คลินิกสิ่งแวดล้อม

                               ทำความรู้จักหลักการ INNOCENT AGENT ผู้กระทำความผิดโดยทางอ้อม

ผู้กระทำความผิดโดยทางอ้อม หรือ INNOCENT AGENT เป็นศัพท์ทางกฎหมายที่ถูกยกมาใช้หลายครั้งในสื่อโดยเฉพาะในกรณีที่เป็นคดีอาญา อาทิ ในกรณีแอร์สาว

INNOCENT AGENT ผู้กระทำความผิดโดยทางอ้อม มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 59  บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทําโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทําโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้กระทําโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยแจ้งชัดให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทําโดยไม่มีเจตนา

กระทําโดยเจตนา ได้แก่กระทําโดยรู้สํานึกในการที่กระทําและในขณะเดียวกันผู้กระทําประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทํานั้น

ถ้าผู้กระทํามิได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าผู้กระทําประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทํานั้นมิได้

ประกอบมาตรา 84 ผู้ใดก่อให้ผู้อื่นกระทําความผิดไม่ว่าด้วยการใช้บังคับ ขู่เข็ญ จ้างวานหรือยุยงส่งเสริม หรือด้วยวิธีอื่นใด ผู้นั้นเป็นผู้ใช้ให้กระทําความผิด

ถ้าความผิดมิได้กระทําลงไม่ว่าจะเป็นเพราะผู้ถูกใช้ไม่ยอมกระทํา ยังไม่ได้กระทําหรือเหตุอื่นใด ผู้ใช้ต้องระวางโทษเพียงหนึ่งในสามของโทษที่กําหนดไว้สําหรับความผิดนั้น

ถ้าผู้ถูกใช้ได้กระทําความผิดนั้น ผู้ใช้ต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการ และถ้าผู้ถูกใช้เป็นบุคคลอายุไม่เกินสิบแปดปีผู้พิการ ผู้ทุพพลภาพ ลูกจ้างหรือผู้ที่อยู่ใต้บังคับบัญชาของผู้ใช้ผู้ที่มีฐานะยากจน หรือผู้ต้องพึ่งพาผู้ใช้เพราะเหตุป่วยเจ็บหรือไม่ว่าทางใด ให้เพิ่มโทษที่จะลงแก่ผู้ใช้กึ่งหนึ่งของโทษที่ศาลกําหนดสําหรับผู้นั้น

INNOCENT AGENT ผู้กระทำความผิดโดยทางอ้อมนั้น หากปรากฏพยานหลักฐานชัดเจนเพียงพอว่าจำเลยมิได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าจำเลยประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทํานั้นมิได้

แต่หากปรากฏพยานหลักฐานรับฟังได้ว่าจำเลย ปลุกข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบความผิด จำเลยต้องรับโทษเสมือนเป็นตัวการ

ซึ่งในทางปฏิบัติจะเป็นการยากที่จะนำสืบให้เห็นเจตนาที่อยู่ในใจของจำเลยว่ารู้หรือไม่รู้สิ่งที่ตนถูกใช้ให้กระทำ เดินในทางปฏิบัติทนายความจำเลยมักจะนำสืบให้เห็นถึงประวัติของจำเลยว่าไม่เคยกระทำความผิดหรือมีส่วนร่วมกับขบวนการ เส้นทางการเงินไม่มีส่วนเกี่ยวข้องมาก่อน การติดต่อสื่อสาร รวมถึงข้อเท็จจริงอื่นที่เป็นประโยชน์ในคดี ซึ่งส่วนมากคนไทยพิพากษาโดยเฉพาะในศาลชั้นต้นมักออกมาไม่เป็นคุณกับจำเลยเนื่องจาก ในศาลชั้นต้นมักจะมีความเห็นและรับฟังว่าข้อปฏิเสธของจำเลยที่อ้างว่าไม่รู้องค์ประกอบในสิ่งที่ถูกใช้ให้กระทำความผิดนั้น ไม่มีน้ำหนักเพียงพอ หรือเป็นข้อเท็จจริงที่ยกขึ้นกล่าวอ้างโดยง่าย

036