สกู๊ปพิเศษ : ‘กลุ่มจักสานโนนผึ้ง’ พลิกภูมิปัญญาไม้ไผ่ สร้างรายได้-เสริมทัพชาวนาอำนาจเจริญ

จากวิถีชาวนาที่เคยต้องทิ้งถิ่นฐานไปขายแรงงานในเมืองหลวงหลังฤดูเก็บเกี่ยว วันนี้ชาวบ้านโนนผึ้ง จ.อำนาจเจริญ พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ‘อยู่บ้านก็รวยได้’ ด้วยการรวมกลุ่มจักสานไม้ไผ่ที่สืบทอดกันมานานกว่า 20 ปี สร้างสรรค์ผลงานจนกลายเป็นสินค้า OTOP ยอดฮิตที่มียอดสั่งจองถล่มทลายทั่วประเทศ

นายทองพูน ทำดี ในวัย 50 ปี ประธานกลุ่มจักสานบ้านโนนผึ้ง เปิดเผยถึงที่มาของกลุ่มว่า ในอดีตชาวนาที่นี่มักมุ่งหน้าเข้ากรุงเทพฯ เพื่อหาเงินทุนมาทำนาในปีถัดไป แต่ด้วยค่าครองชีพที่สูงขึ้นทำให้เงินที่หามาได้ไม่เหลือเก็บ เขาจึงตัดสินใจระดมเพื่อนชาวนา 50 ชีวิต มาตั้งกลุ่มจักสานที่บ้านเกิด โดยใช้ไม้ไผ่ที่มีอยู่ตามธรรมชาติมาสร้างมูลค่าเพิ่ม

ทางกลุ่มไม่ได้ผลิตเพียงแค่เครื่องใช้ในครัวเรือนทั่วไปอย่าง กระติ๊บข้าว มวยนึ่งข้าว หรือถาดไม้ไผ่เท่านั้น แต่ยังมีระบบการจัดการที่เข้มแข็ง โดยถ้าหากมีใบสั่งสินค้า (Order) เข้ามา ไม่ว่าจะเป็นช่วงว่างงานหรือช่วงทำนา สมาชิกทั้ง 50 คนจะระดมพลังผลิตสินค้าให้เสร็จทันใจลูกค้าเสมอ ซึ่งผลิตภัณฑ์มีตั้งแต่ของใช้ขนาดใหญ่ไปจนถึงของที่ระลึกขนาดจิ๋ว เช่น กระติ๊บข้าวเหนียวขนาดจิ๋ว หรือ ‘ไซใส่ปลา’ ที่นักท่องเที่ยวนิยมซื้อเป็นของฝาก

นายธงชัย (หนึ่งในคณะทำงาน) เผยถึงเทคนิคการทำฝาชีไม้ไผ่ที่ละเอียดประณีต เริ่มจากการเลือกไม้ไผ่บ้านมาจักเป็นตอก แล้วสานขึ้นรูปด้วย ‘ลายก้างปลา’ ที่แข็งแรงและสวยงาม มีหูหิ้วเพื่อความสะดวกในการใช้งาน โดยมีให้เลือกถึง 4 ขนาด ตั้งแต่ขนาดจิ๋วไปจนถึงขนาดจัมโบ้ ในราคาตั้งแต่ 100 บาท ไปจนถึง 2,000 บาท

ปัจจุบัน สินค้าของกลุ่มจักสานโนนผึ้งไม่ได้ขายอยู่แค่ในหมู่บ้าน แต่ยังเป็นสินค้าดาวเด่นใน ศูนย์แสดงและจำหน่ายสินค้า OTOP จังหวัดอำนาจเจริญ และได้รับคัดเลือกไปวางจำหน่ายในงานสำคัญระดับประเทศ สร้างรายได้ที่มั่นคงให้ชาวบ้านมีกินมีใช้ไม่ต้องจากครอบครัวไปไหน

สุดท้าย นายทองพูน กล่าวทิ้งท้ายอย่างภาคภูมิใจว่า การอยู่บ้านและทำงานที่รักไม่เพียงแต่ได้เงิน แต่ยังได้รักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ ซึ่งในช่วงเทศกาลต่างๆ สินค้าจะขายดีเป็นพิเศษ เพราะผู้คนมักซื้อไปเป็นของกำนัลให้ญาติผู้ใหญ่ สะท้อนถึงความผูกพันผ่านงานจักสานที่ไม่เคยจางหายไปจากสังคมไทย

สนธยา ทิพย์อุตร