กรมการข้าวเดินหน้าแผนการส่งเสริมการผลิตและการตลาดข้าวคาร์บอนต่ำ จัดประชุมหารือร่วมภาคีเครือข่าย ชูโครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีระบบการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำในนาเขตชลประทานภาคกลาง ตั้งเป้านำร่องปี 2569 ด้านศูนย์ข้าวชุมชนขานรับพร้อมปรับเปลี่ยนการทำนาถ้ามีแนวทางชัดเจน

22 มิถุนายน 2569 กรมการข้าว ได้จัดให้การประชุมภาคีเครือข่ายศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ ปี 2569 โดยมี นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว เป็นประธาน มีนายโอวาท ยิ่งลาภ รองอธิบดีกรมการข้าว พร้อมคณะผู้บริหารกรมการข้าว เข้าร่วมประชุม ส่วนภาคีเครือข่ายศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศที่เข้าร่วมประชุม ได้แก่ นายจารึก กมลอินทร์ ประธานคณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ นายชัยยพล ชาวเมืองสีวสุ รองประธานคณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ นายวิเศษ คำไชโย เลขานุการคณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ นายสวน เจริญสุขรุ่งเรือง เหรัญญิกคณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ นายบุญชอบ ทองดี ปฏิคมคณะกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ และกรรมการศูนย์ข้าวชุมชนระดับประเทศ ได้แก่ จ.ส.อ.อนิวรรตน์ ไพรดำ นายกำพล ทองโสภา และนายพัด ไชยวงค์

การประชุมในครั้งนี้ที่ประชุมได้รับทราบระเบียบกรมการข้าวว่าด้วยศูนย์ข้าวชุมชน พ.ศ.2569 ผลสรุปการขึ้นทะเบียนศูนย์ข้าวชุมชน ปัจจุบันมีจำนวน 6,851 แห่ง ใน 75 จังหวัดทั่วประเทศ  (ข้อมูล ณ วันที่ 15 มิถุนายน 2569) ผลการสนับสนุนศูนย์ข้าวชุมชนในรอบที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2563 โดยกรมการข้าวได้สนับสนุนศูนย์ข้าวชุมชนในระดับพื้นที่ให้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพและพึ่งพาตนเองได้ด้วยการเพิ่มศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว การถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ด้านการผลิตข้าว การพัฒนาและการสร้างเครือข่ายศูนย์ข้าวชุมชน

นอกจากนี้ที่ประชุมได้รับฟังแผนการส่งเสริมการผลิตและตลาดข้าวคาร์บอนต่ำ (Low-Carbon Rice) ของกรมการข้าว  ซึ่งมีเป้าหมายการขับเคลื่อนโครงการข้าวคาร์บอนต่ำ 1 ล้านไร่ ภายในปี 2570 พัฒนาข้าวไทย ลดโลกร้อน สู่อนาคตที่ยั่งยืน โดยในปี 2569 ดำเนินการโครงการนำร่องภายใต้โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีระบบการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำในพื้นที่นำร่องเขตนาชลประทานภาคกลาง ปี 2569 พื้นที่ 9 จังหวัด เนื้อที่ 5 หมื่นไร่ ประกอบด้วย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี ราชบุรี ปทุมธานี ฉะเชิงเทรา กรุงเทพมหานคร ปราจีนบุรี และลพบุรี และมีแผนขยายพื้นที่เพิ่มเป็น 1 แสนไร่ ในเขตพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก สุโขทัย ชัยนาท สิงห์บุรี และอ่างทอง โดยมีเทคโนโลยีที่ใช้ในการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำประกอบด้วย 1.การเลือกพันธุ์ข้าวปลูกที่สร้างมูลค่า 2.ก่อนการปลูก ใช้วิธีการไถกลบตอซังข้าว 3.การปรับพื้นที่ให้ราบเรียบสม่ำเสมอ เพื่อรองรับการจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง (AWD) 4. ใช้ปุ๋ยชีวภาพ PGPR-2 ของกรมวิชาการเกษตร 5.การจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง (AWD) ตามคำแนะนำของนักวิจัยกรมการข้าว ซึ่งวิธีการนี้ใช้ได้ในพื้นที่นาเขตชลประทานภาคกลาง และ6.การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน และการใช้สารเคมีเท่าที่จำเป็น ซึ่งเมื่อเกษตรเข้าร่วมโครงการและปฏิบัติตามจะได้รับสลากเป็นเครื่องหมายตรารับรองและมีผลดีต่อราคาข้าวที่ผลิตด้วย

อย่างไรก็ตามจากการรับฟังแผนการส่งเสริมการผลิตและตลาดข้าวคาร์บอนต่ำ (Low-Carbon Rice) ของกรมการข้าว  ท่าทีโดยรวมของภาคีเครือข่ายศูนย์ข้าวชุมชนมีความเห็นสอดคล้องกันกับกรมการข้าวในการดำเนินการส่งเสริมการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ และพร้อมที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทำนาถ้ามีแนวทางการดำเนินงานที่มีความชัดเจน