คลินิกสิ่งแวดล้อม

          ถอดบทเรียนหรือถอดใจ กับกรณีเพลิงไหม้โรงเบียร์ ย่านลาดพร้าว

กรณีกฎหมายเกี่ยวกับระเบียบข้อบังคับในการจัดตั้งสถานบริการนั้น จะมีกฎหมาย (พระราชบัญญัติสถานบริการ ) รวมระเบียบข้อบังคับที่มีหลายหน่วยงานรับผิดชอบ ซึ่งมีส่วนสำคัญดังนี้

ใบอนุญาตสถานบริการ ต้องยื่นขออนุญาตตั้งสถานบริการตามกฎหมาย โดยในกรุงเทพฯ ยื่นที่สถานีตำรวจนครบาลท้องที่ ส่วนต่างจังหวัดยื่นที่ที่ทำการปกครองอำเภอ

ใบอนุญาตจำหน่ายสุรา ต้องยื่นขอต่อเจ้าพนักงานสรรพสามิต ณ สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่นั้นๆ

ใบอนุญาตประกอบกิจการอาหาร เป็นขออนุญาตตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข โดยต้องยื่นขอต่อ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เช่น สำนักงานเขต หรือเทศบาล

ประเด็นสำคัญต่อมา เกี่ยวกับเหตุการณ์เพลิงไหม้และสถานบันเทิงในประเทศไทย

วันที่ 1 มกราคม 2552 เพลิงไหม้ซานติก้าผับ ย่านเอกมัย กรุงเทพฯ มีผู้เสียชีวิต 67 ราย บาดเจ็บ 229 คน

วันที่ 5 สิงหาคม 2565 เกิดเพลิงไหม้เมาน์เทน บี อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี มีผู้เสียชีวิตรวม 26 ราย บาดเจ็บประมาณ 50 คน

วันที่ 12 กรกฎาคม 2569 เกิดเพลิงไหม้ โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว ถนนลาดพร้าว กรุงเทพฯ มีผู้เสียชีวิต 27 ราย บาดเจ็บ 63 คน

โศกนาฏกรรม ที่เกี่ยวกับเพลิงไหม้ในสถานบันเทิงทั้ง 3 ครั้งนั้น มีความเหมือนกันคือเป็นการเกิดเพลิงไหม้ในสถานประกอบการบันเทิงในช่วงเวลาที่เปิดทำการและส่งผลให้มีทั้งผู้บาดเจ็บและผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก โดยสาเหตุปัจจัยที่ทำให้เกิดความสูญเสีย ส่วนสำคัญมาจาก โครงสร้างอาคารของสถานประกอบการโดยเฉพาะในเรื่องของการจัดการเรื่องอัคคีภัยที่สำคัญคือ

ระบบทางหนีไฟ ต้องจัดให้มีทางออกฉุกเฉินและป้ายทางออกฉุกเฉินที่มีไฟส่องสว่างสำรองอย่างชัดเจน ประตูทางหนีไฟต้องเปิดออกสู่ภายนอกได้ง่ายและห้ามล็อกในเวลาทำการเด็ดขาด

ระบบดับเพลิง  ต้องทำการติดตั้งระบบตรวจจับควัน (Smoke Detector) สัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ และถังดับเพลิงในจำนวนที่เพียงพอและพร้อมใช้งาน

เกี่ยวกับวัสดุตกแต่ง หลีกเลี่ยงการใช้โฟมซับเสียงหรือวัสดุตกแต่งภายในที่ติดไฟง่าย เนื่องจากเป็นตัวการหลักที่ทำให้ไฟลุกลามเร็วและเกิดก๊าซพิษหนาแน่น

ความหนาแน่น ควบคุมจำนวนผู้เข้าใช้บริการให้เหมาะสมกับขนาดพื้นที่ ไม่ปล่อยให้เกิดความแออัดจนเกินความจุของอาคาร

ซึ่งทั้งระเบียบข้อกฎหมายเกี่ยวกับสถานบริการรวมถึงบทเรียนผลของคำพิพากษาในคดีที่ผ่านมาในอดีต ไม่ว่าจะเป็นคำพิพากษาศาลฎีกา คดีซานติก้าผับฎีกาที่  8565-8566/2558 ซึ่งศาลได้มี การกำหนดโทษ ทั้งโทษจำคุก โทษปรับ รวมถึงค่าเสียหายในทางแพ่ง

แต่สิ่งที่หน่วยงานหลายหน่วยงาน กำลังจะอ้างเพื่อถอดบทเรียนก็ดีหรือหามาตรการรัดกุมก็ดีแท้จริงแล้ว เพียงแต่หน่วยงานผู้บังคับใช้กฎหมายได้กระทำการบังคับใช้กฎหมายโดยการตรวจตราสถานประกอบการอย่างเคร่งครัด และใช้กฎหมายรวมถึงระเบียบข้อบังคับอย่างตรงไปตรงมา เท่าเทียมกันในทุกสถานประกอบการแล้ว คงไม่ต้องมีเหตุที่จะต้องถอดบทเรียนกันอีก แต่หากการบังคับใช้กฎหมายยังมีการเลือกปฏิบัติ หรือการบังคับใช้กฎหมายโดยไม่เคร่งครัด การถอดบทเรียนคงจะเปลี่ยนเป็นการถอดใจแทน

036