นายธนา สุวัฑฒน ผอ.สำนักวิจัยและพัฒนา กรมชลประทาน เปิดเผยว่า ได้นำยางพารามาพัฒนาแปรรูป ทำเป็นทุ่นยางดักผักตบชวา (Para.-Log Boom) ภายใต้แนวคิดสร้างสรรค์นวัตกรรมอันก่อเกิดประโยชน์ให้กับงานชลประทาน ลดปัญหาการแพร่กระจายของวัชพืชทางน้ำ โดยเฉพาะผักตบชวาที่เจริญเติบโตเร็ว สร้างผลกระทบในเชิงคุณภาพน้ำ คุณภาพชีวิตประชาชนที่อาศัยริมน้ำต้องใช้ทางน้ำสัญจร และยังทำให้สูญเสียปริมาณน้ำระหว่างการจัดสรรน้ำ อีกทั้งยังสกัดกั้นไม่ให้ผักตบชวาลอยเข้าไปกีดขวางทางน้ำไหล ควบคุมให้อยู่ในพื้นที่ๆ กำหนด ช่วยอำนวยความสะดวกในการนำผักตบชวามาทำลาย จนผลงานได้รับรางวัลดีเด่น อันดับ 1 ประเภทนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ ในการประกวดรางวัลผลงานนวัตกรรมดีเด่นประจำปี 2563 จากกรมชลประทาน และรางวัล OUSTANDING AWARD จาก Citizen Innovation ประเทศสิงคโปร์ ในงานวันนักประดิษฐ์ปี 2563

ทั้งนี้ กรมชลประทาน ศึกษาวิจัยและจัดทำทุ่นยางพาราดักผักตบชวา ตั้งแต่ในปี 2562 ภายใต้โครงการส่งเสริม
การใช้ยางพาราของหน่วยงานภาครัฐ ตามนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยได้จัดทำทุ่นยางพารา 1,000 ทุน ใช้ยางพารา 40 ตัน ติดตั้งทดลองใช้ในพื้นที่สำนักงานชลประทานลุ่มเจ้าพระยา และลุ่มน้ำท่าจีนพบว่าสามารถช่วยแก้ไขปัญหาผักตบชวากีดขวางทางน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งยังมีความยืดหยุ่นสูง นำมาผลิตขึ้นรูปได้ง่าย ปรับเปลี่ยนได้หลากหลายตามความต้องการ มีความทนทานต่อแดดลมและกระแสน้ำ อีกทั้งยังมีน้ำหนักเบา เคลื่อนย้ายง่าย ติดตั้งง่าย ราคาไม่แพง

“ในปี 2564 กรมชลประทาน ได้ผลิตทุ่นยางพาราดักผักตบชวา 10,404 ทุ่น ใช้ยางพาราจากเกษตรกรทั้งสิ้น 312 ตัน นำไปติดตั้งในพื้นที่สำนักงานชลประทานทั้ง 17 แห่งทั่วประเทศ แล้วเสร็จตั้งแต่ก่อนเข้าสู่ฤดูฝน จากการติดตามการใช้งาน พบว่า สามารถดักวัชพืช ผักตบชวา และขยะไม่ให้เข้าไปกีดขวาง อุดตัน ต่อการส่งน้ำและระบายน้ำของอาคารบังคับน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น” นายธนา กล่าว

นอกจากนี้ กรมชลประทานได้ต่อยอด ใช้ประโยชน์ในหลากหลายภารกิจ เช่น ที่อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำรี จ.อุตรดิตถ์ ใช้ทุ่นยางพาราเป็นแนวชี้เขตความปลอดภัยให้ชาวบ้าน ชาวประมง หรือที่สำนักงานชลประทานที่10, 11 นำทุ่นไปติดตั้งหน้าเครื่องผลักดันน้ำในคลองพระยาบันลือ สนับสนุนภารกิจผลักดันน้ำเค็ม กั้นผักตบชวาไม่ให้ขวางทางน้ำ เพิ่มประสิทธิภาพการระบาย และช่วยรักษาระบบนิเวศ รวมทั้งวางแผนขยายผลพัฒนารูปแบบทุ่นยางพาราให้เหมาะสม และครอบคลุมภารกิจของกรมชลประทานมากขึ้น เช่น นำไปใช้เป็นแนวกั้นเขตในอ่างเก็บน้ำ ฝายทดน้ำ ดักจอกหูหนูยักษ์ และขยะในลำน้ำ เพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวน้ำให้มากขึ้นในทุกๆ ปี สามารถลดงบประมาณในการกำจัดผักตบชวาได้