‘อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย’สร้าง‘หอดูไฟ’ ชี้ความร่วมมือคือความสำเร็จร่วมแก้ไฟป่า 

อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย เป็นอุทยานแห่งชาติที่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอลอง อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ และอำเภอเถิน อำเภอสบปราบ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน ประกอบด้วยป่าดงดิบเขา ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง นอกจากนี้ยังมีป่าสนและทุ่งหญ้าในบริเวณยอดเขาสูง เป็นแหล่งกำเนิดแม่น้ำหลายสาย และยังเป็นพื้นที่ที่มีฤดูกาลของการเกิดไฟป่าทุกปี ทำให้ต้องมีการเตรียมความพร้อมรับมือกับปัญหาไฟป่าอย่างต่อเนื่อง 

นายประวิทย์ ใจคำ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย กล่าวว่า พื้นที่การเกิดไฟป่าของอุทยานแห่งชาติเวียงโกศัยจะเกิดอยู่กลางป่า ไม่ได้เกิดอยู่ชายป่า และอุทยานฯมีพื้นที่เป็นยอดเขาสูงและหน้าผาสูงชัน ทำให้ไม่สามารถเข้าไปดำเนินการดับไฟได้ ต้องคอยดับไฟอยู่ด้านล่างพื้นที่ และไฟป่าที่เกิดยังกระจายเป็นวงกว้าง ที่ผ่านมามีการจัดการไฟป่าโดยการลาดตระเวนของเจ้าหน้าที่ เพื่อเฝ้าระวังและดับไฟ แต่เราห้ามไม่ให้เกิดไฟป่าไม่ได้ มีคนเข้าป่าไปจุดไฟเผาป่าตอนไหนก็ไม่รู้ เจ้าหน้าที่จึงต้องมีภารกิจที่หนัก แต่มีชาวบ้านในพื้นที่รวมถึงอาสาสมัครที่ได้รับงบส่วนกลางของกรมอุทยานฯ เป็นกำลังสำคัญ เข้ามาช่วยในการดับไฟ

​ความสำเร็จที่ผ่านมาของการควบคุมไฟป่า เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัยได้ออกปฏิบัติงานด้านการป้องกันและควบคุมไฟป่าในพื้นที่รับผิดชอบของอุทยานฯ โดยร่วมมือกับประชาชนบ้านอ้อ บ้านสันป่าเปา และบ้านสันดอนแก้ว ตำบลสันดอนแก้ว อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง ซึ่งเป็นหมู่บ้านเครือข่ายของอุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย ทำแนวกันไฟบริเวณป่าดอยถ้ำแจ้ง เพื่อป้องกันไฟป่าลุกลามเข้าในเขตป่าอนุรักษ์

​นอกจากนี้อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย ยังมีการสร้าง “หอดูไฟ” เป็นแห่งแรกของพื้นที่ เพื่อเป็น “ตัวช่วย”ในการสอดส่องดูแลพื้นที่ เฝ้าระวังการเกิดไฟป่าไม่ให้ลุกลาม และเข้าไปดับไฟได้ทันท่วงที

หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย  กล่าวว่า  การสร้างหอดูไฟเพื่อเป็นจุดให้เจ้าหน้าที่ใช้ตรวจดูไฟ และสำหรับเป็นจุดตรวจการณ์ โดยรัศมีระยะตรวจการณ์สูงสุดของหอดูไฟจะอยู่ระหว่าง 30-40 กิโลเมตร จากการใช้กล้องส่องทางไกล เนื่องจากอุทยานเวียงโกศัย ไม่มีสถานีควบคุมไฟป่า และไม่มีหน่วยงานบูรณาการในพื้นที่ การป้องกันไฟป่าในพื้นที่จะมีกำลังของเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย และชาวบ้านเครือข่ายป้องกันไฟป่า มาอยู่ประจำจุดทุกวัน

สำหรับหอดูไฟนั้นสร้างจากนั่งร้านจำนวน 7 ชั้น ความสูงประมาณ 11 เมตร สามารถสังเกตการณ์ไฟป่าได้ครอบคลุมในพื้นที่ป่าของอุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย และป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่จางฝั่งซ้าย ในท้องที่อำเภอแม่ทะและอำเภอสบปราบ จังหวัดลำปาง โดยในการสร้างหอดูไฟยังเกิดจากความร่วมมือของเจ้าหน้าที่และพี่น้องประชาชนในพื้นที่ที่เห็นคุณค่าของป่าอนุรักษ์ ทำให้ลดผลกระทบของปัญหาไฟป่า หมอกควัน และฝุ่นละอองในพื้นที่

หัวหน้าอุทยานฯ กล่าวว่า  ความสำเร็จของการสร้างหอดูไฟ คือ สามารถดับไฟป่าในบริเวณนั้นได้หมด และมีการวางแผนการทำงานว่า ในปีหน้าจะสร้างหอดูไฟแบบถาวรให้มีความแข็งแรงกว่าเดิม และสร้างเพิ่มเติมในหลายจุด ครอบคลุมพื้นที่อุทยานฯ 

สำหรับอุปสรรคในการทำงาน หัวหน้าอุทยานฯ กล่าวว่า เมื่อเกิดไฟป่าในพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง เจ้าหน้าที่ที่ประจำหอดูไฟ ต้องออกมาช่วยดับไฟป่าด้วย ทำให้เกิดความเหนื่อยล้าของเจ้าหน้าที่ฯและมีขีดจำกัดในปฏิบัติงานเป็นเวลานาน

“​เรารบกับไฟป่าโดยมีการนำยุทธวิธีของหน่วยงานไฟป่ามาใช้ มีทั้งการลาดตระเวน การทำแนวกันไฟ แต่ปัญหาสำคัญของเรา คือ การขาดบุคลากรในการทำงาน ต้องใช้เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนมาช่วยดับไฟ ปรับจากเจ้าหน้าที่เดิม มาทำงานเฝ้าระวังและดับไฟป่าทั้งหมด คือ คนกลุ่มเดียวกันแต่ทำทุกหน้าที่”

​อุปกรณ์ในการใช้ดับไฟเราไม่ขาด เช่น มีเครื่องเป่าลม 30 เครื่อง เนื่องจากได้รับงบจากกรมอุทยานฯ และมีภาคีเครือข่ายที่มอบอุปกรณ์ในการดับไฟให้อุทยานฯ ทำให้สามารถใช้อุปกรณ์เหล่านั้นเพื่อดับไฟ รวมถึงยังมีการมอบอุปกรณ์ให้หมู่บ้านต่างๆเพื่อให้ชาวบ้านสามารถดับไฟป่าได้ก่อนอย่างทันทีเมื่อเกิดเหตุ ไม่ต้องรอเจ้าหน้าที่ และเฝ้าระวังไฟป่าในพื้นที่รอบเขตอุทยานฯ

​สำหรับการวางแผนการทำงานในอนาคตเพื่อแก้ปัญหาไฟป่า หัวหน้าอุทยานฯ กล่าวว่า เรามีการแก้ปัญหาด้วยการทดลองทุกวิธีการ บูรณาการทั้งการบังคับใช้กฎหมายและกฎหมู่บ้านหลายวิธีผสมผสานกัน แต่ที่สำคัญ คือ การมีกำลังชาวบ้านในพื้นที่เข้ามาร่วมด้วยช่วยกันกับเจ้าหน้าที่ในการดับไฟ เมื่อเกิดความร่วมมือในพื้นที่ จึงทำให้มีความสำเร็จในการแก้ปัญหาไฟป่าได้ต่อไป

-005