นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ กล่าวภายหลังประชุมคณะทำงานด้านข้าวและชาวนาไทย ครั้งที่ 1/2565 ว่าเป็นครั้งแรกที่มีการพูดคุยพร้อมกันกับภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง 9 สมาคม 1 ศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ ตั้งแต่ต้นน้ำ ชาวนาผลิต กลางน้ำ โรงสีแปรรูป และปลายน้ำ ผู้ส่งออกตลาด เพื่อวางแผนการผลิตในฤดูกาลถัดไป แต่ด้วยปัญหาหลักของชาวนา ได้แก่ 1.ต้นทุนการผลิตสูงไม่คุ้มทุน 2.ผลผลิตต่อไร่ต่ำ 3.คุณภาพข้าวไม่ตรงตามความต้องการของตลาด 4.ขาดการวางแผนร่วมในการผลิต ซึ่งที่ประชุมมีข้อสรุปเพื่อแผนการทำงาน คือตั้งกลุ่มทำงานเพื่อหารือเรื่องแผนการผลิตข้าวในรอบต่อไปว่าควรจะผลิตข้าวสายพันธุ์อะไรบ้าง เช่น ข้าวพื้นนุ่ม ข้าวพื้นแข็ง ข้าวเหนียว ข้าวหอมมะลิ หรือข้าวอื่นๆ ในแต่ละพื้นที่ โดยนำข้อมูลจากผู้ส่งออกนำไปให้ชาวนาใช้ประกอบ ทั้งเรื่องการผลิต, กระบวนการลดต้นทุนการผลิต ซึ่งหลายเครือข่าย/องค์กร มีวิธีลดที่ดีเยี่ยมและครอบคลุมทุกภูมิภาค และการตลาด

รวมทั้งการมอบหมายให้ทีมงานลงพื้นที่ประมวลองค์ความรู้ทั้งหมดทุกเครือข่าย ในด้านการลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มผลผลิต การฟื้นฟูดินหลังจากที่ทำนามาตลอดหลายสิบปี การใช้ปุ๋ย สารเคมีทำให้ดินเสื่อมสภาพ โดยชาวนาหลายเครือข่ายมีวิธีการฟื้นฟูดินจนสามารถทำให้ดินกลับฟื้นสมบูรณ์เหมือนเดิม ซึ่งทั้งหมดจะจัดเก็บเป็นเอกสาร แล้วนำสู่เวทีประชาพิจารณ์เพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายพัฒนาข้าวทั้งระบบอย่างยั่งยืน นำไปใช้ประโยชน์โดยสภาเกษตรกรทุกจังหวัด สภาการเกษตรกรแห่งชาติ จัดทำหนังสือข้อเสนอเชิงนโยบายถึงรัฐบาล ผู้มีอำนาจ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

อย่างไรก็ดี ที่ประชุมเห็นควรปรับการผลิตของชาวนาให้เข้าสู่ระบบ GAP ทั้งประเทศ ภายในระยะเวลาที่กำหนด เช่น 5 หรือ 10 ปี โดยมอบหมายให้สภาเกษตรกรแห่งชาติประสานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หากจำเป็นต้องใช้งบประมาณก็พร้อมทำบันทึกถึงนายกรัฐมนตรี เพื่อรับทราบนำไปสู่การจัดสรรงบประมาณ ซึ่งการรับรองอย่างเป็นรูปธรรมชัดเจนภายใต้ระบบ GAP จะได้นำเสนอไปยังประเทศลูกค้าทั่วโลก ว่าประเทศไทยได้ผลิตข้าวด้วยระบบการผลิตที่ทันสมัยและปลอดภัยต่อผู้บริโภค

ส่วนการตลาดเป็นปัญหาใหญ่ของการค้าข้าวไทย คือแข่งขันไม่ได้ทั้งด้านราคา คุณภาพ และชนิดของข้าว ตลาดข้าวโลกมีความต้องการข้าวพื้นนุ่ม แต่ประเทศไทยผลิตข้าวพื้นแข็ง สินค้าที่เราขายไม่ตรงตามความต้องการตลาด ที่สำคัญคือราคาเราแข่งไม่ได้เพราะว่าประเทศที่เคยเป็นคู่ค้าก็เป็นคู่แข่งกับเรา จึงเตรียมประสานกรมการข้าว กรมส่งเสริมการเกษตร กรมการค้าต่างประเทศ กรมการค้าภายใน เครือข่ายชาวนา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ซักซ้อมแนวทางการวางแผนด้านการผลิต จากนี้สภาเกษตรกรฯ จะพยายามทำงานด้านข้าวและชาวนา เพื่อเสนอถึงรัฐบาล นำไปสู่การผลักดันเพื่อทางรอดของอาชีพทำนา