คอลัมน์ : กฎ กติกา ธุรกิจ
ความรับผิดพ่อแม่ กรณีเด็กยิงกราด
เหตุการณ์สะเทือนขวัญเมื่อต้นเดือน สิงหาคม 2569 ที่โรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดนนทบุรี กรณีนักเรียนชายชั้น ม.3 อายุ 14 ปี นำอาวุธปืนของปู่พร้อมกระสุนเข้ามาภายในโรงเรียน ก่อเหตุยิงครูและเพื่อนนักเรียน จนมีผู้เสียชีวิต 9 ศพและบาดเจ็บ 27 ราย ก่อนหน้าที่จะเดินทางมาโรงเรียน ยังได้ยิงปู่กับย่าเสียชีวิตที่บ้านแล้ว ในที่สุด เด็กคนนี้ได้ปลิดชีพตนเองในที่เกิดเหตุ
แม้จะยังหาสาเหตุ และเหตุจูงใจในการก่อเหตุที่ชัดเจนยังไม่ได้แต่สันนิษฐานได้ว่า ส่วนหนึ่งน่าจะมาจากการที่เด็กชายคนนี้ มีเหตุคับข้องใจ เจ็บแค้น เก็บกด จนกลายเป็นการระบายออกด้วยการแก้แค้นอย่างรุนแรง แต่จะเป็นเพราะเหตุถูกกลั่นแกล้งโดยไม่เป็นธรรม (Bully) และไม่ได้รับการแก้ไขปัญหาอย่างเหมาะสม เป็นเรื่องที่ต้องสืบค้นความจริงต่อไป
กรณีที่เกิดขึ้นต้องถือว่า เป็นการร่วมรับผิดของหลายฝ่ายที่เกี่ยวข้อง จะถือว่าเป็นความผิดของเด็กผู้ก่อเหตุ พ่อแม่เด็ก แต่เพียงฝ่ายเดียวไม่ได้ ครู และผู้บริหารโรงเรียน จะต้องร่วมรับผิดด้วย
การกลั่นแกล้ง รังแก ข่มเหง (Bully) คือ พฤติกรรมการกลั่นแกล้งรังแก หรือข่มเหงผู้อื่นด้วยคำพูด ท่าทาง หรือการกระทำ โดยผู้กระทำมักมีอำนาจหรือพละกำลังมากกว่า และทำซ้ำๆ ด้วยเจตนาให้เหยื่ออับอาย เจ็บปวด หรือเป็นทุกข์
การบูลลี่อาจกระทำต่อทางร่างกาย (Physical) ชกต่อย ตบตีผลัก หรือทำร้ายร่างกายทางวาจา (Verbal) ล้อเลียน ด่าทอ ขู่ หรือพูดจาดูถูกทางสังคม (Social) กีดกันออกจากกลุ่ม เมินเฉย หรือปล่อยข่าวลือให้เสียชื่อทางออนไลน์ (Cyberbullying) โพสต์ด่าประจาน หรือส่งข้อความทำร้ายจิตใจผ่านโซเชียลมีเดีย ซึ่งอาจรวมถึงพฤติกรรมการแชร์ข่าวลักษณะเดียวกันนี้ไปยังแพลตฟอร์มโซเชียลจนเกิดการวิพากษ์วิจารณ์ให้ความเห็นในทำนองเดียวกันจากผู้รับข่าวสารจำนวนมากมาย
การกระทำลักษณะนี้มีมาช้านาน ในสังคมทั่วไปของแต่ละประเทศ ไม่เพียงแต่ในประเทศไทยเท่านั้น แต่เนื่องจากปัจจุบันมีระบบแพลตฟอร์มโซเชียลออนไลน์ ทำให้พฤติกรรมนี้แพร่ไปอย่างรวดเร็วและกว้างขวางขึ้น ส่งผลกระทบสร้างแรงกดดันทางจิตใจต่อผู้ถูกกระทำร้ายแรงมากขึ้น
ก่อนหน้านี้ ในช่วงเดือนตุลาคม 2566 ได้เกิดเหตุเด็กชายไทยอายุ 14 ปี นักเรียนโรงเรียนนานาชาติ ใช้ปืนกราดยิงที่ ศูนย์การค้าสยามพารากอน กรุงเทพฯ มีผู้เสียชีวิต 3 ศพซึ่งมีนักท่องเที่ยวชาวจีน และแรงงานต่างชาติรวมอยู่ด้วย และยังมีผู้บาดเจ็บ 5 ราย เด็กผู้ก่อเหตุไม่ได้ปลิดชีพตนเอง ส่วนสาเหตุที่ก่อเหตุ ไม่มีความชัดเจน และไม่มีความเชื่อมโยงศูนย์การค้าดังกล่าว
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า พ่อแม่เด็กผู้ก่อเหตุ จะต้องรับผิดชอบต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งทางอาญา และแพ่งในเรื่องค่าเสียหายอย่างไร
ตามกฎหมายไทย ในคดีอาญาพ่อแม่ไม่ต้องรับผิด ไม่ต้องรับโทษ เพราะไม่ได้เป็นผู้ก่อคดีอาญา ด้วยตนเอง แต่ในคดีแพ่ง พ่อแม่ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดขึ้น เพราะเป็นผู้ปกครอง มีหน้าที่ต้องควบคุมและดูแลลูกของตน ซึ่งเป็นเด็กที่ก่อเหตุ
ในคดีอาญา กรณีที่เกิดขึ้นในต่างประเทศ เช่น ประเทศสหรัฐอเมริกาพ่อแม่ซึ่งเป็นผู้ปกครองจะต้องร่วมรับโทษกับเด็กหรือเยาวชนที่ก่อเหตุด้วย
คดีเยาวชน อีธาน ครัมบลีย์วัย 15 ปี ได้ก่อเหตุกราดยิงที่โรงเรียนออกซ์ฟอร์ดไฮสกูล ในรัฐมิชิแกน
มีนักเรียนเสียชีวิต 4 ศพ ในปีพ.ศ. 2564 อีธานถูกศาลตัดสินให้จำคุกตลอดชีวิต โดยไม่ได้รับการลดหย่อนโทษหรือปล่อยตัวแบบมีทัณฑ์บน เพราะมีพฤติการณ์รุนแรงและวางแผนมาเป็นอย่างดี
พ่อแม่ของอีธาน ถูกศาลตัดสินจำคุก 10-15 ปี ในข้อหาฆ่าคนตายโดยไม่เจตนา เพราะเป็นผู้ซื้อปืนพกให้เป็นของขวัญแก่ลูกเพิกเฉยต่อสัญญาณเตือนภัยเกี่ยวกับสุขภาพจิตที่ผิดปกติของลูก และให้ลูกเข้าถึงอาวุธปืนโดยไม่ควบคุมดูแลที่รัดกุมเพียงพอ
คดีเยาวชน โคลต์ เกรย์ วัย 14 ปี ได้ก่อเหตุกราดยิงที่โรงเรียนมัธยมแอพาลาชี ในรัฐจอร์เจีย มีผู้เสียชีวิต 4 ศพ ในปีพ.ศ. 2567โคลต์ ถูกศาลตัดสินจำคุกตลอดชีวิตโดยไม่มีสิทธิได้รับการปล่อยตัว
พ่อของโคลต์ถูกศาลตัดสิน ให้จำคุก 15 ปี ในความผิดฐานฆาตกรรมระดับสอง เพราะทราบว่า ลูกชายมีปัญหาและมีสัญญาณเตือนแต่ยังซื้ออาวุธปืนให้และเก็บรักษาปืนไม่รัดกุม จนปล่อยให้ลูกนำไปก่อเหตุ
กฎหมายที่บังคับใช้ในแต่ละประเทศ อาจจะเหมาะสมกับประเทศนั้นๆ ส่วนประเทศไทย การแก้ไขกฎหมาย ต้องเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ และต้องผ่านความเห็นชอบของรัฐสภา
ดร.รุจิระ บุนนาค
กรรมการผู้จัดการ
Marut Bunnag International Law Office
Twitter : @RujiraBunnag
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
