คลินิกสิ่งแวดล้อม

การเว้นระยะในการก่อสร้าง

กฎหมายและระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวกับการเว้นระยะในการก่อสร้างนั้น อยู่ในหมวดหมู่กฎหมาย ในกฎกระทรวงฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543)ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522

ซึ่งมีหลักสำคัญดังนี้

พื้นที่ว่างภายนอกอาคาร ตามกฎกระทรวงข้อ 33

       กรณีที่อยู่อาศัย ต้องมีที่ว่างภายนอกอาคารไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ของพื้นที่ชั้นที่กว้างที่สุด

       กรณีไม่ใช่ที่อยู่อาศัย ต้องมีที่ว่างไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของพื้นที่ชั้นที่กว้างที่สุด

      กรณีห้องแถวหรือตึกแถว ตามกฎกระทรวงข้อ 34

     หากอาคารสูงไม่เกิน 3 ชั้นและไม่ได้ตั้งอยู่ติดกับถนนสาธารณะ ต้องมีที่เว้นว่างหน้าอาคารอย่างน้อย 6 เมตร

    หากอาคารสูงเกิน 3 ชั้นและไม่ได้ตั้งอยู่ติดกับถนนสาธารณะ ต้องมีที่เว้นว่างหน้าอาคารอย่างน้อย 12 เมตรต้องมีที่เว้นว่างหลังอาคารอย่างน้อย 3 เมตร

      ทุก ๆ 10 คูหาหรือความยาว 40 เมตร ต้องมีที่เว้นว่างอย่างน้อย 4 เมตร และเป็นช่องตลอดความลึกของที่ดิน

กรณีบ้านแถวที่ใช้อยู่อาศัย ตามกฎกระทรวงข้อ 36

     บ้านแถวต้องมีที่เว้นว่างด้านหน้าอาคารอย่างน้อย 3 เมตร ด้านหลังอาคารอย่างน้อย 2 เมตร

     ทุก ๆ 10 คูหาหรือความยาว 40 เมตร ต้องมีที่

เว้นว่างอย่างน้อย 4 เมตร และเป็นช่องตลอดความลึกของที่ดิน

กรณีบ้านแฝด ตามกฎกระทรวงข้อ 37

     ต้องมีที่เว้นว่างด้านหน้าอาคารอย่างน้อย 3 เมตร

    ต้องมีที่เว้นว่างด้านหลังและด้านข้างอาคารอย่างน้อย 2 เมตร

      กรณีอาคารสูงไม่เกิน 2 ชั้นหรือ 8 เมตร ตามกฎกระทรวงข้อ 41 วรรค 1

     หากถนนกว้างน้อยกว่า 6 เมตร ต้องมีระยะร่นจากจุดกึ่งกลางถนนอย่างน้อย 3 เมตร

     กรณีอาคารสูงเกิน 2 ชั้นหรือ 8 เมตร หรือเป็นอาคารชุด ตามกฎกระทรวงข้อ 41 วรรค 2

     หากถนนกว้างน้อยกว่า 10 เมตร ต้องมีระยะร่นจากจุดกึ่งกลางถนนอย่างน้อย 6 เมตร

     หากถนนกว้างตั้งแต่ 10-20 เมตร ต้องมีระยะร่นจากเขตถนนอย่างน้อย 1 ใน 10 ของความกว้างถนน

     หากถนนกว้างเกิน 20 เมตร ต้องมีระยะร่นจากเขตถนนอย่างน้อย 2 เมตร

    กรณีอาคารอยู่ใกล้แหล่งน้ำสาธารณะ ตามกฎกระทรวงข้อ 42)

    หากแหล่งน้ำกว้างน้อยกว่า 10 เมตร ต้องมีระยะร่นจากเขตแหล่งน้ำไม่น้อยกว่า 3 เมตร

    หากแหล่งน้ำกว้างตั้งแต่ 10 เมตรขึ้นไป ต้องมีระยะร่นจากเขตแหล่งน้ำไม่น้อยกว่า 6 เมตร

   หากเป็นแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น บึง ทะเลสาบ หรือทะเล ต้องมีระยะร่นจากเขตแหล่งน้ำไม่น้อยกว่า 12 เมตร

กรณีการสร้างรั้ว ตามกฎกระทรวงข้อ 47

     รั้วหรือกำแพงที่สร้างติดกับเขตถนน และมีระยะร่นรั้วจากเขตถนนน้อยกว่าความสูงของรั้ว ให้ก่อสร้างรั้วได้สูงไม่เกิน 3 เมตร โดยวัดจากระดับทางเท้าหรือถนน

      ซึ่งระเบียบดังกล่าวมีวัตถุประสงค์และเจตนารมณ์เพื่อประโยชน์แห่งความมั่นคงแข็งแรง ความปลอดภัย การป้องกันอัคคีภัย การสาธารณสุข การรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม การผังเมือง การสถาปัตยกรรม และการอํานวยความสะดวกแก่การจราจร

ซึ่งคำถามที่พบบ่อย มักจะเกิดจากกรณีเจ้าของที่ดินมีความประสงค์ต้องการทำการปลูกสร้างเต็มพื้นที่ว่าสามารถทำได้หรือไม่ ซึ่งคำตอบของคำถามดังกล่าว มี

ทั้งทางกฎหมายคือไม่สามารถทำได้เนื่องจากจะเป็นการผิดระเบียบและเจ้าพนักงานท้องถิ่นสามารถออกคำสั่งให้แก้ไขรวมถึงดำเนินการทางกฎหมายได้ กับคำตอบในเชิงข้อเท็จจริง เนื่องจากระเบียบดังกล่าวได้สอดคล้องกับความเป็นจริง การใช้พื้นที่เต็มพื้นที่ โดยไม่มีระยะร่นหรือระยะต้นไม่เป็นไปตามกฎหมาย นอกจากอาจจะเกิดผลเสียในภายหลังแก่เจ้าของที่เองรวมถึงที่ดินข้างเคียงแล้ว ในบางครั้งการใช้สิ่งปลูกสร้างเต็มพื้นที่ อาจจะเกิดปัญหาในอนาคตไม่ว่าจะเป็นน้ำหรือสิ่งของร่วงหล่นจากหลังคาหรือสิ่งปลูกสร้าง รวมถึงกรณีที่การใช้ผนังร่วมกันหรือไม่ได้เว้นระยะห่างตามกฎหมาย การติดตั้งอุปกรณ์อำนวยความสะดวกบางอย่างของตัวบ้านจะไม่สามารถทำได้เช่น คอมเพรสเซอร์ของแอร์ หรืออุปกรณ์อื่นๆ ดังนั้นการเว้นระยะร่นตามกฎหมายแม้กระทำให้พื้นที่ใช้สอยลดลงบ้างแต่ จะทำให้ในอนาคตสามารถเพิ่มเติมสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการอยู่อาศัยได้อย่างไม่มีข้อติดขัด และลดปัญหาที่จะเกิดข้อพิพาทกับพื้นที่ข้างเคียงโดยไม่ตั้งใจ

036