กรมชลประทานเตรียมทุ่มงบ 4,700 ล้านบาท ปรับปรุงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาท่อทองแดง จ.กำแพงเพชร หวังให้ใช้งานเต็มประสิทธิภาพ เผยเมื่อแล้วเสร็จจะมีพื้นที่ได้รับประโยชน์มากกว่า 550,000 ไร่ กักเก็บน้ำในแก้มลิง 24 แห่งได้อีก 17 ล้านลบ.ม. มั่นใจช่วยสร้างความมั่นคงด้านน้ำ แก้ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้งได้ยั่งยืน

นายเฉลิมเกียรติ คงวิเชียรวัฒน์ รองอธิบดีฝ่ายวิชาการ กรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานเตรียมตั้งงบประมาณปี 2566 จำนวน 4,700 ล้านบาทเพื่อดำเนินการปรับปรุงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาท่อทองแดง จ.กำแพงเพชร ภายหลังจากคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริมีมติให้กรมชลประทานศึกษาภาพรวมเพื่อปรับปรุงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาดังกล่าวให้ใช้งานได้เต็มประสิทธิภาพ เนื่องจากเป็นโครงการที่ใช้งานมายาวนานมากกว่า 40 ปีสภาพอาคารบังคับน้ำชำรุดเสียหายหลายจุดคลองส่งน้ำเสื่อมสภาพทั้งจากกาลเวลาและจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการส่งน้ำเริ่มลดถอยลง

สำหรับผลการศึกษาซึ่งเพิ่งเสร็จไปเมื่อเดือนกรกฎาคม 2564 ที่ผ่านมาพบว่า คลองส่งน้ำหลายสายในโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาท่อทองแดงเป็นคลองธรรมชาติ มีสภาพตื้นเขิน มีสิ่งกีดขวางจำนวนมาก ต้องทำการปรับปรุงคลองส่งน้ำและคลองระบายน้ำจำนวน 20 สาย ความยาวรวม 511 กิโลเมตร ทำการรื้อถอนอาคารบังคับน้ำที่ชำรุดและกีดขวางทางน้ำจำนวน 82 แห่ง ปรับปรุงอาคารเดิม 356 แห่ง
และก่อสร้างใหม่ 16 แห่ง รวมทั้งปรับปรุงขุดลอกแก้มลิง 24 แห่ง อย่างไรก็ดีการปรับปรุงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาท่อทองแดงในครั้งนี้เป็นการดำเนินการในพื้นที่เดิมทั้งหมดประชาชนไม่ต้องเสียสละพื้นที่และไม่ต้องเวนคืนพื้นที่เพิ่มแต่อย่างใด

ทั้งนี้ หากดำเนินการแล้วเสร็จ ร่วมกับการบริหารจัดการน้ำจะทำให้การส่งน้ำตั้งแต่ต้นทางที่แม่น้ำปิงจนถึงปลายทางเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จะทำให้โครงการมีศักยภาพในการเก็บน้ำและหมุนเวียนการใช้น้ำเป็นรอบเวรคิดเป็นปริมาณน้ำกว่า 700 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ซึ่งจะทำให้พื้นที่ปลายคลองจำนวน 8 ตำบลของ อ.คีรีมาศ จ.สุโขทัย ได้รับน้ำเร็วขึ้น จากเดิมต้องใช้ระยะเวลาถึง 30 วันเหลือแค่ 7 วัน โดยมีพื้นที่ชลประทานได้รับประโยชน์ในเขต จ.กำแพงเพชร 457,000 ไร่ ใน จ.สุโขทัยอีก 93,630 ไร่

นอกจากนี้ แก้มลิงทั้ง 24 แห่ง ซึ่งสามารถกักเก็บน้ำได้รวมประมาณ 17 ล้านลบ.ม. ยังช่วยชะลอน้ำบรรเทาปัญหาอุทกภัยในฤดูน้ำหลาก และบรรเทาปัญหาขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้งให้ได้อีกด้วย

รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าวต่อว่า โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาท่อทองแดง เป็นการดำเนินการตาม พระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่พระราชทานไว้ในปี พ.ศ.2521 โดยการก่อสร้างอาคารที่ปากคลองส่งน้ำและขุดลอกคลองชักน้ำ เพื่อรับน้ำจากแม่น้ำปิง ส่งให้กับพื้นที่ชลประทานได้ประมาณ 100,000 ไร่ ต่อมาได้มีการพัฒนาระบบคลองส่งน้ำและอาคารชลประทานเพื่อส่งน้ำให้กับเกษตรกรในเขตจ.กำแพงเพชร และสุโขทัย ทำให้มีพื้นที่ได้รับประโยชน์มากขึ้นเป็นกว่า 550,000 ไร่ แต่เมื่อมีการใช้งานเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน ประสิทธิภาพการส่งน้ำจึงด้อยลง จำเป็นต้องดำเนินการปรับปรุงโครงการดังกล่าว ซึ่งคาดว่าจะใช้ระยะเวลาดำเนินการทั้งหมด 10 ปี อย่างไรก็ตามระหว่างก่อสร้างหากส่วนไหนแล้วเสร็จก็จะดำเนินการเปิดใช้งานก่อนไม่จำเป็นจะต้องรอให้เสร็จทั้งโครงการ

“การดำเนินการปรับปรุงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาท่อทองแดงดังกล่าว มีส่วนสำคัญที่จะทำให้ทรัพยากรน้ำของประเทศมีความมั่นคงยั่งยืน ผู้ใช้น้ำได้รับน้ำอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม เกษตรกรมีน้ำปลูกพืช ประชาชนมีระบบสาธารณูปโภคพื้นฐานที่ดีอย่างทั่วถึง” รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าวในตอนท้าย