ฉบับก่อนแวะไปคุยเรื่องการประชุมสุดยอดของประเทศสมาชิกอาเซียนบวกสามที่เวียดนามเป็นเจ้าภาพเพื่อไม่ไห้ตกเทรนด์ ตอนนี้ก็จะมาต่อกันด้วยเรื่องการไปประชุมโต๊ะกลมตามที่ได้เกริ่นไว้ที่ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งต่อไป ผมขออนุญาตจะเรียกสั้นๆ ว่าประเทศจีนนะครับ

การประชุมโต๊ะกลม แปลตรงตัวจากภาษาอังกฤษว่า Roundtable meeting ดูเหมือนจะเป็นการประชุมที่มีโต๊ะตรงกลางทรงกลม แต่ความเป็นจริงหลายครั้งก็ไม่เป็นอย่างนั้น ที่เห็นบ่อยมักจะเป็นการเรียงโต๊ะเป็นรูปตัวยูเสียเป็นส่วนมาก ทั้งนี้ อาจเพราะมีคนเข้าประชุมเยอะ จนอาจหาโต๊ะใหญ่ที่มีลักษณะกลมดิ๊กได้ยากกระมัง สำหรับการประชุมแบบพิเศษนี้ประเทศจีนได้สนับสนุนจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยในที่ประชุมว่ากันในประเด็นความมั่นคงทางอาหาร ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือแบบ bilateral ระหว่างจีนกับประเทศอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ การประชุมครั้งที่ผมไปร่วมนั้น มีสถานที่ประชุมที่นครหนานหนิง ซึ่งเป็นเมืองหลวงของจังหวัด หรือที่เรียกว่าเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจีนติดกับประเทศเวียดนาม แต่เดิมการประชุมที่จัดโดยจีนนี้เท่าที่ทราบมีการจัดที่ปักกิ่ง เมืองหลวงบ้าง เมืองอื่นบ้าง แต่มาครั้งนี้ จีนเห็นว่าเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงมีลักษณะทางภูมิอากาศคล้ายคลึงกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มากที่สุด วิทยาการต่างๆ ด้านการเกษตรอันเป็นแหล่งที่มาของอาหารน่าจะสามารถนำมาใช้กันได้ นับเป็นแนวคิดที่ดีของประเทศจีนครับ แต่สำหรับการเดินทางจากประเทศไทย ไปนครหนานหนิงอาจไม่สะดวกนัก เพราะไม่มีการบินไทยไปลง มีแต่เครื่องบินจีนซึ่งราคาค่อนข้างแพงทีเดียวเมื่อเปรียบเทียบกับระยะเวลาบินเพียงประมาณ 2 ชั่วโมง

ผมเคยไปประเทศจีนครั้งแรก เมื่อปี 2530 หรือ 30 กว่าปีมาแล้ว ตอนนั้นเรียนปริญญาโท อยู่สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย หรือที่เรียกสั้นว่า AIT โดยทุน FAO เขามีการพาไปดูงานเสริมหลักสูตรที่จีนด้วย คราวนั้นไปที่เมืองหางโจว มนฑลเจ้อเจียง เหนือขึ้นไปติดๆ เมืองเซี่ยงไฮ้ ยุคนั้นประเทศจีนเพิ่งปรับเปลี่ยนแนวทางพัฒนาประเทศโดยใช้นโยบาย 4 ทันสมัยของผู้นำยุคสอง ท่านเติ้ง เสี่ยว ผิง จากวันนั้นจนถึงวันนี้ที่ผมได้เห็นด้วยตาตนเอง จีนมีการพัฒนาทางด้านโครงสร้างพื้นฐานและเศรษฐกิจแบบที่ผมอยากจะใช้คำว่า “เนรมิต” มากกว่าคำว่า “ก้าวกระโดด” เลยทีเดียว ในครั้งก่อนนั้น ผมเห็นคนจีนใส่เสื้อกางเกงสีมอๆ ขี่จักรยานรุ่นเก่าเทอะทะไปทำงานกันเต็มถนน นานๆ จึงจะมีรถยนต์สักคัน ตึกอาคารมหาวิทยาลัยที่ผมไปเยือนก็แสนจะเก่า แถมยังไม่เปิดไฟฟ้า ดูมืดๆ ทึมๆ ขณะที่ธนบัตรเงินหยวนที่แลกเอามาใช้นั้นมีรูปลักษณ์เปื่อยยุ่ยจนแทบจะไม่เป็นแบงก์เพื่อนผมคนหนึ่งผมเล่าว่าเคยกลับไปเยี่ยมญาติที่เมืองจีน ต้องหอบข้าวของเสื้อผ้าไปฝากกันเพราะถือว่าเป็นปัจจัยสิ่งของที่ขาดแคลนและมีค่ามากที่สุด หลังจากนั้น ผมก็เคยไปเมืองจีนอีก 2-3 ครั้งสั้นๆ แถวๆ ตอนใต้ขณะที่รับราชการ คือ เมืองเชียงรุ่งและเมืองคุนหมิง นับจากวันที่ไปเมืองจีนครั้งแรกที่หางโจวจนกระทั่งถึงวันนี้ จีนมีความเปลี่ยนแปลงเจริญก้าวหน้า มั่งคั่งเทียบชั้นน้องๆ ญี่ปุ่นนิดเดียว เขาทำได้อย่างไรน่าจะเป็นคำถามที่เราควรนำมาใคร่ครวญคิดอยู่นะครับ ผมชื่นชมเขาจริงๆ เพราะได้ฟังอยู่กับหู ได้รู้อยู่กับตา สามารถพิสูจน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยไม่จำเป็นต้องโฆษณามากมาย

เครื่องบินไชน่า เซาเทิร์น แอร์ไลน์ ร่อนลงที่สนามบินนครหนานหนิงที่ยิ่งใหญ่เหมือนกับสนามบินระดับประเทศ การตรวจคนเข้าเมืองเข้มมาก แม้เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองจะเป็นคนรุ่นเยาว์ แต่ผมว่าเขาทำหน้าที่แบบตั้งใจ กระตือรือร้น และตรงไปตรงมา เหมือนเมื่อครั้งหนึ่งตอนที่ผมไปประเทศอิสราเอลก็เช่นกัน เจ้าหน้าที่ ตม. เป็นเด็กผู้หญิงอายุน่าจะไม่เกิน 25 ปี แต่ทำงานเข้มแข็งเอาจริงเอาจังอย่างที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ทางเจ้าภาพการประชุมหนานหนิงจัดรถยนต์มารับทีมแอปเตอร์เป็นพิเศษ เพราะถือเป็นหน่วยงานที่มิใช่ผู้แทนประเทศ ทั้งนี้เพราะการรับเชิญไปเข้าร่วมประชุมขององค์กรระหว่างประเทศ เช่น สำนักงานเลขาธิการอาเซียน และ FAO ปรากฏว่ากลุ่มนี้ต้องออกเงินค่าใช้จ่ายเอง ซึ่งต่างจากกลุ่มผู้แทนแต่ละประเทศ รวมทั้งไทยด้วยที่ทางการจีนเขาช่วยออกค่าใช้จ่ายทั้งหมดให้ครับ

ที่มาภาพ China-ASEAN Expo

ชาญพิทยา ฉิมพาลี

chanpithya@apterr.org