เปิด 31 โปรเจคสร้างสรรค์ เพื่อสร้างความปลอดภัยสำหรับสังคมและเยาวชน คนรุ่นใหม่

เครือข่ายงดเหล้า มูลนิธิเครือข่ายพลังสังคม ภายใต้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับแกนนำเครือข่ายเยาวชน YSDN Thailand กว่า 150 ชีวิต เปิดเวที “YSDN Youth Strong Camp 2025” นำเสนอผลงาน 31 โปรเจคภารกิจท้าลดปัจจัยเสี่ยงโดยใช้เวลาดำเนินโครงการ 3 เดือน (สค. - ตค. 2568) ซึ่งดำเนินงานกระจายทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมายเด็กเยาวชนกลุ่มเสี่ยงและกลุ่มนักรณรงค์ร่วมโครงการกว่า 1,594 คน เพื่อสร้างความรอบรู้ปัจจัยเสี่ยง(Health Literacy) ให้ให้รู้เท่าทัน และมีภูมิคุ้มกัน ที่สำคัญกล้าปฏิเสธ กล้ามั่นใจที่จะอยู่ในสังคมที่แวดล้อมจากปัจจัยเสี่ยง

นายวิเชษฐ์ พิชัยรัตน์ กรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และประธานกรรมการบริหารแผนคณะที่ 8 กล่าวว่า สสส. ให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อการป้องกันปัจจัยเสี่ยงเหล้า บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า กัญชา กระท่อม โดยเฉพาะตอนนี้เด็กเกิดน้อยและเป็นสังคมสูงวัย ดังนั้น สสส. มุ่งสร้างเยาวชนคุณภาพให้เติบโตอย่างปลอดภัย ผ่านการขับเคลื่อนของเครือข่ายเยาวชน YSDN ซึ่งเป็นพลังสำคัญในการทำงานเชิงรุกทั่วประเทศ

ซึ่งผลการดำเนินงาน โดยการสำรวจเยาวชนที่ร่วมโครงการจำนวน 943 ตัวอย่าง (อายุ 9–21 ปี) พบพฤติกรรมเสี่ยงสูง ได้แก่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 44.96% การขับขี่เสี่ยง 43% และการสูบบุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้า 20% แม้ว่าเมื่อจบจะพบว่าความรอบรู้ด้านแอลกอฮอล์และบุหรี่เพิ่มขึ้นในระดับสูงและเชี่ยวชาญ แต่ยังมีเยาวชนราว 20–30% ที่มีความรอบรู้ในระดับต่ำ โดยปัญหาอุปสรรคคือ การดื่มในงานประเพณี ค่านิยมดื่มในงานฉลองวันเกิด คนในครอบครัวที่ดื่ม/สูบ หาซื้อได้ง่าย ราคาถูก และขาดการเอาใจใส่และเข้าใจของผู้ใหญ่ที่เพียงพอ ดังนั้น เนื่องจากครั้งแรกเป็นระยะสั้นจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เปลี่ยนอย่างยั่งยืน ขณะที่ข้อมูลระดับชาติยังพบอัตราการดื่มสูงในหลายจังหวัด อาทิ ขอนแก่น ลำปาง และมหาสารคาม สะท้อนความจำเป็นของการทำงานร่วมกันทุกภาคส่วน

นางสาวละออ นาสมบูรณ์ ผู้จัดการโครงการ กล่าวว่า ก่อนเริ่มทุกโครงการได้มาร่วม workshop การพัฒนาโครงการจึงจะผ่านสนับสนุนโครการละ 25,000 บาท ระยะเวลาดำเนินงาน 3 เดือน( สิงหาคม-ตุลาคม 2568) โดยแบ่งประเภทเป็น โครงการกิจกรรมจิตอาสา 1 โครงการ การสร้างสื่อรณรงค์ 3 โครงการ กิจกรรมสร้างสรรค์ 5 โครงการ และโครงการอบรมเสริมความรู้ 22 โครงการ และเมื่อน้องๆ ได้สิ้นสุดเวลาจึงได้เปิดพื้นที่ให้มานำเสนอประสบการณ์ ผลลัพธ์ และนวัตกรรมกิจกรรมของตนเองอย่างเป็นระบบ และจะมีการพัฒนาต่อยอดโครงการในระยะต่อไป

ด้านนายภาณุวัฒน์ ปานกุล โครงการ “เยาวชนรุ่นใหม่หัวใจผู้พิทักษ์ Young Guard X เหล้า” จากศูนย์เยาวชนเทศบาลนครฯ จ.ขอนแก่น กล่าวว่า กิจกรรมเป็นการขับเคลื่อนงานเฝ้าระวังตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยมีแกนนำเยาวชน 10 คน พร้อมอาสาสมัคร ร่วมกัน ลงพื้นที่สำรวจ เก็บข้อมูลร้านค้า จำหน่ายสุรา ณ พื้นที่บึงแก่นนคร, พื้นที่ถนนคนเดิน และบริเวณเขตเมืองรวม 4 โซน พร้อมติดตามสถานการณ์ร้านเหล้าช่วงสงกรานต์จากปี 2568 ที่เพิ่มขึ้นผิดปกติ และเตรียมข้อมูลเพื่อเสนอให้กับเทศบาล สำหรับการจัดกิจกรรมปี 2569 และขอให้กำหนดพื้นที่ “เขตโซนนิ่งปลอดการจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์” ควบคู่กับการจัด “พื้นที่สร้างสรรค์ปลอดแอลกอฮอล์ 100%” เพื่อเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้เด็กและเยาวชนเข้าร่วมกิจกรรม

ขณะที่ นางสาวสุภาพร ระเบียบ  โครงการ “เสนางคนิคม Youth Hub – พื้นที่สร้างสรรค์ สร้างสุข ลดปัจจัยเสี่ยง” จังหวัดอำนาจเจริญ เปิดเผยว่า การดำเนินงานกับเยาวชนผ่านเกมและกิจกรรมสถานการณ์จำลอง เพื่อให้ตระหนักถึงผลกระทบของเหล้าและบุหรี่ด้วยตนเอง ส่งผลให้เยาวชนให้ความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีการเข้าร่วมมากกว่าเป้าหมาย 2–3 เท่า และขยายไปยังตำบลใกล้เคียง นอกจากนี้ยังดึงผู้มีประสบการณ์เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงมาร่วมถ่ายทอดประสบการณ์จริง ช่วยเสริมพลังการเรียนรู้ของเยาวชนได้อย่างเป็นรูปธรรม

อีกหนึ่งโครงการที่น่าสนใจ คือ “เยาวชนมอแกลน สกัดนักดื่ม นักสูบหน้าใหม่” จ.พังงา ซึ่งนายสุประดิษฐ์ สงณรินทร์ เล่าว่า โครงการมุ่งให้ความรู้แก่กลุ่มเยาวชนและนักเรียนเพื่อนำไปใช้สื่อสารในชุมชน รวมทั้งกลุ่มชาติพันธุ์ เพื่อสร้างความตระหนักถึงโทษและผลกระทบของการดื่มแอลกอฮอล์ บุหรี่ และบุหรี่ไฟฟ้า กิจกรรมประกอบด้วยการออกแบบสื่อรณรงค์ ทั้งโปสเตอร์และสื่อออนไลน์ภายใต้ข้อความ “ไม่สูบ ไม่ดื่ม เพื่อชีวิตที่มั่นคง” พร้อมส่งเสริมให้ร้านค้าปฏิบัติตาม พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการห้ามจำหน่ายให้เด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี นอกจากนี้ ยังจัดเวทีเยาวชนเล่าเรื่องจริง ร่วมกับต้นแบบ “คนหัวใจเพชร” เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและเสริมพลังให้เยาวชนกล้าปฏิเสธการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างมั่นใจ