‘ดาวเหนือ(เกิน) Extra Universe’ เปิดจักรวาลศิลปะ Extra Chromosome

ศิลปะอาจไม่มีเส้นแบ่ง ไม่มีกรอบจำกัด และไม่มีคำว่าสมบูรณ์แบบ เพราะบางครั้งสิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่ผลงานจะสวยงามเพียงใด แต่คือเรื่องราว ความคิด และตัวตนที่ศิลปินต้องการถ่ายทอดผ่านผลงานเหล่านั้น

นี่คือแนวคิดที่อยู่เบื้องหลัง “ดาวเหนือ(เกิน) Extra Universe” สารคดีที่จะพาผู้ชมเปิดประตูสู่จักรวาลแห่งศิลปะของเหล่า “ศิลปิน Extra Chromosome” จาก 21/3 Art Studio พื้นที่สร้างสรรค์ของศิลปินผู้พิการทางสติปัญญาและผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรม

จากโครโมโซมคู่ที่ 21 สู่พื้นที่แห่งการสร้างสรรค์ 21/3 Art Studio คือสตูดิโอศิลปะที่ตั้งชื่อตามลักษณะทางพันธุกรรมของผู้มีภาวะดาวน์ซินโดรม ซึ่งมีโครโมโซมคู่ที่ 21 เกินมาอีกหนึ่งแท่ง รวมเป็น 3 แท่ง ชื่อของสตูดิโอจึงสะท้อนที่มาของพื้นที่แห่งนี้ ที่เปิดโอกาสให้ศิลปินได้ลงมือสร้างสรรค์ผลงาน ถ่ายทอดความคิด จินตนาการ และตัวตนผ่านศิลปะในแบบฉบับของตนเอง

จาริณี เมธีกุล หรือ “เปิ้ล” ผู้ก่อตั้ง 21/3 Art Studio เล่าถึงแนวคิดของสตูดิโอแห่งนี้ว่า การสร้างพื้นที่ให้ศิลปินได้ทำงานศิลปะ ไม่ได้เป็นเพียงการฝึกทักษะหรือสร้างผลงาน แต่เป็นการเปิดโอกาสให้แต่ละคนได้แสดงออกถึงความรู้สึก ความคิด และความสามารถที่มีอยู่ โดยไม่จำเป็นต้องยึดติดกับกรอบหรือมาตรฐานของใคร

ผลงานแต่ละชิ้นจึงมีเรื่องราวและเอกลักษณ์เฉพาะตัว สะท้อนให้เห็นว่าศิลปินทุกคนต่างมีโลก มีจินตนาการ และมีวิธีสื่อสารที่แตกต่างกัน ศิลปะจึงกลายเป็นภาษาสำคัญที่ช่วยให้ผู้คนได้มองเห็นตัวตนของพวกเขามากกว่าการรับรู้ผ่านข้อจำกัดทางร่างกายหรือภาวะความพิการ

8 ตอน 8 เรื่องราว เปิดจักรวาลที่มากกว่าภาพบนผืนผ้าใบ สารคดี “ดาวเหนือ(เกิน) Extra Universe” จะพาผู้ชมไปรู้จักศิลปิน Extra Chromosome กว่า 100 ชีวิต ผ่านเรื่องราวของศิลปินแต่ละคนที่มีจักรวาลเป็นของตัวเอง ตลอด 8 ตอน ผู้ชมจะได้พบกับวายุ ผู้มีความหลงใหลในการวาดภาพรถกู้ภัย ไพบูลย์ ศิลปินวัย 54 ปี ที่ชอบวาดรูปเต่า และศิลปินอีกหลายชีวิตที่ถ่ายทอดความฝัน ความสนใจ และมุมมองต่อโลกผ่านเส้น สี และรูปทรงอันเป็นเอกลักษณ์

เรื่องราวของพวกเขาไม่ได้มีเพียงความน่าสนใจของผลงานศิลปะ แต่ยังสะท้อนความมุ่งมั่น ความพยายาม และความภาคภูมิใจในการได้สร้างสรรค์สิ่งที่รัก ภายใต้แนวคิด “เหนือกว่าที่เห็น เกินกว่าที่คาด” ที่ชวนผู้ชมก้าวข้ามภาพจำเดิมๆ และเปิดใจเรียนรู้ความแตกต่างของมนุษย์ เพราะเมื่อได้ทำความรู้จักศิลปินแต่ละคนอย่างใกล้ชิด เราอาจพบว่า ความสามารถและคุณค่าของคนคนหนึ่งไม่ควรถูกตัดสินจากสิ่งที่เขามีหรือไม่มี แต่ควรมองให้เห็นสิ่งที่เขาสามารถสร้างสรรค์และแบ่งปันให้กับสังคมได้

ทั้งนี้ ในกระบวนการทำงานจริงต้องเผชิญกับอุปสรรคและความท้าทายอย่างมาก ทั้งการถ่ายทอดเรื่องราว การตีความความงามทางศิลปะที่แต่ละคนมองไม่เหมือนกัน ตลอดจนข้อจำกัดในการสื่อสาร การทำงานร่วมกับกลุ่มศิลปินพิเศษนี้ได้สร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างลึกซึ้ง

ผู้ก่อตั้ง 21/3 Art Studio ถ่ายทอดความประทับใจว่า การได้เข้ามาทำงานศิลปะร่วมกับศิลปินกลุ่มนี้ ไม่เพียงเปลี่ยนแปลงชีวิตของพวกเขา แต่ยังเปลี่ยนมุมมองต่อชีวิตของเธอเอง ทั้งความหมายของความสุขและวิธีคิดในการทำงาน โดยศิลปินเหล่านี้ได้พาเธอไปพบกับประสบการณ์และมุมมองใหม่ๆ ที่เกินกว่าที่เคยคาดคิด พร้อมหวังว่าสารคดีชุดนี้จะเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่ช่วยเปิดมุมมองของผู้ชม และทำให้ได้สัมผัสความรู้สึกเช่นเดียวกัน

“นอกจากการสร้างความเข้าใจผ่านงานศิลปะแล้ว อีกหนึ่งเป้าหมายสำคัญคือการสร้างโอกาสด้านอาชีพให้กับคนพิการทางสติปัญญา ปัจจุบันมีผู้ประกอบการมองเห็นศักยภาพและเริ่มจ้างงานศิลปินจากสตูดิโอแล้วกว่า 12 คน ผ่านกลไกตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ มาตรา 35 วรรคสาม ซึ่งช่วยสร้างโอกาสในการประกอบอาชีพและรายได้อย่างเป็นรูปธรรม”

สิ่งที่ผู้ผลิตอยากเห็นคือการขับเคลื่อนสังคมจากการให้ความช่วยเหลือในรูปแบบการบริจาค ไปสู่การสร้างโอกาสผ่านการ “จ้างงาน” เพราะการมีงานทำไม่เพียงสร้างรายได้และความมั่นคงในชีวิต แต่ยังทำให้คนพิการได้แสดงศักยภาพ มีความภาคภูมิใจในตนเอง และได้รับการยอมรับในฐานะส่วนหนึ่งของสังคมอย่างเท่าเทียม

สมชัย พุทธจันทรา รองผู้อำนวยการไทยพีบีเอส ด้านเนื้อหา กล่าวว่า ไทยพีบีเอสให้ความสำคัญกับการนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับคนพิการอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2569 และปี 2570 เตรียมพัฒนาคอนเทนต์หลากหลายรูปแบบ ทั้งสารคดี “ดาวเหนือ(เกิน) Extra Universe” รวมถึงรายการเกมโชว์ “เหนือพรสวรรค์” ที่เตรียมกลับมาออกอากาศในซีซัน 2

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดผลักดันคอนเทนต์เกี่ยวกับคนพิการทั้งหมดให้เป็นแคมเปญใหญ่ขององค์กร เพื่อสื่อสารให้สังคมเห็นถึงความตั้งใจของไทยพีบีเอสในการสร้างพื้นที่สื่อที่เปิดโอกาสให้คนพิการได้แสดงศักยภาพ ถ่ายทอดเรื่องราว และมีส่วนร่วมในสังคมอย่างเท่าเทียม ไม่ใช่การนำเสนอเรื่องราวความพิการ แต่เป็นการนำเสนอชีวิต ความสามารถ และมุมมองของผู้คนอย่างรอบด้าน

สำหรับสารคดี “ดาวเหนือ(เกิน) Extra Universe” ยังให้ความสำคัญกับการเข้าถึงสื่อของผู้ชมทุกกลุ่ม โดยจัดให้มีบริการเสียงบรรยายภาพ (AD) คำบรรยายแทนเสียง (CC) และภาษามือจอใหญ่ (Big Sign) เพื่อให้ผู้ชมที่มีความต้องการแตกต่างกันสามารถเข้าถึงเนื้อหาได้อย่างทั่วถึง

ร่วมออกเดินทางสู่จักรวาลแห่งศิลปะของเหล่าศิลปิน Extra Chromosome ในสารคดีชุดนี้ได้ทุกวันอาทิตย์ เวลา 13.30-14.00 น. ทางไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3 เริ่มออกอากาศตอนแรก วันที่ 29 พฤศจิกายน 2569 และรับชมล่วงหน้าทาง VIPA ได้ตั้งแต่วันที่ 28 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป