ในบรรดาประเทศสมาชิกแอปเตอร์ 13 ประเทศ ส่วนมากผมและทีมงานแอปเตอร์มักจะซอกแซกวนเวียนกันอยู่เฉพาะในประเทศอาเซียน 10 ประเทศนี่แหละครับ เนื่องจากเป็นพื้นที่การทำงานกล่าวคือ ได้รับผลกระทบจากพิษภัยธรรมชาติที่ทำให้เกิดการอดอยากขาดแคลนทางด้านอาหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง“ข้าวสาร” เพื่อการบริโภค ซึ่งเป็นภารกิจหลักของแอปเตอร์ที่จะต้องให้ความช่วยเหลือ ส่วนประเทศบวกสาม หรือ ประเทศจีน ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ มักจะมีโอกาสเพียงน้อยนิดหรือไม่มีเลยที่จะได้ไปก็มีอยู่เพียงช่วงหนึ่งที่ประเทศญี่ปุ่นกำลังสนใจเข้าร่วมจัดทำสัญญาซื้อขายข้าวตาม เทียร์ 1 กับประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งเราในนามของผู้ประสานงานและอำนวยความสะดวกในการเจรจา จึงได้มีโอกาสไปประเทศญี่ปุ่น และอีกกรณีหนึ่งที่ผมได้รับเชิญไปประชุมโต๊ะกลมเกี่ยวกับเรื่องความมั่นคงทางอาหารระหว่างประเทศจีนและกลุ่มประเทศอาเซียนที่จีนเป็นเจ้าภาพจัดทุกปี จึงได้มีโอกาสไปประเทศจีนกับเขาบ้าง ส่วนเกาหลีใต้จนถึงปัจจุบันที่ทำงานกับแอปเตอร์นั้น ยังไม่เคยได้ไปเลยครับ เนื่องจากยังไม่มีกิจกรรมเกี่ยวกับแอปเตอร์ เว้นแต่การเป็นผู้บริจาคข้าวให้สมาชิกโดยประเทศเกาหลีใต้ที่สองสามปีมานี้ได้เปิดดำเนินการเป็นต้นมา แต่ก็ไม่จำเป็นที่ผมต้องไปเกาหลีใต้ เพราะเป็นต้นทางส่งข้าว มาครั้งนี้ เนื่องจากตัวผู้ร้ายไวรัสโควิดทำเสียเรื่อง ระบาดระรานไปทั่ว จึงไม่สามารถเดินทางไปซอกแซ็กที่ไหนๆ อย่างที่เคยเป็น ผมก็จะของอนุญาตเล่าการเดินทางไปเมืองจีนที่เคยไปประชุมมาเมื่อสองปีก่อน เพื่อจะได้สร้างความรู้และบันเทิงแก่ผู้ติดตามอ่านอย่างต่อเนื่องครับ

แต่ก่อนจะคุยเรื่องประเทศจีน พอดีช่วงนี้มีเรื่องฮอตเข้ามาแทรกพอดี คือเรื่องไวรัสโคโรนา หรือ โควิด- 19 อย่างที่กล่าวไปนิดหน่อยข้างต้น ความจริงจะไม่พูดถึงก็ได้ แต่เผอิญมันมีเรื่องที่เกี่ยวข้องกับแอปเตอร์ผมจึงขอตัดความไปเอามากล่าวสักเล็กน้อยเพื่อไม่ให้ตกเทรนด์ครับ เรื่องของเรื่องก็คือ มีการประชุมซัมมิต หรือประชุมสุดยอดอาเซียนบวกสาม ซึ่งเป็นการต่อเนื่องจากการประชุมสุดยอดอาเซียน 10 ประเทศ (ดังที่ผมเคยพูดอธิบายไปแล้วในฉบับก่อนๆ เกี่ยวกับประเภทของการประชุม) ที่เพิ่งเสร็จไปเมื่อกลางเดือนเมษายนที่ผ่านมาสืบเนื่องจากปีนี้ ประเทศเวียดนามถึงคราเวียนมาเป็นประเทศเจ้าภาพอาเซียนอีกครั้งต่อจากประเทศไทย จึงได้จัดการประชุมขึ้น แต่เนื่องจากสถานการณ์โควิด-19 เลยทำให้ไม่มีการเดินทางไปประชุมที่ประเทศเจ้าภาพ โดยผู้นำสูงสุดของประเทศสมาชิกตามที่เคยเป็นได้ แต่เจ้าภาพพร้อมกับสำนักเลขาธิการอาเซียนในกรุงจาการ์ตา ได้จัดประชุมทางวีดีโอคอนเฟอเรนซ์ คงเป็นครั้งแรกกระมังครับที่บรรดาผู้นำต้องจัดประชุมโดยวิธีนี้ คือ นั่งอยู่บ้านใครบ้านมัน หมดโอกาสที่จะไปยืนเคียงข้างกันและถ่ายรูปจับมือกันแบบอาเซียนเวย์เหมือนๆ ทุกครั้ง หลายคนก็ว่า เออ วิธีนี้ประหยัดดีนะ เพราะไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ นอกจากค่าอินเตอร์เนต

ผมในฐานะผู้แทนสำนักเลขานุการแอปเตอร์ ไม่ได้รับเชิญให้ไปนั่งฟังวีดีโอคอนฯหรอกครับ เพราะเราเล็กเกินไป แต่ได้อ่านจากสรุปผลการประชุมและมีแถลงการณ์ร่วม ปรากฏว่าเกือบจะทั้งหมดที่ผู้นำพูดกันเป็นเรื่องเจ้าโควิดตัวน้อยเท่านั้น ซึ่งที่ประชุมเน้นในแง่ความร่วมมือกันเพื่อปราบปรามโรคร้ายนี้ให้สำเร็จจงได้ เพราะสร้างความเดือดร้อนอย่างแสนสาหัสแก่ประเทศทั่วโลก ทั้งในด้านสังคมและเศรษฐกิจ ตลอดจนสุขภาพพลานามัยของประชาชนและที่โยงมาถึงปัญหาสำคัญ คือ จะก่อให้เกิดภาวะข้าวยากหมากแพงขึ้นทั่วไป ซึ่งเป็นประเด็นของ Food Security อย่างชัดเจนพอโยงมาถึงเรื่องความมั่นคงทางอาหาร ก็ไม่พ้นที่จะนึกถึงแอปเตอร์ หลายฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับการจัดประชุมสุดยอดครั้งนี้ก็มีการประสานมายังสำนักเลขานุการแอปเตอร์ ไม่ว่าจะเป็น สำนักเลขาธิการอาเซียน, Asian Development Bank หรือ ADB เพื่อรวบรวมข้อมูลและท่าทีต่างๆ เช่น เรามีอะไรที่จะสนับสนุนในยามขาดแคลนอาหาร และมีความพร้อมอย่างไรบ้าง รวมทั้งหลักเกณฑ์ในการช่วยเหลือ เป็นต้น ผมก็ให้คำยืนยันไปว่าเราพร้อมที่จะสนับสนุนเต็มที่ เพราะปัจจุบันเรามีสต็อกข้าวสารที่แทบจะไม่ได้นำเอาไปใช้เลย จำนวน 787,000 ตัน และก็ยังมีข้าวบริจาคแบบให้เปล่าอีกจำนวนหนึ่งตามแต่สมาชิกจะบริจาค ซึ่งในการกล่าวปราศรัยของผู้นำสำคัญในที่ประชุม ก็ได้มีการพูดถึงแอปเตอร์ด้วยหลายคนก็น่าจะเป็นนิมิตหมายที่ดีสำหรับการเชิดชูบทบาทขององค์กรครับ

ชาญพิทยา ฉิมพาลี

chanpithya@apterr.org