เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569 นายพิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร สมาชิกวุฒิสภา กลุ่มศิลปะและวัฒนธรรม จังหวัดปทุมธานี ได้หยิบยกประเด็น "การอ้างสิทธิ์ (Content ID) เหนือทำนองเพลงไทยอันเป็นสมบัติสาธารณะ" ขึ้นหารือในที่ประชุมวุฒิสภา พร้อมเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งแก้ไขปัญหา เพื่อคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ

นายพิสุทธิ์กล่าวว่า ดนตรีไทยถือเป็นจิตวิญญาณและมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของคนไทย แต่ปัจจุบันกลับพบว่าเยาวชน นักดนตรีไทย และประชาชนที่บรรเลงเพลงไทยเดิม ไม่สามารถอัปโหลดคลิปวิดีโอผลงานของตนเองบนแพลตฟอร์มออนไลน์บางแห่งได้ เนื่องจากระบบแจ้งเตือนว่าละเมิดลิขสิทธิ์

จากการตรวจสอบพบว่า ระบบ Content ID ของแพลตฟอร์มใช้หลักการ "First come, first served" หรือผู้ที่อัปโหลดก่อนจะได้รับสิทธิ์ก่อน ทำให้บุคคลหรือบริษัทต่างชาติที่นำทำนองเพลงไทยเดิมไปอัปโหลดก่อน สามารถอ้างสิทธิ์เหนือผลงานดังกล่าวได้

"ของไทยแท้ๆ กลับถูกบอกว่าเราละเมิดลิขสิทธิ์ นี่คือความไม่ยุติธรรมเหนืออธิปไตยของดนตรีไทย" นายพิสุทธิ์กล่าว พร้อมระบุว่า เมื่อมีผู้รับชมวิดีโอจำนวนมาก รายได้จากโฆษณากลับตกเป็นของผู้ที่อ้างสิทธิ์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นต่างชาติ ทั้งที่ทำนองเพลงดังกล่าวเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของประเทศไทย

จึงขอให้ส่งเรื่องไปยังกระทรวงวัฒนธรรม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE) และกระทรวงพาณิชย์ โดยเฉพาะกรมทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อร่วมกันหาแนวทางคุ้มครองสิทธิในเพลงไทยเดิม สร้างระบบที่มีความเป็นธรรม โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้

นอกจากนี้ ยังเสนอให้ภาครัฐสนับสนุนการเผยแพร่ดนตรีไทยทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อสร้างความภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ รวมถึงผลักดันการพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลของคนไทย เพื่อให้รายได้จากคอนเทนต์ของคนไทยหมุนเวียนอยู่ภายในประเทศ และลดการพึ่งพาแพลตฟอร์มต่างชาติ

นายพิสุทธิ์ย้ำว่า การคุ้มครองเพลงไทยเดิมไม่ใช่เพียงเรื่องของลิขสิทธิ์ แต่เป็นการรักษาอัตลักษณ์ ศักดิ์ศรี และมรดกทางวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่สืบไป