนึ่งหรือรวมกัน 12) การเพาะเลี้ยงแมลงเศรษฐกิจและเกษตรอื่นๆ หมายความว่า การเลี้ยงผึ้งพันธุ์ผึ้งโพรง ชันโรงครั่ง จิ้งหรีด ด้วงสาคูไส้เดือนดินชีวภัณฑ์และอื่นๆ ที่มีลักษณะเดียวกัน 13) ประกอบการเกษตร อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกัน นอกเหนือจากหลักเกณฑ์ที่กำหนดตาม 1) ถึง 12) และมีรายได้ตั้งแต่ 8,000 บาทต่อปีขึ้นไป โดยเจ้าหน้าที่กรมส่งเสริมการเกษตร จะตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลเกษตรกรที่ลงทะเบียน เช่น ตรวจสอบข้อมูลบุคคลกับกระทรวงมหาดไทย ตรวจสอบข้อมูลเอกสารสิทธิที่ดิน กับกรมที่ดินและ ส.ป.ก. ตรวจสอบทางสังคม ผ่านการติดประกาศข้อมูลในชุมชน หากมีการคัดค้าน มีคณะทำงานระดับหมู่บ้านตรวจสอบพื้นที่วัดพิกัดที่ตั้งแปลง – วัดพื้นที่ และวาดผังแปลงเกษตรกรรมดิจิทัล เพื่อป้องกันการขึ้นทะเบียนซ้ำซ้อน (ปัจจุบันดำเนินการแล้ว 10 ล้านแปลง) ทั้งนี้ เกษตรกรจะต้องปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรเมื่อมีการเพาะปลูกพืชทุกรอบ และเมื่อต้องการเปลี่ยนข้อมูลของครัวเรือนผู้ประกอบการเกษตร ดังนี้ รายใหม่ แปลงใหม่ / รายเดิม แปลงใหม่ โดยยื่นแบบ ทบก.01 ณ สำนักงานเกษตรอำเภอที่ตั้งแปลงปลูก หลังปลูกพืชแล้ว 15 วัน จากนั้น เจ้าหน้าที่บันทึกข้อมูล ตรวจสอบข้อมูล ติดประกาศในชุมชน 3 วัน และยืนยันข้อมูลในระบบ จึงถือว่าการขึ้นทะเบียนเกษตรกรสมบูรณ์ ส่วนรายเดิม แปลงเดิม : สามารถปรับปรุงผ่าน แอพพลิเคชั่น Farmbook โดยสถานภาพในทะเบียนเกษตรกร จะสิ้นสุดลงเมื่อใดเสียชีวิต เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ แจ้งยกเลิกประกอบการเกษตร แจ้งข้อมูลอันเป็นเท็จในการขึ้นทะเบียนเกษตรกร ไม่มีการปรับปรุงสถานภาพเลยติดต่อกันเป็นเวลา 3 ปี ซึ่งจากข้อมูลของกรมส่งเสริมการเกษตร มีรายงานผลการขึ้นทะเบียนเกษตรกรทั้งหมด ณ วันที่ 7 เมษายน 2563 จำนวน 7,520,254 ครัวเรือน โดยเป็นข้อมูลที่ระบบรายงานตามสถานะ ซึ่งหากเกษตรกรไม่มาปรับปรุงทะเบียนเกษตรกร และแจ้งเสียชีวิต หรือยกเลิกทำการเกษตร ระบบก็จะไม่อัพเดทข้อมูลในส่วนนี้ให้…เพราะฉะนั้น ใครที่ไม่แน่ใจว่าตัวเองยังมีสถานะเป็นเกษตรกรหรือไม่ หรือใครที่ไม่ได้ทำเกษตรกรรมแล้วและต้องการแจ้งปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรก็ให้เร่งดำเนินการ เพื่อประโยชน์และสิทธิ์ที่ท่านจะได้รับความช่วยเหลือจากภาครัฐต่อไป

ขุนเกษตรา