สังคมเกิดคำถามทันทีเมื่อมีข่าว "อาจารย์แก้กรรม" ผู้ต้องหาคดีฉ้อโกงและล่วงละเมิด ได้รับอนุญาตให้ประกันตัวด้วยวงเงิน 150,000 บาท หลายคนอาจรู้สึกหงุดหงิดว่าทำไมคดีที่หากินกับความเชื่อและสภาพจิตใจของผู้คนถึงได้รับการปล่อยตัวชั่วคราว? แต่รู้หรือไม่ว่า นี่ไม่ใช่ครั้งแรก และรูปแบบนี้คือ "มาตรฐาน" ของคดีลวงโลกที่เคยเกิดขึ้นมาแล้วนับไม่ถ้วน

ประกันตัว ไม่ได้แปลว่า "พ้นผิด"

ในทางกฎหมายมีหลักการสำคัญคือ ผู้ต้องหายังเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าศาลจะตัดสิน (Presumption of Innocence) ศาลจึงให้สิทธิ์ในการประกันตัวสู้คดี แต่หากสังเกตให้ดี จะพบว่าศาลได้ตีกรอบด้วย "เงื่อนไขเหล็ก" 2 ข้อ 

1.         ห้ามยุ่งเหยิงกับผู้เสียหาย/พยานหลักฐาน: เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ต้องหาใช้อิทธิพลหรือความเชื่อไปข่มขู่เหยื่อให้ถอนแจ้งความ

2.         ห้ามเดินทางออกนอกประเทศ: เพื่อป้องกันการหลบหนี ซึ่งเงื่อนไขข้อนี้มีที่มาจาก "บทเรียนราคาแพง" ในอดีต

หากลองเปิดแฟ้มคดีความเชื่อสะท้านเมือง จะพบว่าการได้ประกันตัวเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของจุดจบเท่านั้น

ย้อนรอย 3 คดีดัง เมื่อความเชื่อพังทลาย

• อดีตเณรแอ (จอมขมังเวทลวงโลก): อ้างทำเสน่ห์ยาแฝดและแก้กรรม แลกกับการล่วงละเมิดทางเพศและฉ้อโกง แม้จะมีการสู้คดีในชั้นศาล แต่ท้ายที่สุดหลักฐานมัดตัวแน่นหนา ศาลพิพากษาจำคุกถึง 20 ปีเต็ม เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าเวทมนตร์ใดๆ ก็ไม่อาจพาหนีอาญาแผ่นดินพ้น
• อดีตเณรคำ (ต้นเหตุเงื่อนไขห้ามออกนอกประเทศ): อ้างนิมิตพบพระอินทร์ หลอกเงินบริจาคไปใช้ชีวิตหรูหรา คดีนี้คือจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะในช่วงแรกของการถูกตรวจสอบ เณรคำอาศัยจังหวะ "หลบหนีออกนอกประเทศ" ไปกบดานที่สหรัฐอเมริกา ทำให้ทางการไทยต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะขอส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนกลับมาได้สำเร็จ ปัจจุบันถูกศาลตัดสินจำคุก 20 ปี และถูกยึดทรัพย์สินกว่า 43 ล้านบาท
• ลัทธิพระบิดา จ.ชัยภูมิ: ผู้นำลัทธิให้สาวกกินสิ่งปฏิกูลอ้างรักษาโรค เมื่อถูกจับกุม ศาลให้ประกันตัวด้วยวงเงิน 50,000 บาท แม้จะได้รับการปล่อยตัวชั่วคราว แต่สำนักเดิมก็ถูกกวาดล้างและรื้อถอนจนสิ้นซาก ตัวผู้นำต้องอพยพไปกบดานเงียบๆ ระหว่างรอผลการตัดสินคดีที่ยังอยู่ในกระบวนการยุติธรรม

วงจรเดิมที่รอการลบเลือน

คดี "อาจารย์แก้กรรม" ก็ไม่ต่างจากคดีลวงโลกในอดีต ที่มักมีจุดเริ่มต้นจาก อ้างตัวมีวิชา -> ผู้คนหลงเชื่อในยามอ่อนแอ -> ถูกแฉ/จับกุม -> วางเงินประกัน -> เข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี

การที่ผู้ต้องหาได้เดินออกจากศาลในวันนี้ จึงไม่ใช่ชัยชนะหรือการรอดคุก แต่เป็นเพียงการออกมารอเวลาเพื่อพิสูจน์ความจริงในกระบวนการยุติธรรม ซึ่งประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาได้ให้คำตอบไว้ชัดเจนแล้วว่า จุดจบของบรรดานักบุญกำมะลอ มักไปจบลงที่หลังกำแพงเรือนจำเสมอ