คลินิกสิ่งแวดล้อม

                                                   ความรับผิดของผู้ปกครองในกรณีละเมิดที่เกิดจากผู้เยาว์

กรณีความเสียหายที่เกิดจากการกระทำละเมิดของผู้เยาว์นั้น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 429 ได้บัญญัติว่า "บุคคลใดแม้ไร้ความสามารถเพราะเหตุเป็นผู้เยาว์หรือวิกลจริตก็ยังต้องรับผิดในผลที่ตนทำละเมิด บิดามารดาหรือผู้อนุบาลของบุคคลเช่นว่านี้ย่อมต้องรับผิดร่วมกับเขาด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแก่หน้าที่ดูแลซึ่งทำอยู่นั้น"

ซึ่งกฎหมายดังกล่าวเป็นการกำหนดความรับผิดของบุคคลภายนอกคือบิดามารดาหรือผู้อนุบาลของผู้กระทำละเมิดซึ่งเป็นผู้เยาว์หรือผู้วิกลจริต ซึ่งบทบัญญัติดังกล่าวเป็นความรับผิดในทางแพ่งและใช้เฉพาะในคดีแพ่งเท่านั้นเนื่องจากการกระทำละเมิดของ ผู้เยาว์นั้นมักจะเป็น การกระทำที่มีความผิดซึ่งมีโทษทางอาญาอยู่ด้วย ซึ่งในความรับผิดทางอาญานั้น จะ ถือเอาเฉพาะแก่ผู้กระทำความผิดคือตัวจำเลยเช่นตัวผู้เยาว์เท่านั้น จะไม่ขยายความไปถึงบุคคลที่มีส่วนร่วมรับผิดในทางแพ่งเช่นผู้ปกครอง นายจ้าง รวมถึงครูบาอาจารย์เป็นต้น เว้นแต่ในบางกรณีกฎหมายจะขยายความรับผิดไปจนถึงผู้แทนนิติบุคคลซึ่งต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น

ดังนั้นการเรียกค่าเสียหายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 429 จะต้องเป็นกรณีที่ผู้เสียหายหรือโจทก์ได้ยื่นฟ้องผู้กระทำละเมิดหรือผู้เยาว์ต่อศาลในคดีแพ่งโดยตั้งต้นฟ้องคดีโดยยึดตัวผู้กระทำละเมิดเป็นจำเลยที่ 1 และบุคคลที่ต้องร่วมรับผิดเช่นผู้ปกครอง ครูบาอาจารย์ รวมถึงนายจ้างเป็นจำเลยในลำดับถัดไป

แต่กรณี การเรียกร้องค่าเสียหายทางแพ่งในคดีอาญา ตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 44/1 นั้น หากในการดำเนินคดีโจทก์ซึ่งเป็นพนักงานอัยการได้ทำการยื่นฟ้องคดีอาญาต่อผู้กระทำความผิดแล้ว ซึ่งโดยหลักจะยื่นฟ้องเฉพาะผู้กระทำความผิดเป็นจำเลยยกตัวอย่างเช่นผู้เยาว์ หรือลูกจ้าง เท่านั้น จะไม่ได้ฟ้องบุคคลที่ต้องร่วมรับผิดในทางแพ่งเช่นบิดามารดาหรือผู้อนุบาล รวมถึงนายจ้างเข้ามาเป็นจำเลยในคดี

ดังนั้นหากกรณีที่การกระทำละเมิดของผู้เยาว์ซึ่งเป็นความผิดทางอาญาอยู่ด้วย และในรูปคดีมีข้อเท็จจริง หรือบุคคลที่จะต้องร่วมรับผิดกับผู้เยาว์แล้ว การที่ผู้เสียหายจะเรียกค่าเสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 44/1 นั้น จะยังไม่ครอบคลุมไปถึงบุคคลนอก โดยทนายความจะนิยมแยกฟ้องเป็นคดีแพ่งต่างหาก โดยตั้งต้นให้ผู้เยาว์เป็นจำเลยที่ 1 ในคดีแพ่งและให้บิดามารดาหรือบุคคลที่ต้องร่วมรับผิดเป็นจำเลยที่ 2 รวมถึงจำเลยในลำดับถัดไป

ส่วนในกรณีเหตุกราดยิงโรงเรียนดังย่านนนทบุรีนั้น ข้อเท็จจริงปรากฏว่าผู้ก่อเหตุซึ่งเป็นผู้เยาว์ได้เสียชีวิตลง ในขณะที่เกิดเหตุ ผู้เขียนจึงเห็นว่าในส่วนความรับผิดในทางแพ่งนั้น ยังคงมีอยู่โดยผู้เสียหายหรือทายาทของผู้เสียชีวิตสามารถดำเนินคดีโดยสามารถฟ้องคดีแพ่ง เรียกค่าเสียหายจาก บิดาหรือมารดาได้ ส่วนในคดีอาญานั้น เป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 39  "สิทธินำคดีอาญามาฟ้องย่อมระงับไป ดังต่อไปนี้

               (1) โดยความตายของผู้กระทำผิด..."

ดังนั้นในคดีอาญานั้นพนักงานสอบสวนจะต้องมีคำสั่งยุติคดีซึ่งเป็นไปตามกฎหมายดังกล่าวข้างต้น คงเหลือแต่ความเสียหายทางเข้าซึ่งยังไม่ยุติและ ผู้เสียหายจะต้องไปใช้สิทธิ์ทางแพ่งตามสิทธิ์ของแต่ละคนกันต่อไป

036