สกู๊ปพิเศษ : ยกระดับข้าวไทยสู่สากล! ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุพรรณบุรี รุกมาตรฐาน GAP-คาร์บอนต่ำ

ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุพรรณบุรี กรมการข้าว เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าอย่างเต็มกำลัง ภายใต้นโยบายของ นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว ที่มุ่งส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของเกษตรกรไทย ให้สามารถผลิตข้าวที่มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน และปลอดภัย ตลอดจนยกระดับกระบวนการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการผลิตข้าวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้แก่เกษตรกรอย่างยั่งยืน

นายปรัชญา แตรสังข์ ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุพรรณบุรี เปิดเผยว่า ข้าวถือเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของประเทศไทยที่มีบทบาทสูงทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และความมั่นคงทางอาหาร โดยอ้างอิงข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ปี 2567 พบว่า ประเทศไทยมีพื้นที่เพาะปลูกข้าวมากถึงประมาณ 71.60 ล้านไร่ และมีผลผลิตข้าวเปลือกออกสู่ตลาดราว 33.55 ล้านตัน ซึ่งตัวเลขดังกล่าวยิ่งสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนาระบบการผลิตข้าวให้ได้มาตรฐานสากล เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยในตลาดโลก ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุพรรณบุรีจึงมุ่งสร้างความรู้ ความเข้าใจ และเตรียมความพร้อมให้เกษตรกรเข้าสู่ระบบมาตรฐานการผลิตอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนากระบวนการผลิต และการนำเทคโนโลยีที่เหมาะสมมาปรับใช้ในแปลงนา

ท่ามกลางการแข่งขันทางการค้าที่เข้มข้นและมาตรการความปลอดภัยที่เข้มงวด การผลิตข้าวในปัจจุบันไม่อาจมุ่งเน้นเพียงแค่ปริมาณผลผลิตอีกต่อไป แต่ต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความปลอดภัย ระบบการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) และความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม หัวใจสำคัญของการดำเนินงานในครั้งนี้คือการยกระดับมาตรฐานอย่างครอบคลุม ตั้งแต่การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตามระบบ GAP Seed, การผลิตข้าวตามมาตรฐาน GAP, การส่งเสริมเกษตรอินทรีย์ ตลอดจนการสร้างความรู้ด้านมาตรฐาน GMP สำหรับโรงสีและโรงปรับปรุงสภาพข้าว เพื่อให้ผู้บริโภคเกิดความมั่นใจในทุกกระบวนการผลิต

นอกจากนี้ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุพรรณบุรียังเน้นการถ่ายทอดประสบการณ์จากกลุ่มเกษตรกรต้นแบบที่ได้รับการรับรองมาตรฐานแล้ว เพื่อขยายผลไปสู่เกษตรกรรายอื่นๆ ให้สามารถนำองค์ความรู้ไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ของตนเอง ช่วยลดข้อจำกัดในการเข้าสู่ระบบรับรองมาตรฐาน และเพิ่มโอกาสในการพัฒนาผลผลิตให้เป็นที่ยอมรับในวงกว้าง

นายปรัชญา กล่าวเพิ่มเติมว่า อีกหนึ่งแนวทางสำคัญที่กรมการข้าวให้ความสำคัญอย่างมากคือ การส่งเสริมการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Rice) เพื่อเตรียมความพร้อมให้เกษตรกรรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และปรับตัวให้ทันทิศทางตลาดโลก โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการน้ำในนาข้าวอย่างเหมาะสม การใช้ปัจจัยการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ การจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรหลังการเก็บเกี่ยว และการประยุกต์ใช้นวัตกรรมเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยเฉพาะก๊าซมีเทนที่เกิดจากกระบวนการขังน้ำในนาข้าว

“การส่งเสริมทำนาคาร์บอนต่ำไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพการทำนา และเปิดโอกาสในการเพิ่มมูลค่าผลผลิต เพื่อรองรับเทรนด์ผู้บริโภคยุคใหม่ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม ซึ่งนับวันยิ่งมีปริมาณเพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจน”  นายปรัชญา แตรสังข์ กล่าวเน้นย้ำ

การดำเนินงานทั้งหมดนี้นับเป็นบทบาทสำคัญของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวสุพรรณบุรี ในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ลงสู่เกษตรกรในระดับพื้นที่ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้แก่ระบบการผลิตข้าวไทย เพราะการยกระดับมาตรฐานข้าวไม่ใช่เพียงแค่การเพิ่มคุณภาพของผลผลิต แต่คือการยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร สร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภค เพิ่มโอกาสทางการตลาด และรักษาสมดุลของสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนต่อไป